
Ipinapahayag ni Śrī Brahmā ang isang sistematikong anukramaṇī (talaan ng nilalaman) ng Āgneya/Agni Purāṇa, ayon sa paglipat sa Īśāna-kalpa at sa mga salitang binigkas ni Agni kay Vasiṣṭha. Itinatakda niya ang lawak nito (15,000 taludtod) at ang kapangyarihang nagpapadalisay para sa bumibigkas at nakikinig. Pagkaraan, inililista ang malawak na saklaw: mga salaysay na kaugnay ng mga avatāra, paglikha, pagsamba sa Vaiṣṇava, mga ritwal ng apoy, teorya ng mantra at mudrā, dīkṣā at abhiṣeka, pagdisenyo ng maṇḍala, mga gawaing paglilinis, paglalagay ng pavitra, mga tuntunin ng templo, ikonograpiya, nyāsa, pratiṣṭhā at pagtatayo ng templo, mga daloy ng pagsamba kina Vināyaka at Kubjikā, koṭi-homa, mga manvantara, āśrama-dharma (mula brahmacarya), śrāddha, graha-yajña, prāyaścitta, mga vrata ayon sa tithi/araw/nakṣatra at buwan, dīpa-dāna, pagsamba sa vyūha, mga naraka, nāḍī-cakra at saṃdhyā-vidhi, kahulugan ng Gāyatrī, Liṅga-stotra, mantra ng pagluklok at rāja-dharma, kaalamang ukol sa panaginip at palatandaan, pagsisimula sa hiyas at ratna-śāstra, nīti ni Rāma, dhanurveda, vyavahāra, tunggalian ng Deva at Asura, āyurveda at panggagamot sa hayop na may śānti, chandas, panitikan, kośa/leksikograpiya, teorya ng pralaya, pagsusuri sa katawan, yoga, at bunga ng brahma-jñāna mula sa śravaṇa. Nagtatapos ang kabanata sa pag-uutos ng dana: pag-aalay ng manuskrito na may gintong panulat at tila-dhenu sa buwan ng Mārgaśīrṣa, at pagpapatibay ng mga biyayang pangmundo at pangkabilang-buhay.
Verse 1
श्रीब्रह्मोवाच । अथातः संप्रवक्ष्यामि तवाग्नेयपुराणकम् । ईशानकल्पवृत्तांतं वसिष्ठायानलोऽब्रवीत् ॥ १ ॥
Wika ni Śrī Brahmā: Ngayon, ipaliliwanag ko sa iyo nang malinaw ang Agneya Purāṇa—ang salaysay ayon sa Īśāna-kalpa—yaong mismong kuwentong sinabi ni Agni kay Vasiṣṭha.
Verse 2
तत्पंचदशसाहस्रं नाना चरितमद्भुतम् । पठतां श्रृण्वतां चैव सर्वपापहरं नृणाम् ॥ २ ॥
Ang Purāṇa na iyon ay may labinlimang libong taludtod, hitik sa sari-saring kahanga-hangang salaysay; at para sa mga tao, inaalis nito ang lahat ng kasalanan ng mga bumibigkas at ng mga nakikinig din.
Verse 3
प्रश्नः पूर्वं पुराणस्य कथा सर्वावतारजा । सृष्टिप्रकरणं चाथ विष्णुपूजादिकं ततः ॥ ३ ॥
Una ay ang pagtatanong hinggil sa Purāṇa; kasunod ang salaysay na nagmumula sa lahat ng banal na paglusong (avatāra). Pagkaraan nito ang bahagi tungkol sa paglikha, at pagkatapos ay ang mga paksa na nagsisimula sa pagsamba kay Viṣṇu.
Verse 4
अग्निकार्यं ततः पश्चान्मंत्रमुद्रादिलक्षणम् । सर्वदीक्षाविधानं च अभिषेकनिरूपणम् ॥ ४ ॥
Pagkaraan nito, inilalarawan ang mga gawain ng banal na apoy, ang mga tanda ng mantra, mudrā at iba pa; ang ganap na paraan ng lahat ng dīkṣā (pagsisimula), at ang pagpapaliwanag ng abhiṣeka (pagpapabanal/pagpapahid).
Verse 5
लक्षणं मंडलादीनां कुशापामार्जनं ततः । पवित्रारोपणविधिर्देवालयविधिस्ततः ॥ ५ ॥
Pagkatapos ay ang mga katangian ng maṇḍala at mga kaugnay na ayos; kasunod ang paglilinis sa pamamagitan ng damong kuśa at apāmārga; saka ang paraan ng paglalagay ng pavitra (banal na pananggalang na sinulid/anting); at pagkatapos ay ang mga tuntunin para sa devālaya (templo).
Verse 6
शालग्रामादिपूजा च मूर्तिलक्ष्म पृथक्पृथक् । न्यासादीनां विधानं च प्रतिष्ठापूर्तकं ततः ॥ ६ ॥
Itinatakda rin nito ang pagsamba sa Śālagrāma at iba pang banal na anyo, at hiwalay na inilalarawan ang mga katangian ng mga imahen (mūrti). Pagkaraan, iniuutos ang mga tuntunin ng nyāsa at kaugnay na mga ritwal, kasama ang mga pamamaraan ng pag-aanyaya at paglalagak ng kabanalan (pratiṣṭhā) at mga gawaing pagtatayo/paglalagay ng templo.
Verse 7
विनायकादिपूजा च नानादीक्षाविधिः परम् । प्रतिष्ठा सर्वदेवानां ब्रह्मंडस्य निरूपणम् ॥ ७ ॥
Itinuturo rin nito ang pagsambang nagsisimula kay Vināyaka, ang pinakadakilang mga pamamaraan ng iba’t ibang dīkṣā (inisiyasyon), ang pratiṣṭhā o pag-aanyaya at paglalagak ng kabanalan para sa lahat ng mga diyos, at ang paglalahad tungkol sa Brahmāṇḍa, ang “itlog ng sansinukob.”
Verse 8
गंगादितीर्थमाहात्म्यं द्वीपवर्षानुवर्णनम् । ऊर्द्ध्वाधोलोकरचना ज्योतिश्चक्रनिरूपणम् ॥ ८ ॥
Inilalarawan nito ang kadakilaan ng mga banal na tīrtha na nagsisimula sa Gaṅgā, ang salaysay ng mga dvīpa at varṣa (mga kontinente at lupain), ang kaayusan ng mga daigdig sa itaas at ibaba, at ang pagpapaliwanag sa gulong ng mga liwanag sa langit (jyotiṣ-cakra).
Verse 9
ज्योतिषं च ततः प्रोक्तं शास्त्रं युद्धजयार्णवम् । षट्कर्म च ततः प्रोक्तं मंत्रमंत्रौषधीगणः ॥ ९ ॥
Pagkaraan, itinuro ang Jyotiṣa, ang kaalamang pangbituin, at ang kasulatang tinatawag na Yuddhajayārṇava, ang “Dagat ng Tagumpay sa Labanan.” Matapos nito, ipinaliwanag ang ṣaṭkarman, ang anim na gawaing ritwal, kasama ang mga kalipunan tungkol sa mantra, kontra-mantra, at mga halamang-gamot.
Verse 10
कुब्जिकादिसमर्चत्वं षोढा न्यासविधिस्तथा । कोटिहोमविधानं च मन्वंतरनिरूपणम् ॥ १० ॥
Itinatakda rin nito ang mga paraan ng pagsamba na nagsisimula kay Kubjikā, ang anim-na-bahaging pamamaraan ng nyāsa, ang kautusan para sa koṭi-homa (napakalaking homa na binibilang sa mga koṭi), at ang paglalahad tungkol sa mga Manvantara, ang mga siklong kosmiko na pinamumunuan ng mga Manu.
Verse 11
ब्रह्मचर्यादिधर्मांश्च श्राद्धकल्पविधिस्ततः । ग्रहयज्ञस्ततः प्रोक्तोवैदिकस्मार्तकर्म च ॥ ११ ॥
Pagkaraan, isinasalaysay ang mga tungkuling dharma na nagsisimula sa brahmacarya (banal na disiplina ng mag-aaral na may pagpipigil); kasunod nito ang mga tuntunin at pamamaraan ng mga ritong śrāddha. Pagkatapos ay itinuturo ang graha-yajña (handog para sa mga planeta), kasama ang mga gawaing ritwal na Vedic at Smārta.
Verse 12
प्रायश्चित्तानुकथनं तिथीनां च व्रतादिकम् । वारव्रतानुकथनं नक्षत्रव्रतकीर्तनम् ॥ १२ ॥
Isinasalaysay nito ang mga paraan ng prāyaścitta (pagsisisi at pagtubos sa pagkukulang), at ang mga panata at pagtalima na kaugnay ng mga tithi (petsa sa kalendaryong lunar). Ipinaliliwanag din ang mga panatang ayon sa mga araw ng linggo, at ipinahahayag ang mga panatang may kaugnayan sa mga nakṣatra (bahay-buwan).
Verse 13
मासिकव्रतनिर्द्देशो दीपदानविधिस्तथा । नवव्यूहार्चनं प्रोक्तं नरकाणां निरूपणम् ॥ १३ ॥
Dito itinuturo: ang mga tagubilin para sa māsika-vrata (buwanang mga panata), ang paraan ng dīpa-dāna (pag-aalay ng mga ilawan), ang pagsamba sa siyam na Vyūha, at ang paglalarawan ng mga naraka (mga impiyerno).
Verse 14
व्रतानां चापि दानानां निरूपणमिहोदितम् । नाडीचक्रसमुद्देशः संध्याविधिरनुत्तमः ॥ १४ ॥
Dito rin itinakda ang pagpapaliwanag tungkol sa mga vrata (mga panata) at dāna (kawanggawa). Gayundin, inilalarawan ang nāḍī-cakra (gulong ng mga daluyan ng hininga-buhay) at ang walang kapantay na saṃdhyā-vidhi, ang ritwal ng pagsamba sa oras ng takipsilim.
Verse 15
गायत्र्यर्थस्य निर्द्देशो लिंगस्तोत्रं ततः परम् । राज्याभिषेकमन्त्रोक्तिर्द्धर्मकृत्यं च भूभुजाम् ॥ १५ ॥
Pagkatapos ay ipinaliliwanag ang kahulugan ng Gāyatrī; kasunod nito ang Liṅga-stotra. Saka binibigkas ang mantra para sa rājābhiṣeka (pagpapahid at pagtatalaga sa hari), at ang mga matuwid na tungkuling dapat gampanan ng mga hari.
Verse 16
स्वप्नाध्यायस्ततः प्रोक्तः शकुनादिनिरूपणम् । मंडलादिकनिर्द्देंशो रत्नदीक्षाविधिस्ततः ॥ १६ ॥
Pagkaraan nito, itinuturo ang kabanata tungkol sa mga panaginip; kasunod ang paliwanag sa mga pangitain at mga palatandaang kaugnay. Sumusunod ang paglalarawan ng maṇḍala at mga bagay na kaakibat; at pagkatapos ay ang pamamaraan ng dīkṣā na may kaugnayan sa mga hiyas (ratna).
Verse 17
रामोक्तनीतिनिर्द्देशो रत्नानां लक्षणं ततः । धनुर्विद्या ततः प्रोक्ता व्यवहारप्रदर्शनम् ॥ १७ ॥
Kasunod ay ang pagtuturo ng nīti—pamamahalang itinuro ni Rāma; pagkatapos, ang mga tanda at katangian ng mga hiyas (ratna). Pagkaraan nito, itinuturo ang dhanur-vidyā, ang agham ng pana; at ang paglalahad ng mga gawaing panghukuman at tuntuning praktikal (vyavahāra).
Verse 18
देवासुरविमर्दाख्या ह्यायुर्वेदनिरूपणम् । गजादीनां चिकित्सा च तेषां शांतिस्ततः परम् ॥ १८ ॥
Nilalaman nito ang bahaging tinatawag na “Devasura-vimarda,” kasama ang paglalahad ng Āyurveda. Inilalarawan din ang paggagamot sa mga elepante at iba pang hayop; at pagkatapos ay ang mga ritong śānti para sa pagpapayapa, na itinuturing na pinakamataas na lunas.
Verse 19
गोनरादिचिकित्सा च नानापूजास्ततः परम् । शांतयश्चापि विविधाश्छन्दः शास्त्रमतः परम् ॥ १९ ॥
Pagkatapos ay dumarating ang mga paggagamot, gaya ng mga nagsisimula sa tradisyong Go-nārada at iba pa; kasunod ang sari-saring anyo ng pūjā. Sumusunod ang iba’t ibang ritong śānti; at pagkatapos ay itinuturo ang Chandas-śāstra, ang agham ng mga sukat at metro ng Veda.
Verse 20
साहित्यं च ततः पश्चादेकार्णादिसमाह्वयाः । सिद्धशब्दानुशिष्टिश्चकोशः सर्गादिवर्गकः ॥ २० ॥
Pagkaraan nito ay ang bahagi tungkol sa sāhitya, ang sining ng panitikan; saka ang kalipunang kilala sa pamagat na nagsisimula sa “Ekārṇa…”. Kasunod ang pagtuturo tungkol sa siddha-śabda, mga salitang kinikilalang may awtoridad; at mayroon ding kośa, isang leksikon na inayos ayon sa mga uri gaya ng sarga (paglikha) at mga kaugnay na paksa.
Verse 21
प्रलयानां लक्षणं च शारीरकनिरूपणम् । वर्णनं नरकाणां च योगाशास्त्र परम् ॥ २१ ॥
Inilalarawan nito ang mga tanda ng pralaya (pagkalusaw ng sansinukob), ang pagsusuri sa nilalang na may katawan, ang salaysay tungkol sa mga impiyerno, at ang kataas-taasang aral ng Yoga.
Verse 22
ब्रह्मज्ञानं ततः पश्चात्पुराणश्रवणे फलम् । एतदाग्नेयकं विप्र पुराणं परिकीर्तितम् ॥ २२ ॥
Pagkaraan nito, ang bunga ng pakikinig sa Purāṇa na ito ay ang Brahma-jñāna—ang pagsasakatuparan sa Brahman. O brāhmaṇa, ang Purāṇa na ito ay ipinahahayag na kabilang sa uring Āgneya.
Verse 23
तल्लिखित्वा तु यो दद्यात्सुवर्णकलमान्वितम् । तिलधेनु युतं चापि मार्गशीर्ष्यां विधानतः ॥ २३ ॥
Ngunit sinumang magpapasulat nito at pagkatapos ay mag-aalay bilang dāna kasama ang panulat na ginto, at kasama rin ang ‘tila-dhenu’ (baka ng linga—handog ng linga), sa buwan ng Mārgaśīrṣa ayon sa itinakdang ritwal—tatamo niya ang nasabing gantimpala.
Verse 24
पुराणार्थविदे सोऽथ स्वर्गलोके महीयते । एषानुक्रमणी प्रोक्ता तवाग्नेयस्य मुक्तिदा ॥ २४ ॥
Ang tunay na nakauunawa sa diwa ng mga Purāṇa ay pinararangalan sa daigdig ng langit. Kaya, ang anukramaṇī (maayos na buod) ng iyong Āgneya Purāṇa ay naipahayag—tagapagkaloob ng kalayaan (mokṣa).
Verse 25
श्रृण्वतां पठतां चैव नृणां चेह परत्र च ॥ २५ ॥
Para sa mga nakikinig at sa mga bumibigkas nito, may kapakinabangan dito sa daigdig na ito at gayundin sa kabilang buhay.
Verse 26
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादेऽग्निपुराणानुक्रमणीनिरूपणं नामैकोनशततमोऽध्यायः ॥ ९९ ॥
Sa ganito nagtatapos ang ika-99 na kabanata, na pinamagatang “Paglalahad ng Talaan ng Nilalaman (Anukramaṇī) ng Agni Purāṇa,” sa Unang Bahagi ng Śrī Bṛhannāradīya Purāṇa, sa loob ng Dakilang Salaysay (Bṛhad-upākhyāna), sa Ikaapat na Pada.
Because the Nārada Purāṇa uses anukramaṇīs to classify Purāṇic knowledge for transmission and study—showing the scope, sequence, and authority-line (Agni → Vasiṣṭha) while highlighting the soteriological value of śravaṇa and pāṭha.
It functions as a topical index: it quickly identifies where the Agni Purāṇa positions tantra-ritual procedures (dīkṣā/nyāsa/pratiṣṭhā), dharma topics (āśrama, śrāddha, prāyaścitta), and śāstra disciplines (jyotiṣa, chandas, vyavahāra, āyurveda), enabling targeted comparative study.
The chapter states that the fruit of hearing is Brahman-realization (brahma-jñāna), while also affirming broad purification from sins for both listeners and reciters and benefit in this world and the next.