Adhyaya 115

Verse 1

कुंजल उवाच । ततस्त्वसौ संयति राजमानः समुद्यतश्चापधरो महात्मा । यथैव कालः कुपितः सलोकान्संहर्तुमैच्छत्तु तथा सुदानवान्

Sinabi ni Kuñjala: Pagkaraan, yaong dakilang mandirigma, nagniningning sa labanan, tangan ang nakataas na busog, nagnasang lipulin ang mga daigdig—gaya ng Panahong nagngangalit na ibig puksain ang lahat ng mga kaharian—gayundin siya, kasama ang mga Dānava.

Verse 2

महास्त्रजालै रवितेजतुल्यैः सुदीप्तिमद्भिर्निजघान दानवान् । वायुर्यथोन्मूलयतीह पादपांस्तथैव राजा निजघान दानवान्

Sa pamamagitan ng malalawak na lambat ng mga sandata, naglalagablab at kapantay ng ningning ng araw, kanyang pinabagsak ang mga Dānava. Kung paanong binubunot ng hangin ang mga punò, gayon din pinuksa ng hari ang mga Dānava.

Verse 3

वायुर्यथा मेघचयं च दिव्यं संचालयेत्स्वेन बलेन तेजसा । तथा स राजा असुरान्मदोत्कटाननाशयद्बाणवरैः सुतीक्ष्णैः

Kung paanong ang hangin, sa sariling lakas at ningning, ay itinutulak ang banal na kumpol ng mga ulap, gayon din winasak ng haring yaon ang mga asurang palalo at lasing sa kapalaluan, sa pamamagitan ng piling mga palasong matatalim na parang labaha.

Verse 4

न शेकुर्दानवाः सर्वे बाणवर्षं महात्मनः । मृताः केचिद्द्रुताः केचित्केचिन्नष्टा महाहवात्

Hindi nakayanan ng lahat ng Dānava ang ulang-palaso ng dakilang may dakilang kaluluwa. May ilan na napatay, may ilan na tumakas nang nagmamadali, at may ilan na naglaho mula sa malaking labanan.

Verse 5

सूत उवाच । महातेजं महाप्राज्ञं महादानवनाशनम् । चुक्रोध हुंडो दुष्टात्मा दृष्ट्वा तं नृपनंदनम्

Sinabi ng Sūta: Nang makita ang prinsipe—puspos ng dakilang ningning, dakilang karunungan, at makapangyarihang tagapuksa ng mga Dānava—nag-alab sa galit ang masamang-loob na Huṇḍa.

Verse 6

स्थितो गत्वेदमाभाष्य तिष्ठतिष्ठेति चाहवे । त्वामद्य च नयिष्यामि आयुपुत्र यमांतिकम्

Nakatayo roon, lumapit siya at nagsalita sa gitna ng labanan: “Tumigil—tumigil! Ngayon ay dadalhin kita, O anak ni Āyu, sa harapan mismo ni Yama.”

Verse 7

नहुष उवाच । स्थितोस्मि समरे पश्य त्वामहं हंतुमागतः । अहं त्वां तु हनिष्यामि दानवं पापचेतनम्

Sinabi ni Nahuṣa: “Nakatindig ako sa digmaan—masdan mo; naparito akong pumatay sa iyo. Ako ang papatay sa iyo, O Dānava, na ang isip ay nakatuon sa kasalanan.”

Verse 8

इत्युक्त्वा धनुरादाय बाणानग्निशिखोपमान् । छत्रेण ध्रियमाणेन शुशुभे सोऽपि संयुगे

Pagkasabi nito, kinuha niya ang busog at mga palasong tila dila ng apoy; at habang may payong na iniaangat sa ibabaw niya, siya man ay nagningning sa labanan.

Verse 9

इंद्रस्य सारथिं दिव्यं मातलिं वाक्यमब्रवीत् । वाहयतु रथं मेऽद्य हुंडस्य सम्मुखं भवान्

Pagkatapos ay kinausap niya ang banal na sarathi ni Indra na si Mātali: “Ngayon, ikaw ang magpatakbo ng aking karwahe hanggang sa mismong harapan ni Huṇḍa.”

Verse 10

इत्युक्तस्तेन वीरेण मातलिर्लघुविक्रमः । तुरगांश्चोदयामास महावातजवोपमान्

Sa gayong utos ng bayaning iyon, si Mātali—mabilis kumilos—ay hinimok ang mga kabayong kasingbilis ng malakas na hangin.

Verse 11

उत्पेतुश्च ततो वाहा हंसा इव यथांबरे । छत्रेण इंदुवर्णेन रथेनापि पताकिना

Pagdaka, ang mga kabayo’y biglang lumundag, na gaya ng mga hamsa sa himpapawid; at sumunod ang karwaheng may watawat at payong na maputi, kasingkulay ng buwan.

Verse 12

नभस्तलं तु संप्राप्य यथा सूर्यो विराजते । आयुपुत्रस्तथा संख्ये तेजसा विक्रमेण तु

Kung paanong ang Araw ay nagliliwanag pagdating sa kalangitan, gayon din sa digmaan ang anak ni Āyu ay nagningning—sa ningning ng kanyang tejas at sa tapang ng kanyang vikrama.

Verse 13

अथ हुंडो रथस्थोऽपि राजमानः स्वतेजसा । सर्वायुधैश्च संयुक्तस्तद्वद्वीरव्रते स्थितः

Pagkaraan, si Huṇḍa, nakaluklok sa kanyang karwahe, ay nagningning sa sariling tejas; taglay ang lahat ng sandata, nanatili siyang matatag sa panatang mandirigma.

Verse 14

उभयोर्वीरयोर्युद्धं देवविस्मयकारकम् । तदा आसीन्महाप्राज्ञ दारुणं भीतिदायकम्

Ang labanan ng dalawang bayani ay nakapagtataka maging sa mga deva; noon, O lubhang marunong, ito’y mabagsik at nakapangingilabot.

Verse 15

सुबाणैर्निशितैस्तीक्ष्णैः कंकपत्रैः शिलीमुखैः । हुंडेन ताडितो राजा सुबाह्वोरंतरे तदा

Noon, ang hari ay tinamaan ni Huṇḍa ng mahuhusay na palaso—matatalim at matitinis, may balahibo ng buwitre, at tumatagos na gaya ng mga śilīmukha—sa pagitan ng kanyang dalawang bisig.

Verse 16

सुभाले पंचभिर्बाणैर्विद्धः क्रुद्धोऽभवत्तदा । सविद्धस्तु तदा बाणैरधिकं शुशुभे नृपः

Nang tamaan ang hari ng limang palaso, siya’y nag-alab sa poot. Gayunman, bagama’t butas ng mga palaso, lalo pang nagningning ang pinuno.

Verse 17

सारुणः करमालाभिरुदयंश्च दिवाकरः । रुधिरेण तु दिग्धांगो हेमबाणैस्तनुस्थितैः

Sumikat ang Araw, mapulang-kayumanggi, na tila may mga kuwintas ng sinag sa kaniyang mga kamay; ang kaniyang katawan ay nabahiran ng dugo, at may mga gintong palasong nakabaon sa mga sangkap.

Verse 18

सूर्यवच्छोभते राजा पूर्वकालस्य चांबरे । दृष्ट्वा तु पौरुषं तस्य दानवं वाक्यमब्रवीत्

Nagningning ang hari na parang araw sa langit ng mga panahong nagdaan. Nang makita ang kaniyang kagitingan, nagsalita sa kaniya ang Dānava ng ganitong mga salita.

Verse 19

तिष्ठतिष्ठ क्षणं दैत्य पश्य मे लाघवं पुनः । इत्युक्त्वा तु रणे दैत्यं जघान दशभिः शरैः

“Huminto, huminto sandali, O Daitya—masdan mong muli ang aking bilis!” Pagkasabi nito, sa labanan ay tinamaan niya ang Daitya ng sampung palaso.

Verse 20

मुखे भाले हतस्तेन मूर्च्छितो निपपात ह । पश्यामानैः सुरैर्दिव्यै रथोपरि महाबलः

Tinamaan niya sa mukha at noo; ang makapangyarihang mandirigma’y nawalan ng malay at bumagsak sa ibabaw ng karwahe, habang nakatanaw ang mga banal na deva.

Verse 21

देवैश्च चारणैः सिद्धैः कृतः शब्दः सुहर्षजः । जयजयेति राजेंद्र शंखान्दध्मुः पुनः पुनः

Pagkaraan, ang mga diyos, kasama ang mga Cāraṇa at mga Siddha, ay nagtaas ng sigaw na mula sa dakilang galak: “Tagumpay! Tagumpay!” O hari; at muli’t muli nilang hinipan ang mga kabibe.

Verse 22

सकोलाहलशब्दस्तु तुमलो देवतेरितः । कर्णरंध्रमाविवेश हुंडस्य मूर्छितस्य च

Pagkaraan, ang magulong alingawngaw na ubod-lakas—na itinulak ng kapangyarihan ng diyos—ay pumasok sa butas ng tainga ni Huṇḍa, kahit siya’y nakahandusay na walang malay.

Verse 23

श्रुत्वा सधनुरादाय बाणमाशीविषोपमम् । स्थीयतां स्थीयतां युद्धे न मृतोस्मि त्वया हतः

Nang marinig niya iyon, dinampot niya ang busog at sinunggaban ang palasong tulad ng makamandag na ahas, at sumigaw: “Manindigan—manindigan sa digmaan! Hindi ako patay, hindi mo ako napatay!”

Verse 24

इत्युक्त्वा पुनरुत्थाय लाघवेन समन्वितः । एकविंशतिभिर्बाणैर्नहुषं चाहनत्पुनः

Pagkasabi nito, muli siyang bumangon, taglay ang bilis, at muling tinamaan si Nahuṣa ng dalawampu’t isang palaso.

Verse 25

एकेन मुष्टिमध्ये तु चतुर्भिर्बाहुमध्यतः । चतुर्भिश्च महाश्वांश्च छत्रमेकेन तेन वै

Sa isa, hinawakan niya sa gitna ng nakasuntok na kamao; sa apat, sinunggaban niya sa gitna ng mga bisig; sa apat din, sinakmal niya ang mahahabang kabayo; at sa isa pa, hinawakan niya ang payong na panghari.

Verse 26

पंचभिर्मातलिं विद्ध्वा रथनीडं तु सप्तभिः । ध्वजदंडं त्रिभिस्तीक्ष्णैर्दानवः शिखिपत्रिभिः

Ang Dānava, sa limang matutulis na palasong may balahibo ng paboreal, ay tinamaan si Mātali; sa pito’y binutas ang balangkas ng karwahe, at sa tatlo’y ang tungkod ng watawat.

Verse 27

आदानं तु निदानं तु लक्षमोक्षं दुरात्मनः । लाघवं तस्य संदृष्ट्वा देवता विस्मयंगताः

Nahahayag ang kanyang pag-agaw at ang kunwa’y dahilan, pati ang layon ng masamang-loob; nang makita ng mga diyos ang kanyang magaan at mabilis na pag-iwas, sila’y napamangha.

Verse 28

तस्य पौरुषमापश्य स राजा दानवोत्तमम् । शूरोसि कृतविद्योसि धीरोसि रणपंडितः

Nang makita ang kanyang kagitingan, nagsalita ang hari sa pinakadakila sa mga Dānava: “Matapang ka; bihasa ka sa kaalaman; matatag ka; dalubhasa ka sa agham ng digmaan.”

Verse 29

इत्युक्वा दानवं तं तु धनुर्विस्फार्य भूपतिः । मार्गणैर्दशभिस्तं तु विव्याध लघुविक्रमः

Pagkasabi nito sa Dānava, iniunat ng hari ang busog at pinakawalan ang ugong; at siya, mabilis ang lakas, ay tumusok sa kanya ng sampung palaso.

Verse 30

त्रिभिर्ध्वजं प्रचिच्छेद स पपात धरातले । तुरगान्पातयामास चतुर्भिस्तस्य सायकैः

Sa tatlong palaso’y pinutol niya ang watawat at ito’y bumagsak sa lupa. Sa apat pang palaso, ibinagsak niya ang mga kabayo ng taong iyon.

Verse 31

एकेन छत्रं तस्यापि चकर्त लघुविक्रमः । दशभिः सारथिस्तस्य प्रेषितो यममंदिरम्

Sa iisang hampas, hinati ni Laghuvikrama maging ang payong-parangal nito; at sa sampung palo, ang kanyang sarathi ay ipinadala sa tahanan ni Yama.

Verse 32

दंशनं दशभिश्छित्त्वा शरैश्च विदलीकृतः । सर्वांगेषु च त्रिंशद्भिर्विव्याध दनुजेश्वरम्

Sa sampung palaso, pinutol niya si Daṃśana at winasak ng mga palaso; saka niya tinuhog ang panginoon ng mga Dānava sa buong katawan sa tatlumpung palaso.

Verse 33

हताश्वो विरथो जातो बाणपाणिर्धनुर्धरः । अभ्यधावत्स वेगेन वर्षयन्निशितैः शरैः

Nang mapatay ang kanyang mga kabayo, siya’y nawalan ng karwahe; ngunit may palaso sa kamay at busog na hawak, sumugod siya nang matulin, nagbubuhos ng matatalim na palaso.

Verse 34

खड्गचर्मधरो दैत्यो राजानं तमधावत । धावमानस्य हुंडस्य खड्गं चिच्छेद भूपतिः

May dalang tabak at kalasag, sumugod ang demonyo sa haring iyon. Nang dumaluhong si Huṇḍa, pinutol ng panginoon ng lupa ang kanyang tabak.

Verse 35

क्षुरप्रैर्निशितैर्बाणैश्चर्म चिच्छेद भूपतिः । अथ हुंडः स दुष्टात्मा समालोक्य समंततः

Sa mga palasong matalas na parang labaha, pinutol ng hari ang kalasag. Pagkaraan, si Huṇḍa, yaong masamang-loob, ay tumingin sa paligid sa lahat ng dako.

Verse 36

जग्राह मुद्गरं तूर्णं मुमोच लघुविक्रमः । वज्रवेगं समायांतं ददृशे नृपतिस्तदा

Mabilis na kinuha ni Laghuvikrama ang kanyang maso at inihagis ito. Sa sandaling iyon, nakita ng hari si Vajravega na dumarating na may bilis ng kidlat.

Verse 37

मुद्गरं स्वनवंतं चापातयदंबरात्ततः । दशभिर्निशितैर्बाणैः क्षुरप्रैश्च स्वविक्रमात्

Pagkatapos, sa pamamagitan ng kanyang sariling lakas, pinabagsak niya mula sa himpapawid ang umaalingawngaw na maso gamit ang sampung matatalim na palaso.

Verse 38

मुद्गरं पतितं दृष्ट्वा दशखण्डमयं भुवि । गदामुद्यम्य वेगेन राजानमभ्यधावत

Nang makita ang maso na nakahandusay sa lupa, na nabasag sa sampung piraso, itinaas niya ang kanyang pamalo at mabilis na sumugod sa hari.

Verse 39

खड्गेन तीक्ष्णधारेण तस्य बाहुं विचिच्छिदे । सगदं पतितं भूमौ सांगदं कटकान्वितम्

Gamit ang isang matalim na espada, pinutol niya ang kanyang braso; at ito ay nahulog sa lupa—hawak pa rin ang maso, na may palamuting mga pulseras.

Verse 40

महारावं ततः कृत्वा वज्रस्फोटसमं तदा । रुधिरेणापि दिग्धांगो धावमानो महाहवे

Pagkatapos, nagpakawala ng isang malakas na ungol na parang dagundong ng kulog, ang kanyang mga paa't kamay ay nababalutan ng dugo, tumakbo siya sa dakilang labanan.

Verse 41

क्रोधेन महताविष्टो ग्रस्तुमिच्छति भूपतिम् । दुर्निवार्यः समायातः पार्श्वं तस्य च भूपतेः

Sa tindi ng poot ang umalipin sa kaniya; ninais niyang lamunin ang hari. Di-mapipigil at mahirap hadlangan, lumapit siya sa tagiliran ng mahal na hari.

Verse 42

नहुषेण महाशक्त्या ताडितो हृदि दानवः । पतितः सहसा भूमौ वज्राहत इवाचलः

Tinamaan sa dibdib ng dambuhalang lakas ni Nahusha ang asura; bigla siyang bumagsak sa lupa, na wari’y bundok na dinurog ng kidlat.

Verse 43

तस्मिन्दैत्ये गते भूमावितरे दानवा गताः । विविशुः कति दुर्गेषु कति पातालमाश्रिताः

Nang bumagsak sa lupa ang daitya, nagsialis ang iba pang mga dānava: ang ilan ay pumasok sa sari-saring kuta, at ang ilan ay sumilong sa Pātāla.

Verse 44

देवाः प्रहर्षमाजग्मुर्गंधर्वाः सिद्धचारणाः । हते तस्मिन्महापापे नहुषेण महात्मना

Nang mapatay ni Nahusha na dakilang kaluluwa ang yaong malaking makasalanan, napuno ng galak ang mga deva, kasama ang mga Gandharva, Siddha, at Cāraṇa.

Verse 45

तस्मिन्हते दैत्यवरे महाहवे देवाश्च सर्वे प्रमुदं प्रलेभिरे । तां देवरूपां तपसा प्रवर्द्धितां स आयुपुत्रः प्रतिलभ्य हर्षितः

Nang mapatay sa dakilang labanan ang pinunong daitya, labis na nagalak ang lahat ng mga deva. At ang anak ni Āyu, muling natamo siya—banal ang anyo at pinatibay ng tapas—ay napuspos ng tuwa.

Verse 115

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे नहुषाख्याने पंचदशाधिकशततमोऽध्यायः

Sa gayon, sa Śrī Padma Purāṇa, sa Bhūmi-khaṇḍa—sa salaysay ni Vena, sa pagpupuri sa Guru-tīrtha, sa kasaysayan ni Cyavana, at sa ulat tungkol kay Nahuṣa—nagtatapos ang ika-isangdaan at ikalabinlimang kabanata.