
Nagsalita si Śrī Brahmā sa isang brāhmaṇa at inisa-isa ang saklaw ng Nāradiya Purāṇa (25,000 taludtod, mula sa lahing Bṛhat-kalpa). Ipinapakita ng anukramaṇī: ang tradisyong diyalogo nina Sūta–Śaunaka at maikling salaysay ng paglikha; ang unang pāda na may paliwanag ni Sanaka at ang ikalawang pāda na tinawag na Mokṣa-dharma; ang mga Vedāṅga at ang pinagmulan ni Śuka na isinalaysay ni Sanandana kay Nārada; at ang Mahātantra tungkol sa paglaya ng jīva mula sa pagkakagapos, paglilinis ng mantra, dīkṣā, pag-uugat ng mga mantra, mga paraan ng pagsamba, at mga kasangkapang ritwal (prayoga, kavaca, nāma-sahasra, stotra) para kina Gaṇeśa, Sūrya, Viṣṇu, Śiva, at Śakti. Sumunod, itinuturo ni Sanatkumāra ang Purāṇa-lakṣaṇa, pramāṇa, at dāna, kasama ang mga tithi ayon sa buwan. Sa ikaapat na pāda (aral ni Sanātana), nagsisimula sa mga vrata ng Pratipadā at lumilipat sa Ekādaśī, na sinusuportahan ng mga kuwentong Māndhātṛ–Vasiṣṭha, Rukmāṅgada, at si Mohinī (sumpa at pagliligtas). Binabanggit din ang malawak na tīrtha-māhātmya at paraan ng yātrā: Gaṅgā, Gayā, Kāśī, Puruṣottama, Prayāga, Kurukṣetra, Haridvāra, Badarī, Kāmākṣā, Prabhāsa, Puṣkara, Gautama, Vedapāda-stuti, Gokarṇa, Setu, Narmadā, Avantī, Mathurā, Vṛndāvana, at mga salaysay ng pag-angat ng debosyon. Nagtatapos sa śravaṇa-phala (bisa ng pakikinig/pagbigkas) at dāna-phala (handog na pitong baka na may sisidlang palaso) na nangangakong mokṣa o pag-abot sa langit.
Verse 1
श्रीब्रह्मोवाच । श्रृणु विप्र प्रवक्ष्यामि पुराणं नारदीयकम् । पंचविंशतिसाहस्रं बृहत्कल्पकथाश्रयम् ॥ १ ॥
Sinabi ni Śrī Brahmā: O brāhmaṇa, makinig ka—ipapaliwanag ko ang Nāradiya Purāṇa, na binubuo ng dalawampu’t limang libong taludtod at nakasalig sa salaysay ng Bṛhat-kalpa.
Verse 2
सूतशौनकसंवादः सृष्टिसंक्षेपवर्णनम् । नानाधर्मकथाः पुण्याः प्रवृत्ते समुदाहृताः ॥ २ ॥
Dito ay inilalahad: ang pag-uusap nina Sūta at Śaunaka, ang maikling paglalarawan ng paglikha, at maraming mapagpalang salaysay tungkol sa iba’t ibang anyo ng dharma, ayon sa naipamana ng tradisyon.
Verse 3
प्राग्भागे प्रथमे पादे सनकेन महात्मना । द्वितीये मोक्षधर्माख्ये मोक्षोपायनिरूपणम् ॥ ३ ॥
Sa naunang bahagi, sa unang pāda, ipinaliwanag ng dakilang muni na si Sanaka ang paksa; at sa ikalawang pāda na tinatawag na “Mokṣa-dharma,” inilalahad ang mga paraan tungo sa kalayaan (mokṣa).
Verse 4
वेदांगानां च कथनं शुकोत्पत्तिश्च विस्तरात् । सनंदनेन गदिता नारदाय महात्मने ॥ ४ ॥
Dito rin isinasalaysay ang mga Vedāṅga, at nang masinsinan ang pinagmulan ni Śuka—na ipinahayag ni Sanandana sa dakilang-loob na Nārada.
Verse 5
महातंत्रे समुद्दिष्टं पशुपाशविमोक्षणम् । मंत्राणां शोधनं दीक्षामंत्रोद्धारश्च पूजनम् ॥ ५ ॥
Sa Mahātantra, malinaw na itinatakda ang paglaya ng jīva mula sa mga gapos, ang paglilinis ng mga mantra, ang dīkṣā (inisiyasyon), ang pagkuha/pagbuo ng mga dīkṣā-mantra, at ang mga pamamaraan ng pagsamba (pūjā).
Verse 6
प्रयोगाः कवचं नामसहस्रं स्तोत्रमेव च । गणेशसूर्यविष्णूनां शिवशक्त्योरनुक्रमात् ॥ ६ ॥
Sa wastong pagkakasunod, inilalahad ang mga prayoga (gamit-ritwal), kavaca (panangga), nāma-sahasra (isang libong pangalan), at mga stotra (himno)—para kay Gaṇeśa, sa Araw, kay Viṣṇu, at sunod-sunod para kina Śiva at Śakti.
Verse 7
सनत्कुमारमुनिना नारदाय तृतीयके । पुराणलक्षणं चैव प्रमाणं दानमेव च ॥ ७ ॥
Sa ikatlong pāda, itinuro ng muni na si Sanatkumāra kay Nārada ang mga katangiang tumutukoy sa isang Purāṇa, ang pramāṇa (pamantayan ng wastong kaalaman), at ang aral ng dāna (banal na pagbibigay).
Verse 8
पृथक्पृथक् समुद्दिष्टं दानकालपुरःसरम् । चैत्रादिसर्वमासेषु तिथीनांचपृथक्पृथक् ॥ ८ ॥
Ang mga panahon ng pagbibigay ng dāna ay itinakda nang malinaw at magkakahiwalay, na inuuna ang wastong pagkakataon; at sa bawat buwan mula sa Caitra, ang mga tithi o araw sa kalendaryong lunar ay binanggit din nang hiwa-hiwalay, ayon sa sariling pagkakasunod-sunod.
Verse 9
प्रोक्तं प्रतिपदादीनां व्रतं सर्वाघनाशनम् । सनातनेन मुनिना नारदाय चतुर्थके ॥ ९ ॥
Sa Ikaapat na Pada, itinuro ng banal na muni na si Sanātana kay Nārada ang panatang-vrata na nagsisimula sa Pratipadā (unang araw ng buwan) at iba pa—isang vrata na pumupuksa sa lahat ng kasalanan.
Verse 10
पूर्वभागोऽयमुदितो बृहदाख्यानसंज्ञितः । अस्योत्तरे विभागे तु प्रश्न एकादशीव्रते ॥ १० ॥
Ang naunang bahagi ay naipaliwanag na at tinatawag na “Bṛhad-Ākhyāna.” Sa huling paghahati naman, ang pagtatanong ay ukol sa panatang Ekādaśī.
Verse 11
वसिष्ठेनाथ संवादो मांधातुः परिकीर्तितः । रुक्मांगदकथा पुण्यामोहिन्युत्पत्तिकर्म च ॥ ११ ॥
Dito ay isinalaysay ang pag-uusap ni Haring Māndhātṛ at ng pantas na si Vasiṣṭha; at gayundin ang banal na salaysay ni Rukmāṅgada, kasama ang pinagmulan at mga gawa ni Mohinī.
Verse 12
वसुशापश्च मोहिन्यै पश्चादुद्धरणक्रिया । गंगाकथा पुण्यतमा गयायात्रानुकीर्तनम् ॥ १२ ॥
Pagkaraan nito ay ang salaysay ng sumpa ng mga Vasu kay Mohinī, at kasunod ang ritwal ng pagliligtas; ang pinakabanal na kuwento ng Gaṅgā, at ang paggunita sa paglalakbay-pananampalataya patungong Gayā.
Verse 13
काश्या माहात्म्यमतुलं पुरुषोत्तमवर्णनम् । यात्राविधानं क्षेत्रस्य बह्वाख्यानसमन्वितम् ॥ १३ ॥
Nilalaman nito ang walang kapantay na kadakilaan ng Kāśī, ang paglalarawan kay Puruṣottama (ang Kataas-taasang Panginoon), at ang itinakdang paraan ng paglalakbay-pananampalataya sa banal na kṣetra—kalakip ang maraming salaysay na sumusuporta.
Verse 14
प्रयागस्याथ माहात्म्यं कुरुक्षेत्रस्य तत्परम् । हरिद्वारस्य चाख्यानं कामोदाख्यानकं तथा ॥ १४ ॥
Sumunod, inilalahad ang banal na kadakilaan ng Prayāga, at ayon sa wastong pagkakasunod ang sa Kurukṣetra; kasama rin ang salaysay tungkol sa Haridvāra, at gayundin ang kuwentong tinatawag na Kāmoda.
Verse 15
बदरीतीर्थमाहात्म्यं कामाक्षायास्तथैव च । प्रभासस्य च माहात्म्यं पुष्कराख्यानकं ततः ॥ १५ ॥
Pagkaraan nito ay ang banal na kadakilaan ng tirtha ng Badarī, gayundin ang kay Kāmākṣā; ang kadakilaan ng Prabhāsa rin, at pagkatapos ay ang salaysay tungkol sa Puṣkara.
Verse 16
गौतमाख्यानकं पश्चाद्वेदपादस्तवस्ततः । गोकर्णक्षेत्रमाहात्म्यं लक्ष्मणाख्यानकं तथा ॥ १६ ॥
Pagkaraan ay ang salaysay tungkol kay Gautama; kasunod ang himno ng pagpupuri kay Vedapāda; pagkatapos, ang kadakilaan ng banal na kṣetra ng Gokarṇa, at gayundin ang salaysay tungkol kay Lakṣmaṇa.
Verse 17
सेतुमाहात्म्यकथनं नर्मदातीर्थवर्णनम् । अवंत्याश्चैव माहात्म्यं मधुरायास्ततः परम् ॥ १७ ॥
Isinasalaysay ang kadakilaan ng Setu, ang paglalarawan sa banal na tawiran (tīrtha) ng Narmadā, ang luwalhati ng Avantī, at pagkatapos ay ang kadakilaan ng Mathurā (na ituturo).
Verse 18
बृन्दावनस्य महिमा पशोर्ब्रह्मांतिके गतिः । मोहिनीचरितं पश्चादेवं पश्चादेवं वै नारदीयकम् ॥ १८ ॥
Kasunod ay ang kadakilaan ng Vṛndāvana; saka ang salaysay kung paanong maging isang hayop ay nakaabot sa mataas na hantungan sa harap ni Brahmā. Pagkaraan nito ay ang kuwento ni Mohinī—ganyan, paksa sa paksa, umuusad ang Nāradiya Purāṇa.
Verse 19
यः शृणोति नरो भक्त्याश्रावयेद्वा समाहितः । स याति ब्रह्मणो धाम नात्र कार्या विचारणा ॥ १९ ॥
Sinumang makinig nito nang may bhakti—o kaya, payapa at nakatuon, magpabigkas nito—siya’y makararating sa dhāma, ang tahanan ni Brahman; wala nang dapat pag-alinlanganan pa.
Verse 20
यस्त्वेतदिषुपूर्णायां धेनूनां सप्तकान्वितम् । प्रदद्याद्दिजंर्याय संलभेन्मोक्षमेव च ॥ २० ॥
Ngunit ang sinumang maghandog sa isang marangal na brāhmaṇa ng pitong baka bilang isang pangkat, kasama ang sisidlang pana na punô ng mga palaso, ay tunay ding makakamit ang mokṣa, ang paglaya.
Verse 21
यश्चानुक्रमणीमेतां नारदीयस्य वर्णयेत् । श्रृणुयद्वैकचित्तेन सोऽपि स्वर्गगतिं लभेत् ॥ २१ ॥
Sinumang magpaliwanag ng Anukramaṇī na ito ng Nāradiya Purāṇa, o makinig dito nang iisang-tuon ang isip, siya man ay magkakamit ng landas patungo sa langit.
Verse 22
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे नारदीयपुराणानुक्रमणीकथनं नाम सप्तनवतितमोऽध्यायः ॥ ९७ ॥
Sa ganito nagwawakas ang ika-97 kabanata, na pinamagatang “Ang Paglalahad ng Anukramaṇī (talaan ng nilalaman) ng Nārada Purāṇa,” sa Pūrva-bhāga ng Śrī Bṛhannāradīya Purāṇa, sa loob ng Bṛhad-upākhyāna (Dakilang Karugtong na Salaysay), sa Ikaapat na Pāda.
The chapter frames the Fourth Pāda as moving from general Pratipadā-based vrata discipline into a focused doctrinal and narrative investigation of Ekādaśī, indicating its special status as a high-merit vow supported by exempla (e.g., Rukmāṅgada) and theological framing.
It signals a complete ritual toolkit: kavaca for protection, nāma-sahasra for sustained devotional recitation, and stotra for praise—integrated with prayoga and dīkṣā procedures—showing the Purāṇa’s practical liturgical orientation across multiple deities.
By placing tīrtha-māhātmya and yātrā-vidhi alongside mokṣa-dharma, vrata, and dāna, the Anukramaṇī portrays pilgrimage as a dharma practice that accrues puṇya and supports purification, thereby functioning as an auxiliary path within a broader liberation-oriented framework.