The Exposition of the Index (Anukramaṇī) of the Śrīmad Bhāgavata

Verse 1

ब्रह्मोवाच । मरीचे श्रृणु वक्ष्यामि वेदव्यासेन यत्कृतम् । श्रीमद्भागवतं नाम पुराणं ब्रह्मसम्मितम् ॥ १ ॥

Wika ni Brahmā: “O Marīci, makinig ka. Isasalaysay ko ang akdang nilikha ni Vedavyāsa—ang Purāṇa na tinatawag na Śrīmad Bhāgavata, na iginagalang na kapantay ng Brahman (ng Veda).”

Verse 2

तदष्टादशसाहस्रं कीर्तितं पापनाशनम् । सुरपादपरूपोऽयं स्कंधैर्द्वादशभिर्युतः ॥ २ ॥

Ipinahayag na ito’y may labingwalong libo (taludtod) at tagapawi ng kasalanan. Ang akdang ito’y nasa anyong paghahating tinatawag na Surapāda, at binubuo ng labindalawang skandha (bahagi).

Verse 3

भगवानेव विप्रेंद्र विश्वरूपीसमीरितः । तत्र तु प्रथमस्कंधे सूतर्षीणां समागमे ॥ ३ ॥

O pinakamainam sa mga brāhmaṇa, ang Bhagavān lamang—na pinupuri bilang may anyong pangsansinukob—ang siyang tinalakay roon, sa Unang Skandha, sa pagtitipon ni Sūta at ng mga rishi.

Verse 4

व्यासस्य चरितं पुण्यं पांडवानां तथैव च । परीक्षितमुपाख्यानमितीदं समुदाहृतम् ॥ ४ ॥

Kaya nito ay maayos na ipinahayag ang salaysay na ito: ang banal na buhay ni Vyāsa, gayundin ang sa mga Pāṇḍava, at ang kasaysayang ukol kay Parīkṣit.

Verse 5

परीक्षिच्छुकसंवादे सृष्टिद्वयनिरूपणम् । ब्रह्मनारदसंवादे देवताचरितामृतम् ॥ ५ ॥

Sa pag-uusap nina Parīkṣit at Śuka ay inilalahad ang paliwanag tungkol sa dalawang uri ng paglikha; at sa pag-uusap nina Brahmā at Nārada ay ang amṛta, ang nektar na salaysay ng mga gawa ng mga deva.

Verse 6

पुराणलक्षणं चैव सृष्टिकारणसंभवः । द्वितीयोऽयं समुदितः स्कंधो व्यासेन धीमता ॥ ६ ॥

At (dito rin) inilalarawan ang mga tanda at katangian ng isang Purāṇa, pati ang paglitaw ng sanhi ng paglikha. Ang ikalawang Skandha na ito ay binuo ng marunong na si Vyāsa.

Verse 7

चरितं विदुरस्याथ मैत्रेयेणास्य संगमः । सृष्टिप्रकरणं पश्चाद्बह्मणः परमात्मनः ॥ ७ ॥

Pagkaraan ay ilalarawan ang buhay ni Vidura at ang kanyang pakikipagtagpo kay Maitreya; at pagkatapos nito, ang bahagi tungkol sa paglikha—kay Brahmā, ang Kataas-taasang Sarili (Paramātman).

Verse 8

कापिलं सांख्यमप्यत्र तृतीयोऽयमुदाहृतः । सत्याश्चरितमादौ तु ध्रुवस्य चरितं ततः ॥ ८ ॥

Dito rin inilalahad ang Sāṅkhya ni Kapila—ito ang ikatlong paksa. Una ang kamangha-manghang salaysay ni Satya; kasunod nito ang banal na kasaysayan ni Dhruva.

Verse 9

पृथोः पुण्यसमाख्यानं ततः प्राचीनबर्हिषम् । इत्येष तुर्यो गदितो विसर्गे स्कंध उत्तमः ॥ ९ ॥

Pagkatapos ay ang mapagpalang salaysay tungkol kay Haring Pṛthu, at kasunod ang kay Prācīnabarhis. Sa gayon, ipinahayag ang marangal na ikaapat na bahagi ng Visarga-skandha.

Verse 10

प्रियव्रतस्य चरितं तद्वंश्यानां च पुण्यदम् । ब्रह्मांडांतर्गतानां च लोकानां वर्णनं ततः ॥ १० ॥

Pagkatapos ay ang mapagpalang kasaysayan ni Priyavrata at ng kanyang mga salinlahi na nagbibigay ng kabutihang-loob. Kasunod nito ang paglalarawan ng mga daigdig na nasa loob ng Brahmāṇḍa, ang kosmikong itlog.

Verse 11

नरकस्थितिरित्येष संस्थाने पंचमो मतः । अजामिलस्य चरितं दक्षसृष्टिनिरूपणम् ॥ ११ ॥

“Kalagayan sa impiyerno (naraka)”—ito ang ikalimang paksa sa bahagi ng Saṃsthāna; at kasunod ang salaysay tungkol kay Ajāmila, kasama ang paglalahad ng paglikha ni Dakṣa.

Verse 12

वृत्राख्यानं ततः पश्चान्मरुतां जन्म पुण्यदम् । षष्ठोऽयमुदितः स्कंधोव्यासेन परिपोषणे ॥ १२ ॥

Pagkatapos ay ang salaysay tungkol kay Vṛtra, at saka ang mapagpalang pagsasalaysay ng kapanganakan ng mga Marut. Sa gayon, sa paksa ng pag-aaruga at pagsuporta (Paripoṣaṇa), itinakda ni Vyāsa ang ikaanim na Skandha na ito.

Verse 13

प्रह्लादचरितं पुण्यं वर्णाश्रमनिरूपणम् । सप्तमो गदितो वत्स वासनाकर्मकीर्तने ॥ १३ ॥

Ang banal na salaysay ni Prahlāda, kasama ang paglalahad ng varṇa at āśrama (kaayusang panlipunan at disiplina ng espiritu), ay naipahayag bilang ikapitong bahagi, mahal na anak, sa pagsasalaysay tungkol sa vāsanā (nakatagong hilig) at karma.

Verse 14

गजेंद्रमोक्षणाख्यानं मन्वंतरनिरूपणे । समुद्रमथनं चैव बलिवैभवबंधनम् ॥ १४ ॥

Sa pagsasalaysay tungkol sa mga Manvantara ay kabilang ang kuwento ng paglaya ni Gajendra, ang pag-ikot/pagkaskas sa karagatan, at ang pangyayari kay Bali—ang kanyang karangalan at ang pagkakatali (pagpigil) sa kanya.

Verse 15

मत्स्याक्तारचरितमष्टमोऽयं प्रकीर्तितः । सूर्यवंशसमाख्यानं सोमवंशनिरूपणम् ॥ १५ ॥

Kaya, ang ikawalong bahaging ito—na nagpapahayag ng salaysay ng banal na paglusong ni Matsya at ng iba pang mga avatāra—ay inilarawan, kasama ang kasaysayan ng Sūrya-vaṃśa (angkan ng Araw) at ang paglilinaw ng Soma-vaṃśa (angkan ng Buwan).

Verse 16

वंश्यानुचरिते प्रोक्तो नवमोऽयं महामते । कृष्णस्य बालचरितं कौमारं च व्रजस्थितिः ॥ १६ ॥

O dakilang-isip, sa bahagi tungkol sa mga angkan at salinlahi, ipinahayag ang ikasiyam na paksa: ang mga gawaing pambata ni Krishna—ang kanyang kabataan at ang paninirahan niya sa Vraja.

Verse 17

कैशोरं मथुरास्थानं यौवनं द्वारकास्थितिः । भूभारहरणं चात्र निरोधे दशमः स्मृतः ॥ १७ ॥

Sa yugto ng kaiśora (pagbibinata), nananahan Siya sa Mathurā; sa yugto ng yauvana (kabataan), itinatag Siya sa Dvārakā. At dito rin itinuturo ang pag-aalis ng bigat na pasan ng daigdig. Kaya, sa paksa ng nirodha (pag-urong/pagpigil), ang ikasampung bahagi ang inaalala.

Verse 18

नारदेन तु संवादो वसुदेवस्य कीर्तितः । यदोश्च दत्तात्रेयेण श्रीकृष्णोनोद्धवस्य च ॥ १८ ॥

Isinalaysay ni Nārada ang pag-uusap ni Vasudeva; gayundin ang kay Yadu na itinuro ni Dattātreya; at ang banal na pag-uusap nina Śrī Kṛṣṇa at Uddhava.

Verse 19

यादवानां मिथोंतश्च मुक्तावेकादशः स्मृतः । भविष्यकलिनिर्द्देशो मोक्षो राज्ञः परीक्षितः ॥ १९ ॥

Isinasalaysay ang paglipol sa isa’t isa ng mga Yādava, at ang ikalabing-isang paksa ay inaalala bilang “mokṣa,” ang paglaya. Binanggit din ang pahiwatig tungkol sa darating na Panahong Kali at ang paglaya ni Haring Parīkṣit.

Verse 20

वेदशाखाप्रणयनं मार्कंडेयतपःक्रिया । सौरी विभूतिरुदिता सात्वती च ततः परम् ॥ २० ॥

Inilarawan ang pagtipon ng mga sangay ng Veda, ang mga pag-aayuno at pagninilay ni Mārkaṇḍeya, at ang mga pagpapakita ng kapangyarihan ni Sūrya; at pagkaraan nito, inilalahad ang aral na Sātvata (Vaiṣṇava).

Verse 21

पुराणसंख्याकथनमाश्रये द्वादशो ह्ययम् । इत्येवं कथितं वत्स श्रीमद्भागवतं तव ॥ २१ ॥

Ngayon ay aking sisimulan ang pagsasalaysay ng pagbilang sa mga Purāṇa—ito ang ikalabindalawang paksa. Kaya, mahal na anak, ang iyong Śrīmad Bhāgavata ay naipaliwanag sa ganitong paraan.

Verse 22

वक्तुः श्रोतुश्चोपदेष्टुरनुमोदितुरेव च । साहाय्यकर्तुर्गदितं भक्तिभुक्तिविमुक्तिदम् ॥ २२ ॥

Ipinahahayag na ang banal na aral na ito ay nagbibigay ng bhakti, kaginhawahang makamundo, at paglaya sa nagsasalita, nakikinig, nagtuturo, sumasang-ayon, at maging sa tumutulong sa pagpapasa nito.

Verse 23

प्रौष्ठपद्यां पूर्णिमायां हेमसिंहसमन्वितम् । देयं भागवतायेदं द्विजायप्रीतिपूर्वकम् ॥ २३ ॥

Sa araw ng kabilugan ng buwan ng Prauṣṭhapadī, ang handog na ito na may sagisag na gintong leon ay dapat ialay nang may taos-pusong paggalang sa isang Brāhmaṇa na Bhāgavata, deboto ng Panginoon.

Verse 24

संपूज्य वस्त्रहेमाद्यैर्भगवद्भक्तिमिच्छता । योऽप्यनुक्रमणीमेतां श्रावयेच्छृणुयात्तथा । स पुराणश्रवणजं प्राप्नोति फलमुत्तमम् ॥ २४ ॥

Ang naghahangad ng bhakti sa Panginoon, matapos magbigay-galang nang wasto sa pamamagitan ng mga handog gaya ng kasuotan, ginto, at iba pa—sinumang magpabigkas ng Anukramaṇī na ito, o makinig din dito—ay nagkakamit ng pinakamataas na bunga na nagmumula sa pakikinig mismo sa Purāṇa.

Verse 25

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे श्रीमद्भागवतानुक्रमणीनिरूपणं नाम षण्णवतितमोऽध्यायः ॥ ९६ ॥

Sa gayon nagtatapos ang ika-siyamnapu’t anim na kabanata, na pinamagatang “Paglalahad ng Anukramaṇī (talaan/buod) ng Śrīmad Bhāgavata,” sa Unang Bahagi ng Śrī Bṛhannāradīya Purāṇa, sa Dakilang Salaysay, sa ikaapat na Pāda.