Śuka’s Origin, Mastery of Śāstra, and Testing at Janaka’s Court

Verse 1

नारद उवाच । अनूचानप्रसंगेन वेदांगान्यखिलानि च । श्रुतानि त्वन्मुखांभोजात्समासव्यासयोगतः ॥ १ ॥

Sinabi ni Nārada: Sa masinop na pag-aaral, narinig ko mula sa iyong bibig na tulad ng lotus ang lahat ng Vedāṅga—itinuro kapwa sa maikling buod at sa masusing pagpapaliwanag.

Verse 2

शुकोत्पत्तिं समाचक्ष्व विस्तरेण महामते । सनंदन उवाच । मेरुश्रृङ्गे किल पुरा कर्णिकारवनायते ॥ २ ॥

“O dakilang pantas, ipaliwanag mo sa akin nang masinsin ang pinagmulan ni Śuka.” Sabi ni Sanandana: “Noong unang panahon, sa tuktok ng Bundok Meru, may isang gubat ng mga punong karṇikāra.”

Verse 3

विजहार महोदेवो भौमैभूतगणैवृतः । शैलराजसुता चैव देवी तत्राभवत्पुरा ॥ ३ ॥

Doon, si Mahādeva ay naglaro at nagsaya, napaliligiran ng mga pangkat ng nilalang sa lupa; at noong unang panahon, naroon din ang Diyosa—anak na babae ng Hari ng mga bundok.

Verse 4

तत्र दिव्यं तपस्तेपे कृष्णद्वैपायनः प्रभुः । योगेनात्मानमाविश्य योगधर्मपरायणः ॥ ४ ॥

Doon, ang kagalang-galang na Kṛṣṇa-Dvaipāyana (Vyāsa) ay nagsagawa ng banal na pag-aayuno at pagninilay; sa pamamagitan ng yoga, pumasok siya sa sariling Sarili at nanatiling ganap na nakatuon sa disiplina at dharma ng yoga.

Verse 5

धारयन्स तपस्तेपे पुत्रार्थं सुनिसंत्तमः । अग्नेर्भूमेस्तथा वायोरंतरिक्षस्य चाभितः ॥ ५ ॥

Sa pagtitiis at pagtupad sa panata, ang pinakadakilang lalaki ay nagsagawa ng austeridad upang magkaanak—pinarangalan at pinasaya si Agni (apoy), Bhūmi (lupa), Vāyu (hangin), at ang Antarikṣa (kalagitnaang kalawakan) sa lahat ng panig.

Verse 6

वीर्येण संमतः पुत्रो मम भूयादिति स्म ह । संकल्पेनाथ सोऽनेन दुष्प्रापमकगृतात्मभिः ॥ ६ ॥

“Nawa’y magkaroon ako ng anak na lalaking kinikilala dahil sa kagitingan,”—gayong pahayag niya. At sa mismong saṅkalpa (banal na pasiya) na iyon, natamo niya ang bagay na mahirap makamit ng mga hindi nagsasanay at nagpipigil sa sarili.

Verse 7

वरयामास देवेशमास्थितस्तप उत्तमम् । अतिष्टन्मारुताहारः शतं किल समाः प्रभुः ॥ ७ ॥

Matapos isagawa ang pinakadakilang tapas (mahigpit na pag-aayuno at pagninilay), hinanap niya ang Panginoon ng mga deva. Hangin lamang ang kanyang ikinabubuhay, at sinasabing nanatili ang makapangyarihang iyon nang buong sandaang taon.

Verse 8

आराधयन्महादेवं बहुरूपमुमापतिम् । तत्र ब्रह्मर्षयश्चैव सर्वे देवर्षयस्तथा ॥ ८ ॥

Sila’y sumamba kay Mahādeva—ang Panginoon ni Umā—na nagpapakita sa maraming anyo. At doon, naroon din ang lahat ng Brahmarṣi at gayundin ang lahat ng Devarṣi.

Verse 9

लोकपालाश्च साध्याश्च वसुभिश्चाष्टभिः सह । आदित्याश्चैव रुद्राश्च दिवाकरनिशाकरौ ॥ ९ ॥

Naroon ang mga Lokapāla, ang mga tagapag-ingat ng mga daigdig, at ang mga Sādhya, kasama ang walong Vasu. Naroon din ang mga Āditya at mga Rudra, pati ang Araw at ang Buwan.

Verse 10

विश्वा वसुश्च गंधर्वः सिद्धाश्चाप्सरासांगणाः । तत्र रुद्रो महादेवः कर्णिकारमयीं शुभाम् ॥ १० ॥

Naroon ang mga Viśva, ang mga Vasu, ang mga Gandharva, ang mga Siddha, at mga pangkat ng Apsarā. Doon, si Rudra—si Mahādeva—ay nagningning sa isang mapalad na anyong wari’y hinabi mula sa mga bulaklak na karṇikāra.

Verse 11

धारयानः स्रजं भाति शारदीव निशाकरः । तस्निन् दिव्ये वने रम्ये देवदेवर्षिसंकुले ॥ ११ ॥

Suot ang kuwintas ng mga bulaklak, siya’y nagningning na parang buwan sa taglagas. Sa banal at marikit na gubat na iyon, siksik ng mga deva at mga banal na rishi, siya’y nagpakitang maningning.

Verse 12

आस्थितः परमं योगं व्यासः पुत्रार्थमुद्यतः । न चास्य हीयते वर्णो न ग्लानिरुपजायते ॥ १२ ॥

Si Vyāsa, na nagnanais ng anak, ay nagsagawa ng pinakadakilang disiplina ng Yoga. Sa kanya, hindi nabawasan ang ningning ng katawan, at hindi rin sumibol ang pagkapagod.

Verse 13

त्रयाणामपिलोकानां तदद्भुतमिवाभवत् । जटाश्च तेजसा तस्य वैश्वानरशिखोपमाः ॥ १३ ॥

Sa tatlong daigdig, iyon ay waring isang kababalaghan. At ang kanyang mga buhok na jaṭā, dahil sa kapangyarihan ng kanyang liwanag, ay tila naglalagablab na apoy ng kosmikong Vaiśvānara.

Verse 14

प्रज्वलंत्यः स्म दृश्यंते युक्तस्यामिततेजसः । एवं विधेन तपसा तस्य भक्त्या च नारद ॥ १४ ॥

Ang naglalagablab na liwanag ay tunay na nakikita sa paligid ng disiplinadong yogi na may di-masukat na tejas. Kaya, O Nārada, sa gayong tapas at sa bhakti sa Kanya, sumisilang ang banal na ningning na ito.

Verse 15

महेश्वरः प्रसन्नात्मा चकार मनसा मतिम् । उवाच चैनं भगवांस्त्र्यंबकः प्रहसन्निव ॥ १५ ॥

Si Maheshvara, payapa ang kalooban, ay bumuo ng pasya sa kanyang isipan. At ang Mapalad na Tryambaka ay nagsalita sa kanya na wari’y nakangiti.

Verse 16

यथा ह्यग्नियथा वायुर्यथा भूमिर्यथा जलम् । यथा खे च तथा शुद्धो भविष्यति सुतस्तंव ॥ १६ ॥

Gaya ng apoy na dalisay, gaya ng hangin, gaya ng lupa, gaya ng tubig—at gaya rin ng langit—gayundin, ang iyong anak na lalaki ay magiging dalisay.

Verse 17

तद्भावभागी तद्बुद्धिस्तदात्मा तदुपाश्रयः । तेजसा तस्य लोकांस्त्रीन्यशः प्राप्स्यति केवलम् ॥ १७ ॥

Nakikibahagi sa mismong kalagayan ng Panginoon—ang isip ay nakatuon sa Kanya, ang sarili’y itinuring na kaisa Niya, at sa Kanya lamang sumisilong—sa kapangyarihan ng Kanyang liwanag, matatamo niya ang tatlong daigdig at di-nahahating kaluwalhatian.

Verse 18

एवं लब्ध्वा वरं देवो व्यासः सत्यवतीसुतः । अरणिं त्वथ संगृह्य ममंथाग्निचिकीर्षया ॥ १८ ॥

Kaya nito, matapos matamo ang biyaya, ang banal na Vyāsa, anak ni Satyavatī, ay nagtipon ng mga araṇi (patpat na pangpaapoy) at pinagkiskis ang mga ito, sa pagnanais na sindihan ang sagradong apoy.

Verse 19

अथ रूपं परं विप्र बिभ्रतीं स्वेन तेजसा । घृताचीं नामाप्सरसं ददर्श भगवान्नृषिः ॥ १९ ॥

Pagkaraan, O brāhmaṇa, namasdan ng pinagpalang pantas ang apsaras na nagngangalang Ghṛtācī, taglay ang sukdulang kagandahan at nagniningning sa sariling liwanag.

Verse 20

स तामप्सरसं दृष्ट्वा सहसा काममोहितः । अभवद्भगवान्व्यासो वने तस्मिन्मुनीश्वर ॥ २० ॥

Nang makita ang apsaras na iyon, biglang napanaig at nalito ng pagnanasa ang kagalang-galang na Vyāsa sa gubat na yaon, O panginoon sa mga pantas.

Verse 21

सा तु कृत्वा तदा व्यासं कामसंविग्नमानसम् । शुकीभूया महारम्या घृताची समुपागमत् ॥ २१ ॥

Noon, ginulo niya ang isip ni Vyāsa ng pagnanasa, at nag-anyong isang babaeng loro na napakaganda; at ang lubhang kaakit-akit na apsara na si Ghṛtācī ay lumapit sa kanya.

Verse 22

स तामप्सरसं दृष्ट्वा रूपेणान्येनसंवृताम् । स्मरराजेनानुगतः सर्वगात्रातिगेन ह ॥ २२ ॥

Nang makita niya ang apsara na nakatago sa ibang anyo, siya’y hinabol ng hari ng pagnanasa, si Kāma (Smara), na mabilis na lumaganap sa lahat ng kanyang mga sangkap.

Verse 23

स तु महता निगृह्णन् हृच्छयं मुनिः । न शशाक नियंतुं तं व्यासः प्रविसृतं मनः ॥ २३ ॥

Ngunit ang pantas na muni, kahit mariing pinipigil ang udyok ng puso, ay hindi pa rin ito napasunod; si Vyāsa’y hindi nakapigil sa isip na sumiklab at gumala sa labas.

Verse 24

भावित्वाञ्चैव भाव्यस्य घृताच्या वपुषा । हृतम् यत्नान्नियच्छतश्चापि मुने एतञ्चिकीर्षया ॥ २४ ॥

O muni, kahit magsikap ang tao na pigilin ang isip sa layuning isagawa ang ganitong sādhana, ang isip—na naglalarawan ng hindi pa dumarating—ay nadadala pa rin ng kaakit-akit na anyo ni Ghṛtācī, tamis na wari’y ghṛta, ang ligayang pandama.

Verse 25

अरण्यामेव सहसा तस्य शुक्रमवापतत् । शुक्रे निर्मथ्यमानेऽस्यां शुको जज्ञे महातपाः ॥ २५ ॥

Bigla, doon mismo sa gubat, nahulog ang kanyang binhi. Nang ang binhing iyon ay tila piniga at pinakilos sa lugar ding yaon, isinilang ang dakilang mapag-asceta na si Śuka.

Verse 26

परमर्षिर्महायोगी अरणीगर्भसंभवः । यथैव हि समिद्धोऽग्निर्भाति हव्यमुपात्तवान् ॥ २६ ॥

Ang kataas-taasang rishi, ang dakilang yogi—isinilang mula sa sinapupunan ng araṇi (pangkiskis na pangpaapoy)—ay nagliliwanag, gaya ng apoy na mahusay na sinindihan na nag-aalab kapag tinanggap na ang havya, ang handog na pangyajña.

Verse 27

तथा रूपः शुको जज्ञे प्रज्वलन्निव तेजसा । बिभ्रञ्चित्रं च विप्रेंद्र रूपवर्णमनुत्तमम् ॥ २७ ॥

Sa gayon ding anyo isinilang si Śuka—wari’y nagliliyab sa tejas; at, O pinakamainam sa mga brāhmaṇa, taglay niya ang kamangha-manghang kagandahan at kulay ng anyo na walang kapantay.

Verse 28

तं गंगां सरितां श्रेष्ठां मेरुपृष्ठे स्वरूपिणीम् । अभ्येत्य स्नापयामास वारिणा स्वेन नारद ॥ २८ ॥

Lumapit si Nārada sa Gaṅgā—pinakamataas sa mga ilog—na nahayag sa sariling anyo sa likod ng Bundok Meru, at pinaliguan niya siya ng sarili niyang tubig.

Verse 29

कृष्णाजिनं चांतरिक्षाच्छुकार्थे भुव्यवापतत् । जगीयंत च गंधर्वा ननृतुञ्चाप्सरोगणाः ॥ २९ ॥

At isang kṛṣṇājina, balat ng itim na usa, ay nahulog mula sa himpapawid tungo sa lupa para kay Śuka. Umawit ang mga Gandharva, at sumayaw ang mga pangkat ng Apsaras.

Verse 30

देवदुन्दुभयश्चैव प्रावाद्यंत महास्वनाः । विश्वावसुश्च गंधर्वस्तथा तुंबुरुनारदौ ॥ ३० ॥

At ang mga devadundubhi, ang mga tambol ng mga deva, ay umalingawngaw nang malakas. Si Viśvāvasu na Gandharva, gayundin sina Tumburu at Nārada, ay nagsimula rin ng musikang makalangit at pagpupuri.

Verse 31

हाहाहूहूश्च गंधर्वौ तुष्टुवुः शुकसंभवम् । तत्र शक्रपुरोगाश्च लोकपालाः समागताः ॥ ३१ ॥

Ang dalawang Gandharva na sina Hāhā at Hūhū ay nagpuri kay Śuka, anak ni Vyāsa; at doon din nagtipon ang mga tagapangalaga ng mga daigdig, na pinangungunahan ni Śakra (Indra).

Verse 32

देवा देवर्षथयश्चटैव तथा ब्रह्मर्षयोऽपि च । दिव्यानि सर्वपुष्पाणि प्रववर्ष च मारुतः ॥ ३२ ॥

Dumating ang mga deva, ang mga devarṣi, at gayundin ang mga brahmarṣi; at noon, si Māruta, ang diyos ng hangin, ay nagpaulan ng sari-saring bulaklak na makalangit.

Verse 33

जंगमं स्थावरं चैव प्रहृष्टमभवज्जगत् । तं महात्मा स्वयं प्रीत्या देव्या सह महाद्युतिः ॥ ३३ ॥

Ang buong daigdig—maging ang gumagalaw at ang di gumagalaw—ay napuno ng kagalakan. Ang dakilang kaluluwang yaong maningning ay lumapit nang may pag-ibig at gumalang, kasama ang Devī.

Verse 34

जातमात्रं मुनेः पुत्रं विधिनोपानयत्तदा । तस्य देवेश्वरः शक्तो दिव्यमद्भुतदर्शनम् ॥ ३४ ॥

Noon ding iyon, ang anak ng muni—bagaman bagong silang—ay itinanghal sa upanayana ayon sa wastong vidhi. At ang Panginoon ng mga deva, na ganap ang kapangyarihan, ay nagkaloob sa kanya ng isang banal at kamangha-manghang pangitain.

Verse 35

ददौ कमंडलुं प्रीत्या देवा वासांसि चाभितः । हंसाश्च शतपत्राश्च सारसाश्च सहस्रशः ॥ ३५ ॥

Sa galak at pag-ibig, ibinigay niya ang kamaṇḍalu (banga ng tubig); at ang mga deva sa paligid ay naghandog ng mga kasuotan. At dumating nang libu-libo ang mga sisne, mga ibong śatapatra, at mga sārasas (tagak).

Verse 36

प्रदक्षिणमवर्तंत शुकाश्चाषाश्च नारद । आरणे यस्तदा दिव्यं प्राप्य जन्म महामुनिः ॥ ३६ ॥

O Nārada, ang mga loro at myna ay nagsimulang umikot sa kanan bilang paggalang; at ang dakilang muni—nang magkamit noon ng banal na kapanganakan sa gubat—ay nagpakita roon.

Verse 37

तत्रैवोवास मेधावी व्रतचारी समाहितः । उत्पन्नमात्रं तं वेदाः सरहस्याः ससंग्रहाः ॥ ३७ ॥

Doon din siya nanahan—matalino, tapat sa mga panatang-vrata, at ganap na nakapirmi ang isip. At pagkapanganak pa lamang, ang mga Veda—kalakip ang mga lihim na kahulugan at mga kalipunan—ay nahayag sa kanya.

Verse 38

उपतस्थुर्मुनिश्रेष्टं यथास्य पितरं तथा । बृहस्पतिं स वव्रे च वेदवेदांगभाष्यवित् ॥ ३८ ॥

Dinaluhan nila ang pinakadakilang muni gaya ng pagdalo nila sa sarili nilang ama. At siya—na bihasa sa mga paliwanag ng Veda at Vedāṅga—ay pinili si Bṛhaspati bilang guro.

Verse 39

उपाध्यायं द्विजश्रेष्ट धर्ममेवानुचिंतयन् । सोऽधीत्य वेदानखिलान्सरहस्यान्ससंग्रहान् ॥ ३९ ॥

O pinakamainam sa mga dvija, iginagalang niya ang upādhyāya na guro at sa Dharma lamang nagmumuni; at pinag-aralan niya ang lahat ng Veda—kalakip ang mga lihim at mga kalipunan—nang ganap.

Verse 40

इतिहासं च कार्त्स्न्येन वेदशास्त्राणि चाभितः । गुरवे दक्षिणां दत्त्वा समावृत्तो महामुनिः ॥ ४० ॥

Matapos lubusang mahasa ang Itihāsa at ang mga śāstra ng Veda sa lahat ng panig, ibinigay ng dakilang muni ang dakṣiṇā sa guro at nagbalik bilang ganap na nagtapos sa pag-aaral.

Verse 41

उग्रं तपः समारेभे ब्रह्मचारी समाहिताः । देवतानामृषीणां च बाल्येऽपि सुमहातपाः ॥ ४१ ॥

Bilang isang disiplinadong brahmacārin, matatag sa pagtitipon ng isip, sinimulan niya ang matinding tapas; at kahit sa pagkabata, naging dakilang asceta siya, iginagalang ng mga deva at ng mga ṛṣi.

Verse 42

संमत्रणीयो जन्यश्च ज्ञानेन तपसा तथा । न त्वस्य रमते बुद्धिराश्रमेषु मुनीश्वर ॥ ४२ ॥

Siya’y karapat-dapat pagpayuhan at marangal ang pinagmulan, pinagkalooban ng kaalaman at tapas; ngunit, O panginoon ng mga muni, hindi nalulugod ang kanyang isip sa mga disiplina ng mga āśrama, ang mga yugto ng buhay.

Verse 43

त्रिषु गार्हस्थ्यमूलेषु मोक्षधर्मानुदर्शिनः । स मोक्षमनुचिंत्यैव शुकः पितरमभ्यगात् ॥ ४३ ॥

Matapos masdan ang mga dharma ng paglaya na nakaugat sa tatlong saligan ng buhay-grihastha, si Śuka—na tanging mokṣa ang pinagninilayan—ay lumapit sa kanyang ama.

Verse 44

प्राहाभिवाद्य च तदा श्रेयोऽर्थी विनयान्वितः । मोक्षधर्मेषु कुशलो भगवान् प्रब्रवीतु मे ॥ ४४ ॥

Pagkaraan, matapos yumukod at magbigay-galang, ang naghahangad ng pinakamataas na kabutihan, puspos ng kababaang-loob, ay nagsabi: “O Bhagavān, bihasa sa mokṣa-dharma, ipagturo mo sa akin.”

Verse 45

यथैव मनसः शांतिः परमा संभवेन्मुने । श्रृत्वा पुत्रस्य वचनं परमर्षिरुवाच तम् ॥ ४५ ॥

“O muni, paano lilitaw ang sukdulang kapayapaan ng isip?”—nang marinig ang mga salita ng anak, ang dakilang ṛṣi ay nagsalita sa kanya.

Verse 46

अधीष्व मोक्षशास्त्रं वै धर्मांश्च विविधानपि । पितुर्निदेशाज्जग्राह शुको ब्रह्मविदां वरः ॥ ४६ ॥

“Pag-aralan mo nga ang kasulatan ng Moksha, at gayundin ang iba’t ibang anyo ng Dharma.” Sa utos ng kanyang ama, tinanggap ni Śuka—pinakamataas sa mga nakakakilala sa Brahman—ang aral na iyon at sinimulang isabuhay.

Verse 47

योगशास्त्रं च निखिलं कापिलं चैव नारद । शतं ब्राह्म्या श्रिया युक्तं ब्रह्मतुल्यपराक्रमम् ॥ ४७ ॥

O Nārada, (itinuro niya) ang buong agham ng Yoga, at pati ang aral ni Kapila (Sāṅkhya)—isang daang (kasulatan/aral), puspos ng ningning na Brahmiko, at may lakas na kasingtulad ng Brahman mismo.

Verse 48

मेने पुत्रं यथा व्यासो मोक्षशास्त्रविशारदम् । उवाच गच्छेति तदा जनकं मिथिलेश्वरम् ॥ ४८ ॥

Gaya ng pagtingin ni Vyāsa sa kanya na parang anak, at sa pagkilalang siya’y dalubhasa sa mga kasulatan ng Moksha, sinabi niya noon: “Pumaroon ka kay Janaka, ang hari ng Mithilā.”

Verse 49

स ते वक्ष्यति मोक्षार्थं निखिलेन नराधिपः । पितुर्नियोगादगमज्जनकं मेथखिलं नृपम् ॥ ४९ ॥

Ipapaliwanag sa iyo ng haring iyon, nang ganap, ang landas tungo sa Moksha. Sa utos ng kanyang ama, siya’y nagtungo kay Haring Janaka ng Mithilā.

Verse 50

प्रष्टुं धर्मस्य निष्टां वै मोक्षस्य च परायणम् । उक्तश्च मानुषेण त्वं तथा गच्छेत्यविस्मितः ॥ ५० ॥

Nais mong magtanong tungkol sa matibay na kaganapan ng Dharma at sa kataas-taasang kanlungan na Moksha; kaya sinabihan ka ng isang tao: “Humayo ka.” At nang hindi namangha, sumunod ka, na nagsasabing, “Gayon nga—tayo’y umalis.”

Verse 51

न प्रभावेण गंतव्यमंतरिक्षचरेण वै । आर्जवेनैव गंतव्यं न सुखाय क्षणात्त्वया ॥ ५१ ॥

Huwag magpatuloy sa pagyayabang ng kapangyarihan na parang lumalakad sa himpapawid; sa tuwid na asal lamang dapat maglakad. Huwag isuko ang dangal at katapatan para sa panandaliang ligaya.

Verse 52

न द्रष्टव्या विशेषा हि विशेषा हि प्रसंगिनः । अहंकारो न कर्तव्यो याज्ये तस्मिन्नराधिपे ॥ ५२ ॥

Huwag maghanap o magpilit ng mga natatanging pribilehiyo, sapagkat ang mga pagkakaibang iyon ay nagbubunga ng pagkakasangkot. Huwag magpalaki ng ego kapag ang haring iyon ang yajamāna, ang dapat paglingkuran bilang tagapagtaguyod ng ritwal.

Verse 53

स्थातव्यं वसथे तस्य स ते छेत्स्यति संशयम् । स धर्मकुशलो राजा मोक्षशास्त्रविशारदः ॥ ५३ ॥

Manatili sa kanyang tahanan; tiyak na puputulin niya ang iyong pag-aalinlangan. Ang haring iyon ay bihasa sa dharma at dalubhasa sa mga aral ng moksha, ang paglaya.

Verse 54

यथा यथा च ते ब्रूयात्तत्कार्यमविशंकया । एवमुक्तः स धर्मात्मा जगाम मिथिलां मुनिः ॥ ५४ ॥

“Anuman ang iyong ipag-utos, iyon ay gagawin nang walang pag-aalinlangan.” Sa gayong pananalita, ang banal na muni ay tumulak patungong Mithilā.

Verse 55

पभ्द्यां शक्तोंतरिक्षेण क्रांतुं भूमिं ससागराम् । सगिरीं श्चाप्यतिक्रम्य भारतं वर्षमासदत् ॥ ५५ ॥

Taglay ang kapangyarihang tumawid sa daigdig sa pamamagitan ng himpapawid, nilampasan niya ang mundong napapaligiran ng dagat—pati mga kabundukan—at narating ang lupain ng Bhārata-varṣa.

Verse 56

स देशान्विविधान्स्फीतानतिक्रम्य महामुनिः । विदेहान्वै समासाद्य जनकेन समागमत् ॥ ५६ ॥

Matapos tawirin ng dakilang muni ang maraming masagana at sari-saring lupain, narating niya ang Videha at doon niya nakatagpo si Haring Janaka.

Verse 57

राजद्वारं समासाद्य द्वारपालैर्निवारितः । तस्थौ तत्र महायोगी क्षुत्पिपासादिवर्जितः ॥ ५७ ॥

Pagdating sa tarangkahan ng hari, hinarang siya ng mga bantay. Gayunman, ang dakilang yogin ay nanatiling nakatayo roon, malaya sa gutom, uhaw, at iba pa.

Verse 58

आतपे ग्लानिरहितो ध्यानयुक्तश्च नारद । तेषां तु द्वारपालानामेकस्तत्र व्यवस्थितः ॥ ५८ ॥

O Nārada, kahit sa tindi ng init ay wala siyang panghihina at nakalubog sa pagninilay; at sa mga bantay na iyon, may isang nakatindig na nakaatas doon.

Verse 59

मध्यंगतमिवादित्यं दृष्ट्वा शुकमवस्थितम् । जूजयित्वा यथान्यायमभिवाद्य कृताञ्जलिः ॥ ५९ ॥

Nang makita si Śuka na nakatayo roon na tila araw sa katanghalian, pinarangalan niya siya ayon sa nararapat, nagbigay-galang na may pagyukod, at tumindig na magkasalikop ang mga kamay.

Verse 60

प्रावेशयत्ततः कक्षां द्वितीयां राजवेश्मनः । तत्रांतःपुरसंबद्धं महच्चैत्रग्थोपमम् ॥ ६० ॥

Pagkaraan, inihatid niya (siya) sa ikalawang silid ng palasyo; doon ay may isang malawak na bulwagan na kaugnay ng looban, maringal na tila karwaheng makalangit ni Caitra.

Verse 61

सुविभक्तजलाक्रीडं रम्यं पुष्पितपादपम् । दर्शयित्वासने स्थाप्य राजानं च व्यजिज्ञपत् ॥ ६१ ॥

Matapos ipakita ang isang kaaya-ayang pook na inayos para sa mga paglalaro sa tubig at may mga punong namumulaklak, pinaupo niya ang hari sa luklukan at saka siya magalang na nagsalita sa kanya.

Verse 62

श्रुत्वा राजा शुकं प्राप्तं वारस्त्रीः स न्ययुंक्त च । सेवायै तस्य भावस्य ज्ञानाय मुनिसतम ॥ ६२ ॥

Nang marinig ng hari na dumating na si Śuka, nagtalaga rin siya ng mga babae sa palasyo upang maglingkod sa kanya—upang paglingkuran siya, masiyasat ang kanyang panloob na damdamin, at maunawaan ang isip ng pinakadakilang pantas.

Verse 63

तं चारुकेश्यः शुश्रेण्यस्तरुण्यः प्रियदर्शनाः । सूक्ष्मरक्तांबरधरास्तप्तकांचनभूषणाः ॥ ६३ ॥

Ang mga dalagang may magandang buhok, may mabuting pinagmulan at kaaya-ayang pagmasdan ay naglingkod sa kanya, nakasuot ng pinong kasuotang mapulang-krimson at may kumikislap na gintong alahas.

Verse 64

संलापालापकुशाला भावज्ञाः सर्वकोविदाः । परं पंचाशतस्तस्य पाद्यादीनि व्यकल्पयन् ॥ ६४ ॥

Sanay sila sa marangal na pakikipag-usap at mahusay sa pananalita, marunong umunawa sa «bhāva»—ang panloob na layon at damdamin—at bihasa sa bawat sining; saka nila inihanda para sa kanya ang mahigit limampung uri ng pag-aalay at pagtanggap, mula sa tubig na panghugas ng paa (pādya) at iba pang paggalang sa panauhin.

Verse 65

देश कालोपपन्नेन साध्वन्नेनाप्यतर्पयन् । तस्य भुक्तवतस्तात तास्ततः पुरकाननम् ॥ ६५ ॥

Kahit na inihain ang masustansiyang pagkain na angkop sa lugar at panahon, hindi pa rin siya nasiyahan. Pagkatapos niyang kumain, mahal kong anak, ang mga babaeng iyon ay umalis patungo sa halamanan-gubat ng lungsod.

Verse 66

सुरम्यं दर्शयामासुरेकैकत्वेन नारद । क्रीडंत्यश्च हसंत्यश्च गायंत्यश्चैव ताः शुकम् ॥ ६६ ॥

O Nārada, ipinakita ng mga dalagang iyon sa loro ang napakakaakit-akit na tanawin, isa-isa—habang naglalaro, tumatawa, at umaawit.

Verse 67

उदारसत्वं सत्वज्ञास्सर्वाः पर्य्यचरंस्तदा । आरणेयस्तु शुद्धात्मा जितक्रोधो जितेंद्रियः ॥ ६७ ॥

Pagkaraan, ang lahat ng nakauunawa sa kalikasan ng sattva ay naglingkod sa marangal ang loob na iyon. At si Āraṇeya, dalisay ang kaluluwa, ay nagwagi sa galit at napasuko ang mga pandama.

Verse 68

ध्यानस्थ एव सततं न हृष्यति न कुप्यति । पादशौचं तु कृत्वा वै शुकः संध्यामुपास्य च ॥ ६८ ॥

Laging nakalapat sa pagninilay, hindi siya nalulugod nang labis ni nagagalit. Matapos ang paglilinis sa mga paa, si Śuka ay sumamba rin sa Sandhyā (panalanging takipsilim).

Verse 69

निषसादासने पुण्ये तमेवार्थं व्यचिंतयत् । पूर्वरात्रे तु तत्रासौ भूत्वा ध्यानपरायणः ॥ ६९ ॥

Umupo siya sa banal na upuan at tanging yaong layunin lamang ang pinagmunihan. Sa unang bahagi ng gabi, nanatili siya roon, lubos na nakatuon sa pagninilay.

Verse 70

मध्यरात्रे यथान्याय्यं निद्रामाहारयत्प्रभुः । ततः प्रातः समुत्थाय कृत्वा शौचमनंतरम् ॥ ७० ॥

Sa hatinggabi, ang Panginoon ay nagpahinga ayon sa nararapat. Pagkatapos, sa madaling-araw, Siya’y bumangon at agad nagsagawa ng mga ritwal ng paglilinis.

Verse 71

स्त्रीभिः परिवृत्तो धीमान्ध्यानमेवान्वपद्यत । अनेन विधिना तत्र तदहःशेषमप्युत ॥ ७१ ॥

Bagama’t napaliligiran ng mga babae, ang marunong ay kumapit lamang sa dhyāna, ang banal na pagninilay; at sa paraang iyon din, ginugol niya roon ang nalalabing bahagi ng araw na yaon.

Verse 72

तां च रात्रिं नृपकुले वर्तयामास नारद ॥ ७२ ॥

At si Nārada ay nagpalipas ng gabing iyon sa sambahayang maharlika ng hari.