Previous Verse
Next Verse

Shloka 53

Prabhāsa-kṣetra: Circuit of Tīrthas and Shrines Leading to Bhukti and Mokṣa

त्रिगं त्रिभुवनेशं च संपूज्यात्र सुखी भवेत् । मंकणेश्वरमभ्यर्च्य लभते सद्गतिं नरः ॥ ५३ ॥

trigaṃ tribhuvaneśaṃ ca saṃpūjyātra sukhī bhavet | maṃkaṇeśvaramabhyarcya labhate sadgatiṃ naraḥ || 53 ||

Dito, ang sinumang sumamba nang may paggalang kay Triga at kay Tribhuvaneśa ay nagkakamit ng ligaya. At sa pagdakila kay Maṅkaṇeśvara, ang tao’y nakakamtan ang sadgati, ang mapalad na hantungan.

त्रिगम्Triga (a deity/place)
त्रिगम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootत्रिग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; देव/तीर्थ-नाम
त्रिभुवनेशम्Lord of the three worlds
त्रिभुवनेशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootत्रि-भुवन-ईश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (त्रिभुवनानाम् ईशः)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
संपूज्यhaving worshipped well
संपूज्य:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्+पूज् (धातु)
Formक्त्वान्त/ल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having duly worshipped’
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय
सुखीhappy
सुखी:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसुखिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (अन्तर्भूत-कर्ता)
भवेत्would become
भवेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
मंकणेश्वरम्Maṅkaṇeśvara
मंकणेश्वरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमंकण-ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मंकणस्य ईश्वरः)
अभ्यर्च्यhaving worshipped
अभ्यर्च्य:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि+अर्च् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having worshipped’
लभतेobtains
लभते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootलभ् (धातु)
Formलट्-लकार, आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
सद्गतिम्good destiny
सद्गतिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसत्-गति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (सत् एव गतिः)
नरःa man
नरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Narada

Vrata: none

Primary Rasa: bhakti

Secondary Rasa: shanta

T
Tribhuvaneśa
M
Maṅkaṇeśvara
T
Triga

FAQs

It functions as a phala-śruti for a tirtha: proper worship of specific sacred forms (Triga, Tribhuvaneśa, Maṅkaṇeśvara) yields immediate well-being (sukha) and an auspicious post-mortem destiny (sadgati).

Bhakti is expressed through concrete acts of reverent worship (saṁpūjā, abhyarcana) toward named manifestations at a holy site; devotion is shown as accessible and effective, producing both worldly contentment and spiritual uplift.

Ritual practice (kalpa in the broader Vedāṅga sense) is implied: correct performance of pūjā at a tirtha and honoring specific deity-names (saṅkalpa/arcana with proper nāma) is presented as the practical means to obtain the stated results.