Adhyaya 102
Bhumi KhandaAdhyaya 10275 Verses

Adhyaya 102

Vision of Nandana Grove: The Glory of the Wish-Fulfilling Tree and the Birth of Aśokasundarī

Sa salaysay na may maraming patong sa Bhūmi-khaṇḍa, ipinahayag ni Pārvatī ang pagnanais na masilayan ang pinakamainam na gubat. Inakay siya ni Śiva, kasama ang napakaraming gaṇa, patungo sa makalangit na Nandana-vana. Inilarawan ang banal na tanawin—mga punò, bulaklak, ibon, lawa at mga nilalang na dibino—na nagpapakita sa Nandana bilang pook na hitik sa puṇya at kagandahan. Napansin ni Pārvatī ang isang pambihira at mapalad na bagay na kaugnay ng sukdulang kabutihan; ipinaliwanag ni Śiva ang hanay ng mga “pinakamataas” na katotohanan at inihayag ang Kalpadruma, ang punòng tumutupad ng kahilingan ng mga diyos. Upang subukin ang kapangyarihan nito, humiling si Pārvatī at nagkamit ng isang marikit na anak na babae, na pinangalanang Aśokasundarī, na itinakdang mapangasawa ni Haring Nahuṣa. Sa pangwakas na pahayag, iniuugnay ang kabanata sa yugto ni Vena at sa pagpupuri sa Guru-tīrtha, na nagtatali sa makalangit na pangitain at sa biyaya ng paglalakbay-dambana.

Shlokas

Verse 1

कुंजल उवाच । सर्वं वत्स प्रवक्ष्यामि यत्त्वयोक्तं ममाधुना । उभयोर्देवनं यत्तु यस्माज्जातं द्विजोत्तम

Sinabi ni Kuṁjala: “Anak kong mahal, sasabihin ko ngayon ang lahat ng iyong itinanong—lalo na ang banal na ‘devana’ nilang dalawa, at kung saan ito nagmula, O pinakamainam sa mga dvija.”

Verse 2

एकदा तु महादेवी पार्वती प्रमदोत्तमा । क्रीडमाना महात्मानमीश्वरं वाक्यमब्रवीत्

Minsan, ang dakilang Diyosa na si Pārvatī—pinakamainam sa mga kaibig-ibig na babae—habang naglalaro sa masayang paglalambing, ay nagsalita ng mga salitang ito sa dakilang-loob na Panginoon, si Īśvara.

Verse 3

ममोरसि महादेव जातं महत्सु दोहदम् । दर्शयस्व ममाग्रे त्वं काननं काननोत्तमम्

O Mahādeva, sa aking dibdib ay sumibol ang isang dakilang pananabik. Ipakita mo sa aking harapan ang kagubatang pinakamainam—ang pinakadakilang gubat.

Verse 4

श्रीमहादेव उवाच । एवमस्तु महादेवि नंदनं देवसंकुलम् । दर्शयिष्यामि ते पुण्यं द्विजसिद्धनिषेवितम्

Sinabi ni Śrī Mahādeva: “Gayon na nga, O Mahādevī. Ipapakita ko sa iyo ang banal na Nandana, na hitik sa mga deva—pinagpapala at dinadalaw ng mga ganap na siddha at iginagalang na mga brāhmaṇa.”

Verse 5

एवमाभाष्य तां देवीं तया सह गणैस्ततः । स गंतुमुत्सुको देवो नंदनं वनमेव तु

Pagkasabi nito sa Diyosa, ang deva—kasama siya at ang mga pangkat ng mga tagasunod—ay napuspos ng pananabik na maglakbay patungo sa Nandana, yaong mismong makalangit na gubat.

Verse 6

सर्वगं सुंदरं दिव्यपृष्ठमाभरणैर्युतम् । घंटामालाभिसंयुक्तं किंकिणीजालमालिनम्

Saklaw ang lahat at kagila-gilalas sa ganda, may likurang makalangit na pinalamutian ng mga hiyas; may mga kuwintas na kampanilya, at nababalutan ng lambat ng mga kumakalansing na kinkinī.

Verse 7

चामरैः पट्टसूत्रैश्च मुक्तामालासुशोभितम् । हंसचंद्रप्रतीकाशं वृषभं चारुलक्षणम्

Pinalamutian ng mga pamaypay na buntot-yak, mga sutlang tali, at kumikislap na kuwintas ng perlas; naroon ang isang guwapong toro na may magagandang tanda, nagniningning na gaya ng gansa at ng buwan.

Verse 8

समारूढो महादेवो गणकोटिसमावृतः । नंदिभृंगिमहाकालस्कंदचंडमनोहराः

Sumakay sa prusisyon si Mahādeva, napaliligiran ng di-mabilang na gaṇa; naroon sina Nandin, Bhṛṅgī, Mahākāla, Skanda, Caṇḍa, at ang mga kaakit-akit na tagapaglingkod.

Verse 9

वीरभद्रो गणेशश्च पुष्पदंतो मणीश्वरः । अतिबलःसुबलो नाम मेघनादो घटावहः

Naroon sina Vīrabhadra at Gaṇeśa, Puṣpadanta at Maṇīśvara; gayundin si Atibala, ang tinatawag na Subala, si Meghanāda, at si Ghaṭāvaha—mga pangalang binanggit.

Verse 10

घंटाकर्णश्च कालिंदः पुलिंदो वीरबाहुकः । केशरी किंकरो नाम चंडहासः प्रजापतिः

At naroon din sina Ghaṇṭākarṇa at Kāliṇda, Pulinda at Vīrabāhuka; si Keśarī, at ang tinatawag na Kiṅkara; gayundin si Caṇḍahāsa, isang Prajāpati.

Verse 11

एते चान्ये च बहवः सनकाद्यास्तपोबलाः । गणैश्च कोटिसंख्यातैः सशिवः परिवारितः

Sila at marami pang iba—makapangyarihan dahil sa tapas, gaya nina Sanaka at iba pa—ay naroon; at si Śiva mismo ay napaliligiran ng mga gaṇa na umaabot sa di-mabilang na crores.

Verse 12

नंदनं वनमेवापि सेवितं देवकिन्नरैः । प्रविवेश महादेवो गणैर्देव्यासमन्वितः

Pumasok si Mahādeva sa kakahuyang Nandana, na dinadalaw ng mga banal na Kinnara; kasama ang Diyosa at sinusundan ng Kaniyang mga gaṇa.

Verse 13

दर्शयामास देवेशो गिरिजायै सुशोभनम् । नानापादपसंपन्नं बहुपुष्पसमाकुलम्

Ipinamalas ng Devēśa kay Girijā ang isang lubhang marikit na tanawin—hitik sa sari-saring punò at halaman, at siksik sa masaganang bulaklak.

Verse 14

दिव्यं रंभावनाकीर्णं पुष्पवद्भिस्तु चंपकैः । मल्लिकाभिः सुपुष्पाभिर्मालतीजालसंकुलम्

Isang makalangit na kakahuyan iyon, punô ng mga punòng saging; pinalamutian ng namumulaklak na campaka, at masinsing hinabi ng mga kumpol ng mālatī at masaganang namumukadkad na mallikā (sampagita).

Verse 15

नित्यं पुष्पितशाखाभिः पाटलानां वनोत्तमैः । राजमानं महावृक्षैश्चंदनैश्चारुगंधिभिः

Laging pinalalamutian ng mga sanga ng pinakamainam na gubat ng pāṭalā na hitik sa bulaklak; at nagniningning ito sa malalaking punòng sandalwood na may kaaya-ayang halimuyak.

Verse 16

देवदारुवनैर्जुष्टं तुंगवृक्षैः समाकुलम् । सरलैर्नालिकेरैश्च तद्वत्पूगीफलद्रुमैः

Pinalamutian ito ng mga gubat ng deodar at siksik sa matatayog na punò; punô ng mga pino at mga punòng niyog, gayundin ng mga punòng bunga ng pūgī (bunga ng areca/betel-nut).

Verse 17

खर्जूरपनसैर्दिव्यैः फलभारावनामितैः । परिमलोद्गारसंयुक्तैर्गुरुवृक्षसमाकुलम्

Napuno iyon ng makalangit na punong datiles at langka; ang mga sanga’y nakayuko sa bigat ng bunga, at siksik sa matatangkad na punong naglalabas ng masaganang halimuyak.

Verse 18

अग्नितेजः समाभासैः सप्तपर्णैः सुशोभितम् । राजवृक्षैः कदंबैश्च पुष्पशोभान्वितं सदा

Marikit itong pinalamutian ng mga saptaparṇa na kumikislap na tila ningas ng apoy; at ng mga punong-rajavṛkṣa at kadamba—laging nababalutan ng karilagan ng mga bulaklak.

Verse 19

जंबूनिंबमहावृक्षैर्मातुलिगैः समाकुलम् । नारंगैः सिंधुवारैश्च प्रियालैः शालतिंदुकैः

Siksik ito sa malalaking punong jambu at neem, at sa mga punong citron; gayundin sa mga dalandan, sindhuvāra, priyāla, at sa mga punong śāla at tinduka.

Verse 20

उदुंबरैः कपित्थैश्च जंबूपादपशोभितम् । लकुचैः पुष्पसौगंधैः स्फुटनागैः समाकुलम्

Pinalamutian ng mga punong udumbara at kapittha, pinaganda ng mga punong jambu; at napuno ng mga lakuca na mabango sa bulaklak, siksik din sa namumulaklak na mga punong nāga.

Verse 21

चूतैश्च फलराजाद्यैर्नीलैश्चैव घनोपमैः । नीलैः शालवनैर्दिव्यैर्जालानां तु वनैस्ततः

Naroon ang mga punong mangga at iba pang mararangal na punong namumunga; gayundin ang maiitim na kakahuyang tila ulap. Pagkaraan, ang mga banal na gubat ng śāla—madilim din ang kulay—kasama ang mga gubat ng baging at nagsisiksikang masukal na palumpong.

Verse 22

तमालैस्तु विशालैश्च सेवितं तपनोपमैः । शोभितं नंदनं पुण्यं शिवेन परिदर्शितम्

Pinalamutian ng malalaking punong tamāla, at pinaglilingkuran ng mga nagniningning na gaya ng araw; ang banal na kakahuyang Nandana, marikit sa kagandahan, ay ipinamalas ni Śiva.

Verse 23

शोभितं च द्रुमैश्चान्यैः सर्वैर्नीलवनोपमैः । सर्वकामफलोपेतैः कल्याणफलदायकैः

At pinalamutian din ito ng iba pang mga punongkahoy—na wari’y buong kahawig ng gubat na Nīlavaṇa—na hitik sa mga bungang tumutupad ng bawat hangarin at nagkakaloob ng mapalad na bunga.

Verse 24

कल्पद्रुमैर्महापुण्यैः शोभितं नंदनं वनम् । नानापक्षिनिनादैश्च संकुलं मधुरस्वरैः

Ang kakahuyang Nandana ay pinalamutian ng mga punong kalpadruma na lubhang mapagpala, at napuno ng matatamis na huni ng sari-saring mga ibon.

Verse 25

कोकिलानां रुतैः पुण्यैरुद्घुष्टं मधुकारिभिः । मकरंदविलुब्धानां पक्षिणां रुतनादितम्

Umalingawngaw ito sa mga banal na huni ng mga kokila; malakas ding napuno ng ugong ng mga bubuyog, at pinatining ng sigaw ng mga ibong nahuhumaling sa nektar.

Verse 26

नानवृक्षैः समाकीर्णं नानामृगगणायुतम् । वृक्षेभ्यो विविधैः पुष्पैस्सौगंधैः पतितैर्भुवि

Hitik ito sa sari-saring punongkahoy at siksik sa mga pangkat ng iba’t ibang hayop; at sa lupa’y nagkalat ang mababangong bulaklak na iba-iba ang anyo, na nalaglag mula sa mga puno.

Verse 27

सा च भू राजते पुत्र पूजिते वसुगंधिभिः । तत्र वाप्यो महापुण्याः पद्मसौगंधनिर्मलाः

At ang lupaing yaon, anak ko, ay nagniningning—pinararangalan ng mga kasingbangong gaya ng mga Vasu. Doon, ang mga banal na balon-hakbang ay hitik sa dakilang kabutihan, dalisay at pinabango ng halimuyak ng mga lotus.

Verse 28

तोयैस्ताः पूरिताः पुत्र हंसकारंडसेविताः । तडागैः सागरप्रख्यैस्तोयसौगंधपूजितैः

Anak ko, ang mga yaon ay napuno ng tubig at dinadalaw ng mga hamsa at mga ibong kāraṇḍa; pinalamutian sila ng mga lawa na wari’y dagat, pinararangalan dahil sa mabangong tubig.

Verse 29

नंदनं भाति सर्वत्र गणैरप्सरसां महत् । विमानैः कलशैः शुभ्रैर्हेमदंडैः सुशोभनैः

Sa lahat ng dako ay nagniningning ang dakilang Nandana, punô ng mga pangkat ng Apsarā; pinalamutian ng mariringal na vimāna, ng mapuputing kalasa, at ng magagandang haliging ginto na kumikislap.

Verse 30

नंदनो वनराजस्तु प्रासादैस्तु सुधान्वितैः । यत्र तत्र प्रभात्येव किन्नराणां महागणैः

Ang Nandana, hari ng mga gubat, ay pinalalamutian ng mga palasyong hitik sa makalangit na karilagan; at saanman, sa bukang-liwayway, ito’y nagliliwanag, dinaragsa ng malalaking pangkat ng mga Kinnara.

Verse 31

गंधर्वैरप्सरोभिश्च सुरूपाभिर्द्विजोत्तम । देवतानां विनोदैश्च मुनिवृंदैः सुयोगिभिः

O pinakadakila sa mga dvija, (doon ay) may mga Gandharva at mga Apsarā na napakaganda, may mga kagalakang laro ng mga deva, at mga pangkat ng mga muni—mga yoging ganap sa pagsasanay.

Verse 32

सर्वत्र शुशुभे पुण्यसंस्थानं नंदनस्य च

Sa lahat ng dako, nagningning ang mga banal na pook—gayundin ang kay Nandana.

Verse 33

एवं समालोक्य महानुभावो भवः सुदेव्यासहितो महात्मा । श्रीनंदनं पुण्यवतां निवासं सुखाकरं शांतिगुणोपपन्नम्

Pagkakita niya nang gayon, ang dakila at marangal na Panginoong Bhava (Śiva), kasama ang banal na diyosang Sudevī, ay minasdan si Śrīnandana—tahanan ng mga may kabutihan, bukal ng ligaya, at puspos ng mga katangiang mapayapa.

Verse 34

आदित्यतेजः समतेजसां गणैः प्रभाति वै रश्मिभिर्जातरूपः । पुष्पैः फलैः कामगुणोपपन्नः कल्पद्रुमो नंदनकाननेपि

Si Jātarūpa ay kumikislap na tila araw; sa kanyang mga sinag ay nahihigitan niya ang mga pangkat ng kapwa maningning. Taglay ang mga bulaklak at bungang tumutupad sa bawat pagnanais, siya’y tulad ng punong-kalpa na nagbibigay ng hiling, maging sa kakahuyan ng Nandana.

Verse 35

एवंविधं पादपराजमेव संवीक्ष्य देवी च शिवं बभाषे । अस्याभिधानं कथयस्व नाथ सर्वस्य पुण्यस्य नगस्य पुण्यम्

Nang makita ang gayong kamangha-manghang palamuti sa paa, nagsalita ang Diyosa kay Śiva: “O Panginoon, sabihin mo ang pangalan nito—ang pinakamasuwerte, ang ‘kabutihan ng kabutihan,’ ang pinagpala sa mga pinagpalang kayamanan.”

Verse 36

तेजस्विनां सूर्यवरः समंतात्स देव देवीं च शिवो बभाषे । शिव उवाच । अस्य प्रतिष्ठा महती शुभाख्या देवेषु मुख्यो मधुसूदनश्च

Pagkaraan, si Śiva—maningning na tila pinakadakilang araw—ay nagsalita sa Diyosa sa paligid. Sinabi ni Śiva: “Ang pagtatalaga nito ay lubhang dakila at may mapalad na pangalan; at sa mga diyos, si Madhusūdana (Viṣṇu) ang pinakapanguna.”

Verse 37

नदीषु मुख्या सुरनिम्नगापि विसृष्टिकर्त्तापि यथैव धाता । सुखावहानां च यथा सुचंद्रो भूतेषु मुख्या च यथैव पृथ्वी

Sa mga ilog, ang makalangit na Gaṅgā ang pinakadakila; sa mga tagapaglikha, ang Dhātṛ (Brahmā) ang nangunguna. Sa mga nagbibigay-galak, ang marikit na buwan ang una; at sa mga nilalang at sangkap, ang Daigdig ang pinakapanguna.

Verse 38

नगेंद्रराजो हि यथा नगानां जलाशयेष्वेव यथा समुद्रः । महौषधीनामिव देवि चान्नं महीधराणां हिमवान्यथैव

Kung paanong ang hari ng mga bundok ang nangunguna sa mga bundok, at kung paanong ang karagatan ang nangunguna sa mga anyong-tubig; kung paanong ang pagkain ang pinakamahalaga sa mga dakilang gamot, O Devī—gayon din si Himavān ang pinakadakila sa mga tagapagdala ng bundok.

Verse 39

विद्यासु मध्ये च यथात्मविद्या लोकेषु सर्वेषु यथा नरेंद्रः । तथैव मुख्यस्तरुराज एष सर्वातिथिर्देवपतेः प्रियोयम्

Kung paanong ang kaalamang ukol sa Sarili ang pinakadakila sa mga karunungan, at kung paanong ang hari ang nangunguna sa lahat ng tao sa bawat daigdig; gayon din ang haring-puno na ito ang pinakapanguna—tumatanggap sa lahat ng panauhin—at minamahal ng Panginoon ng mga diyos.

Verse 40

श्रीपार्वत्युवाच । गुणान्नु शंभो मम कीर्त्तयस्व वृक्षाधिपस्यास्य शुभान्सुपुण्यान् । आकर्ण्य देवो वचनं बभाषे देव्यास्तु सर्वं सुतरोर्हि तस्य

Sinabi ni Śrī Pārvatī: “O Śaṃbhu, isalaysay mo sa akin ang mapalad at lubhang banal na mga katangian ng panginoon ng mga puno na ito.” Nang marinig ang kanyang salita, nagsalita ang Deva: “O Devī, sasabihin ko sa iyo ang lahat tungkol sa dakilang punong iyon.”

Verse 41

यं यं कल्पयंति सुपुण्यदेवा देवोपमा देववराश्च कांते । तं तं हि तेभ्यः प्रददाति वृक्षः कल्पद्रुमो नाम वरिष्ठ एषः

Minamahal, anumang naisin ng mga diyos na puspos ng dakilang kabutihan—mga nilalang na tulad-diyos at pinakadakilang mga deva—iyon mismo ang ipinagkakaloob ng punong ito sa kanila. Ang kataas-taasang punong ito ay tinatawag na Kalpadruma, ang punong tumutupad ng hiling.

Verse 42

अस्माच्च सर्वे प्रभवंति पुण्या दुःप्राप्यमत्रैव तपोधिकास्ते । जीवाधिकं रत्नमयं सुदिव्यं देवास्तु भुंजंति महाप्रधानाः

Mula sa banal na pinagmumulang ito sumisibol ang lahat ng kabutihang may gantimpala. Dito rin, sagana ang bunga ng pag-aayuno at pagninilay na mahirap makamtan sa iba. Isang lubhang dibino, hiyas na higit pa sa buhay, ang tinatamasa ng mga pinakadakila sa mga deva.

Verse 43

शुश्राव देवी वचनं शिवस्य आश्चर्यभूतं मनसा विचिंत्य । तस्यानुमत्या परिकल्पितं च स्त्रीरत्नमेकं सुगुणं सुरूपम्

Narinig ng Diyosa ang mga salita ni Śiva; at itinuring niya itong kagila-gilalas habang pinagninilayan sa puso. Sa kanyang pahintulot, kanyang inihanda ang iisang hiyas sa mga babae—may mabubuting katangian at marikit ang anyo.

Verse 44

सर्वांगरूपां सगुणां सुरूपां तस्मात्सुवृक्षाद्गिरिजा प्रलेभे । विश्वस्य मोहाय यथोपविष्टा साहाय्यरूपा मकरध्वजस्य

Mula sa marangal na punong iyon, tinamo ni Girijā ang isang kagandahang ganap ang anyo—kumpleto ang mga sangkap at katangian, marikit ang hubog—upang, habang siya’y nakaupo roon, maging katuwang ni Makaradhvaja (Kāma) sa pagkalito ng sanlibutan.

Verse 45

क्रीडानिधानं सुखसिद्धिरूपं सर्वोपपन्ना कमलायताक्षी । पद्मानना पद्मकरा सुपद्मा चामीकरस्यापि यथा सुमूर्तिः

Siya ang sisidlan ng laro at ligaya, ang anyo ng ganap na natamong kaligayahan—puspos ng lahat ng kagalingan, may mga matang gaya ng lotus; mukhang lotus, mga kamay na lotus, lubhang mapalad na parang lotus—tila isang sakdal na anyong hinubog, maging sa dalisay na ginto.

Verse 46

प्रभासु तद्वद्विमला सुतेजा लीला सुतेजाश्च सुकुंचितास्ते । प्रलंबकेशाः परिसूक्ष्मबद्धाः पुष्पैः सुगंधैः परिलेपिताश्च

Sa Prabhāsa, gayundin, may mga (kababaihan) na dalisay at maningning—mapaglaro at kumikislap—na may marikit na pagkakakulot ng anyo; mahahabang buhok na maselang inayos at pinong tinalian, at pinahiran ng mababangong bulaklak.

Verse 47

प्रबद्धकुंता दृढकेशबंधैर्विभाति सा रूपवरेण बाला । सीमंतमार्गे च मुक्ताफलानां माला विभात्येव यथा तरूणाम्

Sa dalagang may kulot na buhok na maayos na nakatali sa matitibay na panali ay nagniningning sa pambihirang ganda; at sa guhit ng hati ng buhok, kumikislap ang kuwintas ng mga perlas—gaya ng sariwa at malalambot na usbong ng batang punò.

Verse 48

सीमंतमूले तिलकं सुदेव्या यथोदितो दैत्यगुरुः सतेजाः । भालेषु पद्मे मृगनाभिपद्म समुत्थतेजः प्रकरैर्विभाति

Sa ugat ng hati ng buhok, sa noo ni Sudevī, nagniningning ang tilaka—gaya ng inilarawang maningning na guro ng mga Daitya. Sa noo na tulad-loto, ang tandang parang lotong may halimuyak ng musk ay kumikislap, naglalaganap ng mga sinag ng sumisilang na liwanag.

Verse 49

सीमंतमूले तिलकस्य तेजः प्रकाशयेद्रूपश्रियं सुलोके । केशेषु मुक्ताफलके च भाले तस्याः सुशोभां विकरोति नित्यम्

Sa ugat ng hati ng buhok, ang ningning ng tilaka ay nagpapahayag at nagpapatingkad ng kanyang kagandahan sa paningin ng daigdig; at sa kanyang buhok at sa kanyang noo, ang palamuting perlas ay walang humpay na nagkakalat ng marikit na liwanag.

Verse 50

यथा सुचंद्रः परिभाति भासा सा रम्यचेष्टेव विभाति तद्वत् । संपूर्णचंद्रोपि यथा विभाति ज्योत्स्नावितानेन हिमांशुजालः

Kung paanong ang magandang buwan ay nagniningning sa sariling liwanag, gayon din siya’y kumikislap—na wari’y ang kanyang mga kilos ay pawang kaaya-aya. At kung paanong ang kabilugan ng buwan ay lumiwanag, gayon din ang Panginoon ng malamig na sinag ay kumakalat sa ilalim ng balabal ng liwanag-buwan.

Verse 51

तस्यास्तु वक्त्रं परिभाति तद्वच्छोभाकरं विश्वविशारदं च । हिमांशुरेवापि कलंकयुक्तः संक्षीयते नित्यकलाविहीनः

Ang kanyang mukha ay nagniningning—marikit at maningning, na wari’y nagbibigay-liwanag sa daigdig sa matalinong kislap. Maging ang buwan, bagaman maliwanag, ay may bahid at palaging kumukupas, hindi nananatiling ganap sa lahat ng yugto.

Verse 52

संपूर्णमस्त्येव सदैव हृष्टं तस्यास्तु वक्त्रं परिनिष्कलंकम् । गंधं विकाशं कमले स्वकीयं ततः समालोक्य सुखं न लेभे

Tunay ngang ganap ang kaniyang mukha—laging masaya at lubos na walang dungis. Ngunit nang mamasdan niya ang sariling halimuyak at ganap na pamumukadkad ng lotus, hindi na siya nakatagpo ng ligaya pagkaraan.

Verse 53

पद्मानना सर्वगुणोपपन्ना मदीयभावैः परिनिर्मितेयम् । गंधं स्वकीयं तु विपश्य पद्मं तस्या मुखाद्वाति जगत्समीरः

Lotus-ang mukha at puspos ng lahat ng kabutihan, siya’y hinubog mula sa aking sariling panloob na diwa. Masdan, O Lotus (Brahmā): ang kaniyang halimuyak ay tunay na kaniya; at mula sa kaniyang bibig ay humahampas ang hangin ng daigdig sa buong sansinukob.

Verse 54

लज्जाभियुक्तः सहसा बभूव जलं समाश्रित्य सदैव तिष्ठति । कतिमतिनियतबुद्ध्यासौ धियो वदंति सुमदननृपतेः कोशं समुद्र कलाभिः

Dahil sa matinding hiya, bigla siyang napasailalim nito; sumilong siya sa mga tubig at doon nananatili nang palagian. Yaong may disiplinadong pag-unawa ay nagsasalaysay na ang kayamanan ni Haring Sumadana ay kasinlawak at sari-sari gaya ng mga bahagi ng karagatan.

Verse 55

सुवरदशनरत्नैर्हास्यलीलाभियुक्ता अरुणअधरबिंबंशोभमानस्तु आस्यः

Ang kaniyang mukha, pinalamutian ng mga ngiping marikit na tila hiyas at pinagpala ng mapaglarong ngiting kaakit-akit, ay nagningning sa karilagan ng kaniyang mapulang mga labi na wari’y bungang bimba.

Verse 56

सुभ्रूः सुनासिका तस्याः सुकर्णौ रत्नभूषितौ । हेमकांतिसमोपेतौ कपोलौ दीप्तिसंयुतौ

Maganda ang kaniyang mga kilay; maayos ang hugis ng kaniyang ilong; ang kaniyang maririkit na tainga’y pinalamutian ng mga hiyas. Ang kaniyang mga pisngi, nababalutan ng ginintuang ningning, ay kumikislap sa liwanag.

Verse 57

रेखात्रयं प्रशोभेत ग्रीवायां परिसंस्थितम् । सौभाग्यशीलशृंगारैस्तिस्रो रेखा इहैव हि

Tatlong guhit na marikit na nakalagay sa leeg ay itinuturing dito mismo na mga tanda ng mapalad na kapalaran, mabuting asal, at marangal na palamuti.

Verse 58

सुस्तनौ कठिनौ पीनौ वर्तुलाकारसन्निभौ । तस्याः कंदर्पकलशावभिषेकाय कल्पितौ

Ang kaniyang mga dibdib—maayos ang hubog, matatag, hitik at bilugan—ay wari’y hinubog na parang kambal na kalasang pangseremonya ni Kāma, inihanda para sa abhiṣeka (pagpapahid).

Verse 59

अंसावतीव शोभेते सुसमौ मानसान्वितौ । सुभुजौ वर्तुलौ श्लक्ष्णौ सुवर्णौ लक्षणान्वितौ

Ang kaniyang mga balikat ay nagniningning na wari’y sa isang marangal na babae—wastong sukat at may kapanatagan. Ang kaniyang mga bisig ay maganda, bilugan, makinis, kulay-ginto, at may mapalad na mga tanda.

Verse 60

सुसमौ करपद्मौ तु पद्मवर्णौ सुशीतलौ । दिव्यलक्षणसंपन्नौ पद्मस्वस्तिकसंयुतौ

Ang kaniyang mga kamay at paa na tulad-loto ay ganap na wasto ang sukat—kulay-loto at kaaya-ayang malamig—puspos ng banal na mga palatandaan, at may mga tandang loto at svastika na mapalad.

Verse 61

सरलाः पद्मसंयुक्ता अंगुल्यस्तु नखान्विताः । नखानि च सुतीक्ष्णानि जलबिंदुनिभानि च

Ang kaniyang mga daliri ay tuwid at tulad-loto, may mga kuko; at ang mga kukong iyon ay labis na matutulis, na kahawig ng mga patak ng tubig.

Verse 62

पद्मगर्भप्रतीकाशो वर्णस्तदंगसंभवः । पद्मगंधा च सर्वांगे पद्मेव भाति भामिनी

Ang kutis niya’y kumislap na tila ubod ng lotus, wari’y isinilang mula sa sariling sangkap ng kanyang mga sangkap; at sa buong katawan ay may halimuyak ng lotus, ang maningning na binibini’y nagliwanag na parang lotus mismo.

Verse 63

सर्वलक्षणसंपन्ना नगकन्या सुशोभना । रक्तोत्पलनिभौ पादौ सुश्लक्ष्णौ चातिशोभनौ

Ang dalagang-bundok ay ganap sa lahat ng mapalad na tanda at lubhang marikit. Ang kanyang mga paa, na kahawig ng pulang lotus, ay napakakinis at di-masukat ang ganda.

Verse 64

रत्नज्योतिः समाकारा नखाः पादाग्रसंभवाः । यथोद्दिष्टं च शास्त्रेषु तथा चांगेषु दृश्यते

Ang mga kuko, na umuusbong sa dulo ng mga paa, ay tila may sinag ng mga hiyas; at gaya ng itinuro sa mga śāstra, gayon din ito nakikita sa kanyang mga sangkap.

Verse 65

सर्वाभरणशोभांगी हारकंकणनूपुरा । मेखलाकटिसूत्रेण कांचीनादेन राजते

Ang kanyang mga sangkap ay kumikislap sa ganda ng lahat ng palamuti—kuwintas, pulseras, at mga nupura sa bukung-bukong; at siya’y nagniningning sa hiyas na sinturon at tali sa baywang, na may tunog ng kanyang kancī.

Verse 66

नीलेन पट्टवस्त्रेण परां शोभां गता शुभा । कंचुकेनापि दिव्येन सुरक्तेन गुणान्विता

Sa bughaw na sutlang kasuotan, ang mapalad na ginang ay umabot sa sukdulang karilagan; at sa banal na kancuka na matingkad na pula, lalo siyang napuspos ng mararangal na katangian.

Verse 67

पार्वती कल्पिताद्भावाद्गुणं प्राप्ता महोदयम् । कल्पद्रुमान्मुदं लेभे शंकरं वाक्यमब्रवीत्

Mula sa hinubog niyang kalagayan ng isip, nakamtan ni Pārvatī ang dakilang kagandahang-asal. Sa galak sa punong Kalpadruma na tumutupad ng hiling, nagsalita siya ng mga salitang ito kay Śaṅkara.

Verse 68

यथोक्तं तु त्वया देव तथा दृष्टो मया द्रुमः । यादृशं कल्प्यते भावस्तादृशं परिदृश्यते

O Deva, gaya ng sinabi mo, gayon ko nga nakita ang punong iyon. Kung anong anyo ang iniisip at binubuo sa loob, gayon din ang nahahayag sa pagtanaw.

Verse 69

सूत उवाच । अथ सा चारुसर्वांगी तयोः पार्श्वं समेत्य च । पादांबुजं ननामाथ सा भक्त्या भवयोस्तदा

Sūta ang nagsalita: Pagkaraan, ang magandang babae na ganap ang anyo ay lumapit sa tabi nilang dalawa; at sa debosyon, yumukod siya noon sa kanilang mga paang-loto.

Verse 70

उवाच वचनं स्निग्धं हृद्यं हारि च सा तदा । कस्मात्सृष्टा त्वया नाथ मातर्वद स्वकारणम्

Noon ay nagsalita siya ng malambing, kaaya-aya sa puso at kaakit-akit na mga salita: “O Panginoon, sa anong layon mo ako nilikha? Ipaalam mo sa akin ang tunay na dahilan, gaya ng isang ina.”

Verse 71

श्रीदेव्युवाच । वृक्षस्य कौतुकाद्भावान्मया वै प्रत्ययः कृतः । सद्यः प्राप्तं फलं भद्रे भवती रूपसंपदा

Sinabi ni Śrī Devī: “Dahil sa pag-uusisa sa hiwaga ng punong ito, sinubok ko nga ito. At agad, mahal kong isa, lumitaw ang bunga—ang iyong kagandahan at ningning.”

Verse 72

अशोकसुंदरी नाम्ना लोके ख्यातिं प्रयास्यसि । सर्वसौभाग्यसंपन्ना मम पुत्री न संशयः

Sasikat ka sa daigdig sa pangalang ‘Aśokasundarī’. Taglay mo ang lahat ng mabuting kapalaran; ikaw ay aking anak—walang pag-aalinlangan.

Verse 73

सोमवंशेषु विख्यातो यथा देवः पुरंदरः । नहुषोनाम राजेंद्रस्तव नाथो भविष्यति

Kung paanong bantog sa angkan ng Soma ang diyos na Purandara (Indra), gayon din, O hari ng mga hari, isang pinunong nagngangalang Nahuṣa ang magiging iyong panginoon.

Verse 74

एवं दत्वा वरं तस्यै जगाम गिरिजा गिरिम् । कैलासं शंकरेणापि मुदा परमया युता

Sa gayon, matapos ipagkaloob sa kanya ang biyaya, si Girijā ay nagtungo sa bundok—sa Kailāsa—kasama si Śaṅkara, puspos ng sukdulang kagalakan.

Verse 102

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने गुरुतीर्थमाहात्म्ये च्यवनचरित्रे द्व्यधिकशततमोऽध्यायः

Sa gayon nagtatapos ang ika-isangdaan at ikalawang kabanata ng Śrī Padma Purāṇa, sa Bhūmi-khaṇḍa: sa salaysay ni Vena, sa pagpupuri sa Guru-tīrtha, at sa kasaysayan ni Cyavana.