Shloka 139

The Account of Kāṣṭhīlā (Kāṣṭhīlā-ākhyāna) within the Mohinī Narrative

Devanagari script

ददौ मद्भर्तृसिद्ध्यर्थं विमुंचंतीं महार्चिषम् । एतस्मिन्नेव काले तु राक्षसः काममोहितः ॥ १३९ ॥

Transliteration

dadau madbhartṛsiddhyarthaṃ vimuṃcaṃtīṃ mahārciṣam | etasminneva kāle tu rākṣasaḥ kāmamohitaḥ || 139 ||

Translation

Inihandog niya ang dakila at maningning na alay, pinalaya iyon para sa katuparan at tagumpay ng layunin ng kanyang asawa. Sa sandaling iyon, isang rākṣasa na nalinlang ng pagnanasa ang kumilos at lumapit.

Word by Word

• ददौ: gave
• ददौ: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• मद्भर्तृसिद्ध्यर्थम्: for the accomplishment of my husband
• मद्भर्तृसिद्ध्यर्थम्: Prayojana (प्रयोजन/अर्थ)
• Type: Noun
• Root: मत्-भर्तृ-सिद्धि-अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः (षष्ठी-तत्पुरुषः: मद्भर्तुः सिद्धिः) + तत्पुरुषः (सिद्ध्यर्थम् = for the sake of accomplishment)

• विमुञ्चन्तीम्: releasing
• विमुञ्चन्तीम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Verb
• Root: वि-मुच् (धातु) + शतृ (कृदन्त)
• Form: वर्तमानकालिक कर्तरि शतृ-प्रत्यय (present active participle), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; महाऽर्चिषम् इति विशेषणम्/सम्बन्धः (releasing/letting go)

• महार्चिषम्: great flame/splendour
• महार्चिषम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: महा-अर्चिस् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (महती अर्चिः = great flame/splendour)

• एतस्मिन्: in this
• एतस्मिन्: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, सप्तमी (अधिकरण/Locative), एकवचन

• एव: indeed/just
• एव: Avyaya (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपात (particle), अवधारणार्थक (emphatic)

• काले: at the time
• काले: Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: काल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• तु: but
• तु: Avyaya (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: समुच्चय/विरोधसूचक निपात (particle: but/and)

• राक्षसः: the demon
• राक्षसः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: राक्षस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• काममोहितः: deluded by lust
• काममोहितः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: काम-मोहित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः तृतीया-तत्पुरुषः (कामेन मोहितः = deluded by desire), राक्षसः इति विशेषणम्

Speaker

Narada (narrating within the Tirtha/Mahatmya context of Uttara-Bhaga)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: bhayanaka

Characters & Entities

• Rākṣasa

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It highlights intention in ritual action: an offering made for righteous purpose (a husband’s siddhi) is contrasted with the sudden intrusion of kāma-driven delusion, showing how desire can disrupt dharma-centered acts.

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Though not explicitly naming a deity, it reflects a bhakti-aligned virtue: selfless dedication and fidelity in sacred action, while warning that uncontrolled desire (kāma-moha) opposes devotion’s purity and steadiness.

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

It implicitly points to Kalpa (ritual procedure): the act of “releasing” a radiant offering suggests a formal oblation/rite where correct intent (saṅkalpa) and disciplined conduct are essential for siddhi.