द्वादशमासेषु अष्टमी-व्रत-कथनम् (Account of the Aṣṭamī Vow Across the Twelve Months)

Verse 1

सनातन उवाच । शुक्लाष्टम्यां चैत्रमासे भवान्याः प्रोच्यते जनिः । प्रदक्षिणशतं कृत्वा कार्यो यात्रामहोत्सवः ॥ १ ॥

Sinabi ni Sanātana: “Sa Śuklāṣṭamī (ika-8 araw ng maliwanag na kalahati) ng buwan ng Caitra, ipinahahayag ang kapanganakan ni Bhavānī. Pagkaraang magsagawa ng sandaang pradakṣiṇā, dapat idaos ang dakilang pista ng yātrā, ang prusisyon ng diyosa.”

Verse 2

दर्शनं जगदम्बायाः सर्वानंदप्रदं नृणाम् । अत्रैवाशो ककलिकाप्राशनं समुदाहृतम् ॥ २ ॥

Ang darśan, ang mapalad na pagtanaw, kay Jagadambā ay nagbibigay ng ganap na kagalakan sa mga tao. Dito rin ipinahayag ang gawi na tinatawag na “kakalikā-prāśana”, ang ritwal na pagkain ng kakalikā.

Verse 3

अशोककलिकाश्चाष्टौ ये पिबंति पुनर्वसौ । चैत्रे मासि सिताष्टम्यां न ते शोकमवाप्नुयुः ॥ ३ ॥

Ang sinumang uminom ng walong usbong ng punong aśoka sa araw ng Punarvasu, sa ikawalong tithi ng maliwanag na kalahati (Śukla Aṣṭamī) ng buwang Caitra, ay hindi mahuhulog sa dalamhati.

Verse 4

महाष्टमीति च प्रोक्ता देव्याः पूजाविधानतः । वैशाखस्य सिताष्टम्यां समुपोष्यात्र वारिणा ॥ ४ ॥

Ayon sa itinakdang paraan ng pagsamba sa Diyosa, ang pagtalimang ito ay tinatawag na “Mahāṣṭamī.” Sa ikawalong tithi ng maliwanag na kalahati ng buwang Vaiśākha, nararapat mag-ayuno rito nang wasto, na tubig lamang ang iniinom.

Verse 5

स्नात्वापराजितां देवीं मांसीबालकवारिभिः । स्नापयित्वार्च्य गन्धाद्यैर्नैवेद्यं शर्करामयम् ॥ ५ ॥

Pagkatapos maligo, paliguan ang Diyosa Aparājitā ng tubig na hinaluan ng halimuyak ng māṃsī at bālaka; saka siya sambahin sa pabango at iba pa, at maghandog ng naivedya na gawa sa asukal.

Verse 6

कुमारीर्भोजयेच्चापि नवम्यां पारणाग्रतः । ज्योतिर्मयविमानेन भ्राजमानो यथा रविः ॥ ६ ॥

Sa ikasiyam na araw (Navamī), bago ang pāraṇa (huling pagkain matapos ang ayuno), dapat ding pakainin ang mga dalagang bata (kumārī). Pagkaraan, siya’y magniningning na gaya ng araw, sakay ng vimāna na yari sa liwanag.

Verse 7

लोकेषु विचरेद्विप्र देव्याश्चैव प्रसादतः । कृष्णाष्टम्यां ज्येष्ठमासे पूजयित्वा त्रिलोचनम् ॥ ७ ॥

O brāhmaṇa, sa biyaya ng Diyosa, maaari siyang malayang maglakbay sa mga daigdig, matapos sambahin ang Panginoong Tatlong-Mata (Śiva) sa Kṛṣṇāṣṭamī ng buwang Jyeṣṭha.

Verse 8

शिवलोके वसेत्कल्पं सर्वदेवनमस्कृतः । ज्येष्ठशुक्ले तथाष्टम्यां यो देवीं पूजयेन्नरः ॥ ८ ॥

Ang taong sumasamba sa Diyosa sa Aṣṭamī (ika-walong araw) ng maliwanag na kalahati ng buwan ng Jyeṣṭha ay pinararangalan ng lahat ng mga deva at nananahan sa daigdig ni Śiva sa loob ng isang kalpa.

Verse 9

स विमानेन चरति गन्धर्वाप्सरसां गणैः । शुक्लाष्टम्यां तथाऽषाढे स्नात्वा चैव निशांबुना ॥ ९ ॥

Siya’y naglalakbay sa isang vimāna, kasama ang mga pangkat ng Gandharva at Apsarā, matapos maligo—sa Aṣṭamī ng maliwanag na kalahati ng buwan ng Āṣāḍha—sa tubig ng gabi.

Verse 10

तेनैव स्नापयेद्देवीं पूजयेच्च विधानतः । ततः शुद्धजलैः स्नाप्य विलिंपेत्सेंदुचंदनैः ॥ १० ॥

Sa mismong banal na sangkap na iyon, paliguan ang Diyosa at sambahin Siya ayon sa itinakdang ritwal. Pagkaraan, paliguan Siya ng dalisay na tubig at pahiran ng malamig na paste ng sandalwood na tila liwanag ng buwan.

Verse 11

नैवेद्यं शर्करोपेतं दत्वाऽचमनमर्पयेत् । भोजयित्वा ततो विप्रान्दत्वा स्वर्णं च दक्षिणाम् ॥ ११ ॥

Pagkatapos ihandog ang naivedya na may kasamang asukal, ialay ang tubig para sa ācamanam. Pagkaraan, pakainin ang mga brāhmaṇa at magbigay ng ginto bilang dakṣiṇā.

Verse 12

विसृज्य च ततः पश्चात्स्वयं भुंजीत वाग्यतः । एतद्व्रतं नरः कृत्वा देवीलोकमवाप्नुयात् ॥ १२ ॥

Pagkatapos, matapos isagawa ang itinakdang handog o kaloob, kumain siya nang mag-isa na may pagpipigil sa pananalita. Ang taong tumutupad ng panatang ito nang ganito ay makaaabot sa kaharian ng Diyosa.

Verse 13

नभःशुक्लेतथाष्टम्यां देवीमिष्ट्वा विधानतः । क्षीरेण स्नापयित्वा च मिष्टान्नं विनिवेदयेत् ॥ १३ ॥

Sa Aṣṭamī, ikawalong araw ng maliwanag na kalahati ng buwan sa buwan ng Nabhas, matapos sambahin ang Diyosa ayon sa itinakdang ritwal, paliguan Siya ng gatas at saka ihandog ang matamis na lutong pagkain (miṣṭānna) bilang naivedya.

Verse 14

ततो द्विजान् भोजयित्वा परेऽह्नि स्वयमप्युत । भुक्त्वा समापयेदद्व्रतं संततिवर्धनम् ॥ १४ ॥

Pagkaraan, sa sumunod na araw, matapos pakainin ang mga dvija (mga brāhmaṇa), dapat ding kumain ang nagsasagawa; at sa gayon, matapos kumain, wasto niyang tapusin ang panatang ito na nagpapalago ng supling at lahi.

Verse 15

नभोमासे सिताष्टम्यां दशाफलमिति व्रतम् । उपवासं तु संकल्प्य स्नात्वा कृत्वा च नैत्यिकम् ॥ १५ ॥

Sa buwan ng Nabho, sa maliwanag na Aṣṭamī, isinasagawa ang panatang tinatawag na “Daśāphala.” Kapag nagpasya sa pag-aayuno (upavāsa), maligo at tuparin ang mga arawang tungkuling itinakda.

Verse 16

तुलस्याः कृष्णावर्णाया दलैर्दशभिरर्चयेत् । कृष्णं विष्णुं तथाऽनन्तं गोविन्दं गरुडध्वजम् ॥ १६ ॥

Sambahin Siya gamit ang sampung dahon ng maitim na tulasī (śyāmā), at tawagin ang Panginoon bilang Kṛṣṇa, Viṣṇu, Ananta, Govinda, at Garuḍa-dhvaja, Siya na may watawat ni Garuḍa.

Verse 17

दामोदरं हृषीकेशं पद्मनाभं हरिं प्रभुम् । एतैश्च नामभिर्नित्यं कृष्णदेवं समर्चयेत् ॥ १७ ॥

Sambahin araw-araw si Kṛṣṇa-deva, at patuloy na parangalan Siya sa mga banal na pangalang ito: Dāmodara, Hṛṣīkeśa, Padmanābha, Hari, at Prabhu, ang Kataas-taasang Panginoon.

Verse 18

नमस्कारं ततः कुर्यात्प्रदक्षिणसमन्वितम् । एवं दशदिनं कुर्याद्व्रतानामुत्तमं व्रतम् ॥ १८ ॥

Pagkaraan, dapat magsagawa ng namaskāra (pagpapatirapa) na may kasamang pradakṣiṇa (pag-ikot nang may paggalang). Sa ganitong paraan, isagawa ito sa loob ng sampung araw—ito ang pinakadakila sa lahat ng mga panata.

Verse 19

आदौ मध्ये तथा चांते होमं कुर्याद्विधानतः । कृष्णमंत्रेण जुहुयाच्चरुणाऽष्टोत्तरं शतम् ॥ १९ ॥

Sa simula, sa gitna, at muli sa wakas, magsagawa ng homa (handog sa apoy) ayon sa itinakdang tuntunin. Sa pamamagitan ng Kṛṣṇa-mantra, maghandog ng caru (lugaw na panghain) nang isang daan at walo na ulit.

Verse 20

होमांते विधिना सम्यगाचार्य्यं पूजयेत्सुधीः । सौवर्णे ताम्रपात्रे वा मृन्मये वेणुपात्रके ॥ २० ॥

Sa pagtatapos ng homa, ang marunong ay dapat parangalan at sambahin nang wasto ang ācārya (guro) ayon sa tuntunin—(ibigay ang handog) sa sisidlang ginto, o sisidlang tanso, o palayok na luwad, o sisidlang kawayan.

Verse 21

तुलसीदलं सुवर्णेन कारयित्वा सुलक्षणम् । हैमीं च प्रतिमां कृत्वा पूजयित्वा विधानतः ॥ २१ ॥

Matapos likhain sa ginto ang isang mapalad at maayos na sagisag na dahon ng Tulasī, at gumawa rin ng isang gintong larawan (pratimā), sambahin ito ayon sa itinakdang ritwal.

Verse 22

निधाय प्रतिमां पात्रे ह्याचार्याय निवेदयेत् । दातव्या गौः सवत्सा च वस्त्रालंकारभूषिता ॥ २२ ॥

Ilagay ang banal na larawan sa angkop na sisidlan at pormal na ihandog ito sa ācārya. Dapat ding magbigay ng isang baka na may kasamang guya, na pinalamutian ng kasuotan at mga alahas.

Verse 23

दशाहं कृष्णदेवाय पूरिका दश चार्पयेत् । ताश्च दद्याद्विधिज्ञाय स्वयं वा भक्षयेद्व्रती ॥ २३ ॥

Sa loob ng sampung araw, araw-araw ay maghandog ng tig-sasampung pūrikā (pritong keyk na gawa sa trigo) kay Panginoong Kṛṣṇa. Pagkaraan, ang mga handog na iyon ay ibigay sa isang nakaaalam ng wastong ritwal (karapat-dapat na brāhmaṇa/parì), o kaya’y kainin ng debotong tumutupad ng panata.

Verse 24

शयनं च प्रदातव्यं यथाशक्ति द्विजोत्तम । दशमेऽह्नि ततो मूर्तिं सद्रव्यां गुरवेऽर्पयेत् ॥ २४ ॥

O pinakamainam sa mga dvija, magbigay rin ng higaan ayon sa kaya. Pagdating ng ikasampung araw, ihandog sa Guru ang isang mūrti (banal na anyo) kasama ang nararapat na mahahalagang handog.

Verse 25

व्रतांते दशविप्रेभ्यः प्रत्येकं दश पूरिकाः । दद्यादेव दशाब्दं तु कृत्वा व्रतमनुत्तमम् ॥ २५ ॥

Sa pagtatapos ng panata, magbigay sa sampung brāhmaṇa—tig-sasampung pūrikā sa bawat isa. Matapos isagawa ang walang kapantay na panatang ito, tunay na gawin ito sa loob ng sampung taon.

Verse 26

उपोष्य विधिना भूयात्सर्वकामसमन्वितः । अंते कृष्णस्य सायुज्यं लभते नात्र संशयः ॥ २६ ॥

Kapag ang pag-aayuno ay isinagawa ayon sa itinakdang tuntunin, ang tao’y mapupuspos ng lahat ng minimithing kaloob. At sa wakas, matatamo niya ang sāyujya—ang pakikiisa kay Kṛṣṇa; walang pag-aalinlangan dito.

Verse 27

कृष्णजन्माष्टमी चेयं स्मृता पापहरा नृणाम् । केवलेनोपवासेन तस्मिञ्जन्मदिने हरेः ॥ २७ ॥

Ang Kṛṣṇa Janmāṣṭamī na ito ay inaalala bilang tagapawi ng kasalanan ng mga tao; sa pag-aayuno lamang sa araw ng kapanganakan ni Hari, napaparam ang kasalanan.

Verse 28

सप्तजन्मकृतात्पापान्मुच्यते नात्र संशयः । उपवासी तिलैः स्नातो नद्यादौ विमले जले ॥ २८ ॥

Walang pag-aalinlangan: napapalaya ang tao mula sa mga kasalanang naipon sa pitong kapanganakan. Sa pag-aayuno at pagligo na may linga (sesame) sa dalisay na tubig ng ilog at iba pa, nakakamtan niya ang paglilinis.

Verse 29

सुदेशे मंडपे क्लृप्ते मंडलं रचयेत्सुधीः । तन्मध्ये कलशं स्थाप्य ताम्रजं वापि मृन्मयम् ॥ २९ ॥

Sa angkop na lugar, matapos ihanda ang maṇḍapa, dapat iguhit ng marunong ang ritwal na maṇḍala; at sa gitna nito ay ilagay ang kalaśa, palayok na yari sa tanso o sa luwad.

Verse 30

तस्योपरि न्यसेत्पात्रं ताम्रं तस्योपरि स्थिताम् । हैमीं वस्त्रयुगाच्छन्नां कृष्णस्य प्रतिमां शुभम् ॥ ३० ॥

Sa ibabaw ng kalaśa, ilagay ang isang sisidlang tanso; at sa ibabaw nito, itindig ang mapalad na larawan ni Kṛṣṇa—gawa sa ginto at natatakpan ng dalawang pirasong tela.

Verse 31

पाद्याद्यैरुपचारैस्तु पूजयेत्स्निग्धमानसः । देवकीं वसुदेवं च यशोदां नंदमेव च ॥ ३१ ॥

Taglay ang pusong pinalambot ng mapagmahal na bhakti, sambahin sila sa mga karaniwang handog, simula sa pādya, ang tubig sa paghuhugas ng paa, at iba pa; parangalan sina Devakī at Vasudeva, gayundin sina Yaśodā at Nanda.

Verse 32

व्रजं गोपांस्तथा गोपीर्गाश्च दिक्षु समर्चयेत् । तत आरार्तिकं कृत्वा क्षमाप्यानम्य भक्तितः ॥ ३२ ॥

Dapat dinggin ang Vraja, ang mga gopa, ang mga gopī, at ang mga baka sa lahat ng dako. Pagkaraan, isagawa ang ārati, humingi ng kapatawaran, at yumukod nang may debosyon.

Verse 33

तिष्ठेत्तथैवार्द्धरात्रे पुनः संस्नापयेद्धरिम् । पंचामृतैः शुद्धजलैर्गंधाद्यैः पूजयेत्पुनः ॥ ३३ ॥

Sa gayon ding paraan, sa hatinggabi ay muli niyang paliliguan si Hari; at sa limang nektar at sa dalisay na tubig, muli siyang sasamba sa Kanya sa pamamagitan ng pahid na sandalwood at iba pang handog.

Verse 34

धान्याकं च यवानीं च शुंठीं खंडं च नारद । साज्यं रौप्ये धृतं पात्रे नैवेद्यं विनिवेदयेत् ॥ ३४ ॥

O Nārada, bilang naivedya ay ihandog ang coriander, ajwain, tuyong luya, at asukal; at pati ghee—ilagay sa sisidlang pilak—at iharap nang wasto ang handog na pagkain.

Verse 35

पुनरारार्तिकं कृत्वा दशधा रूपधारिणम् । विचिंतयन्मृगांकाय दद्यादर्घ्यं समुद्यते ॥ ३५ ॥

Matapos muling magsagawa ng ārati, at pagninilay sa Buwan—yaong may tanda ng usa—na nag-aanyong sampu, saka tumindig at maghandog ng arghya (handog na tubig).

Verse 36

ततः क्षमाप्य देवेशं रात्रिखंडं नयेद्व्रती । पौराणिकैः स्तोत्रपाठैर्गीतवाद्यैरनेकधा ॥ ३६ ॥

Pagkatapos, matapos humingi ng kapatawaran sa Panginoon ng mga diyos, ang tumutupad ng panata ay dapat magpalipas ng bahagi ng gabi sa iba’t ibang paraan—sa pagbigkas ng mga Purāṇa, pag-awit ng mga himno, at sa debosyonal na pag-awit at tugtugin.

Verse 37

ततः प्रभाते विप्रग्र्यान्भोजयेन्मधुरान्नकैः । दत्वा च दक्षिणां तेभ्यो विसृजेत्तुष्टमानसः ॥ ३७ ॥

Pagkatapos, sa bukang-liwayway, pakainin ang mga dakilang brāhmaṇa ng matatamis na pagkain; at matapos magbigay ng dakṣiṇā sa kanila, magpaalam at ihatid silang may paggalang, na may pusong nasisiyahan.

Verse 38

ततस्तां प्रतिमां विष्णोः स्वर्णधेनुधरान्विताम् । गुरवे दक्षिणां दत्वा विसृज्याश्रीत च स्वयम् ॥ ३८ ॥

Pagkaraan, matapos ihandog ang banal na larawan ni Viṣṇu—kasama ang handog na gintong baka—at maibigay sa guro ang dakṣiṇā (kabayarang pangsakripisyo), dapat niyang wasto at marangal na tapusin ang ritwal, at pagkatapos ay sumilong mismo sa Panginoon.

Verse 39

दारापत्यसुहृद्भृत्यरेवं कृत्वा व्रत नरः । साक्षाद्गोकमाप्नोति विमानवरमास्थितः ॥ ३९ ॥

Ang taong gumanap ng panatang ito nang gayon, kasama ang asawa, mga anak, mga kaibigan, at mga lingkod, ay tuwirang makararating sa banal na daigdig ng mga baka, na nakaupo sa isang napakahusay na karwaheng makalangit.

Verse 40

नैतेन सदृशं चान्यद्व्रतमस्ति जगत्त्रये । कृतेन येन लभ्येत कोट्यैकादशकं फलम् ॥ ४० ॥

Sa tatlong daigdig, walang ibang panata na maihahambing dito; sa pagsasagawa nito, natatamo ang bunga ng labing-isang koṭi—isang di-masukat na dakilang gantimpala.

Verse 41

शुक्लाष्टम्यां नभस्यस्य कुर्याद्राधाव्रतं नरः । पूर्ववद्राधिकां हैमीं कलशस्थां प्रपूजयेत् ॥ ४१ ॥

Sa maliwanag na ikawalong araw (Śukla Aṣṭamī) ng buwang Nabhasya (Bhādrapada), dapat isagawa ng tao ang panata ni Rādhā. Gaya ng naunang sinabi, dapat niyang sambahin nang wasto ang gintong anyo ni Rādhikā na inilagay sa ibabaw ng kalaśa (banga ng ritwal).

Verse 42

मध्याह्ने पूजयित्वेनामेकभक्तं समापयेत् । शक्तो भक्तश्चोपवासं परेऽह्नि विधिना ततः ॥ ४२ ॥

Matapos magsagawa ng pagsamba sa tanghali, dapat tapusin sa isang beses na pagkain (eka-bhakta). Pagkaraan, ang debotong may kakayahan ay dapat magsagawa ng upavāsa (pag-aayuno) sa susunod na araw, ayon sa itinakdang paraan.

Verse 43

सुवासिनीर्भोजयित्वा गुरवे प्रतिमार्पणम् । कृत्वा स्वयं च भुंजीतं व्रतमेवं समापयेत् ॥ ४३ ॥

Pagkatapos pakainin ang mga mapalad na babaeng may asawa, at maihandog ang isang banal na larawan (pratimā) sa guru, saka dapat kumain ang nagsasagawa; sa gayon natatapos ang panata (vrata).

Verse 44

व्रतेनानेन विप्रर्षे कृतेन विधिना व्रती । रहस्यं गोष्ठजं लब्ध्वा राधापरिकरे वसेत् ॥ ४४ ॥

O pinakamainam sa mga Brahmana, kapag isinagawa ng nagsasagawa ang panatang ito ayon sa itinakdang ritwal, at natamo ang lihim na hiwagang nagmula sa Gokula, nararapat siyang manahan sa piling ng mga tagapaglingkod ni Rādhā.

Verse 45

दूर्वाष्टमीव्रतं चात्र कथितं तच्च मे श्रृणु । शुचौ देशे प्रजातायां द्वर्वायां द्विजसत्तम ॥ ४५ ॥

Dito ay naipahayag na ang panatang Dūrvāṣṭamī; ngayon ay pakinggan mo mula sa akin, O pinakamainam sa mga dalawang-ulit na isinilang—(ito’y isinasagawa) gamit ang banal na damong dūrvā na tumubo sa malinis na pook.

Verse 46

स्थाप्य लिंगं ततो गंधैः पुष्पैर्धूपैश्च दीपकैः । नैवेद्यैरर्चयेद्भक्त्या दध्यक्षतफलादिभिः ॥ ४६ ॥

Matapos itatag ang liṅga, sambahin ito nang may bhakti gamit ang pabango, mga bulaklak, insenso at mga ilawan, at maghandog ng naivedya gaya ng yogurt (dadhi), bigas na buo (akṣata), mga prutas, at iba pa.

Verse 47

अर्घ्यं प्रदद्यात्पूजांते मंत्राभ्यां सुसमाहितः । त्वं दूर्वेऽमृतजन्माऽसि सुरासुरनमस्कृते ॥ ४७ ॥

Sa pagtatapos ng pagsamba, na may ganap na pagtipon ng isip, maghandog ng arghya habang binibigkas ang dalawang mantra: “O damong Dūrvā, ikaw ay isinilang mula sa amṛta; sinasamba ka ng mga deva at mga asura.”

Verse 48

सौभाग्यं संततिं देहि सर्वकार्यकरी भव । यथा शाखा प्रशाखाभिर्विस्तृताऽसि महीतले ॥ ४८ ॥

Ipagkaloob mo sa akin ang pagpapala at lahi; maging Tagapagganap ng lahat ng aking gawain—gaya ng sanga ng punò na lumalaganap sa lupa sa pamamagitan ng maraming supling na sanga.

Verse 49

तथा विस्तृतसंतानं देहि मेऽप्यजरामरम् । ततः प्रदक्षिणीकृत्य विप्रान्संभोज्य तत्र वै ॥ ४९ ॥

Gayundin, ipagkaloob mo sa akin ang masaganang salinlahi—isang angkang hindi mapuputol ng katandaan o kamatayan. Pagkaraan, matapos mag-pradakṣiṇā nang may paggalang, pinakain niya roon ang mga brāhmaṇa.

Verse 50

भुक्त्वा स्वयं गृहं गच्छेदत्वा विप्रेषु दक्षिणाम् । फलानि च प्रशस्तानि मिष्टानि सुरभीणि च ॥ ५० ॥

Pagkatapos kumain, nararapat na umuwi ang tao, matapos magbigay ng dakṣiṇā sa mga brāhmaṇa—kasama ang mga bungang mainam, matatamis at mababangó.

Verse 51

एवं पुण्या पापहरा नृणा दूर्वाष्टमी द्विज । चतुर्णामपि वर्णानां स्त्रीजनानां विशेषतः ॥ ५१ ॥

Kaya nito, O dalawang-ulit-na-isinilang, ang pagtalima sa Dūrvāṣṭamī ay lubhang mapagpala at nag-aalis ng kasalanan ng mga tao. Kapaki-pakinabang ito sa apat na varṇa, at lalo na itong inirerekomenda para sa mga babae.

Verse 52

या न पूजयते दूर्वा नारी मोहाद्यथाविधि । जन्मानि त्रीणि वैधव्यं लभते सा न संशयः ॥ ५२ ॥

Ang babaeng, dahil sa pagkalito, ay hindi sumasamba sa damong dūrvā ayon sa itinakdang paraan, ay magkakamit ng pagkabalo sa tatlong kapanganakan—walang alinlangan.

Verse 53

यदा ज्येष्ठर्क्षसंयुक्ता भवेच्जैवाष्टभी द्विज । ज्येष्ठा नाम्नी तु सा ज्ञेया पूजिता पापनाशिनी ॥ ५३ ॥

O dvija, kapag ang ikawalong tithi (Aṣṭamī) ay tumapat sa nakṣatra na Jyeṣṭhā, dapat itong makilalang “Jyeṣṭhā.” Kapag sinamba, nagiging tagapuksa ito ng mga kasalanan.

Verse 54

अथैनां तु समारभ्य व्रतं षोडशवासरम् । महालक्ष्म्याः समुद्दिष्टं सर्वसंपद्विवर्धनम् ॥ ५४ ॥

Pagkatapos, sa pagsisimula ng pagtalimaing ito, dapat isagawa ang isang vrata na tumatagal ng labing-anim na araw. Ito ang itinakdang kautusan para kay Mahālakṣmī, na nagpapalago ng lahat ng uri ng kasaganaan at magandang kapalaran.

Verse 55

करिष्येऽहं महालक्ष्मीव्रतं ते त्वत्परायणः । तदविघ्नेन मे यातु समाप्तिं त्वत्प्रसादतः ॥ ५५ ॥

Isasagawa ko ang Mahālakṣmī-vrata Mo, na buong pusong kumakapit sa Iyo. Sa Iyong biyaya, nawa’y maganap ito para sa akin nang walang anumang hadlang.

Verse 56

इत्युच्चार्य ततो बद्धा डोरक दक्षिणे करे । षोडशग्रंथिसहितं गुणैः षोडशभिर्युतम् ॥ ५६ ॥

Pagkasambit ng mantra nang gayon, saka itali ang pananggalang na tali (ḍoraka) sa kanang kamay—na may labing-anim na buhol at pinagkalooban ng labing-anim na mapalad na katangian.

Verse 57

ततोऽन्वहं महालक्ष्मीं गंधाद्यैरर्च्चयेद्व्रती । यावत्कृष्णाष्टमी तत्र चरेदुद्यापनं सुधीः ॥ ५७ ॥

Pagkaraan, ang tumutupad ng vrata ay dapat sumamba kay Mahālakṣmī araw-araw sa pamamagitan ng mga pabango at iba pang handog. At pagdating ng Kṛṣṇāṣṭamī (ikawalong araw ng madilim na kalahati), ang marunong ay magsagawa ng pangwakas na ritwal (udyāpana) ng vratang iyon.

Verse 58

वस्त्रमंडपिकां कृत्वा सर्वतोभद्रमंडले । कलशं सुप्रतिष्ठाप्य दीपमुद्द्योतयेत्ततः ॥ ५८ ॥

Pagkatapos gumawa ng isang toldang yari sa tela sa ibabaw ng sarvatobhadra na mandala, itatag nang matibay ang sagradong banga (kalaśa/kumbha), at saka magsindi ng ilawan.

Verse 59

उत्तार्य डोरकं बाहोः कुंभस्याधो निवेदयेत् । चतस्रः प्रतिमाः कृत्वा सौवर्णीस्तत्स्वरूपिणीः ॥ ५९ ॥

Alisin ang ḍoraka (sagradong tali/anting) mula sa bisig at ilagay ito sa ilalim ng kumbha. Pagkaraan, gumawa ng apat na anyong ginto na kawangis ng yaong anyo, at ihandog nang nararapat.

Verse 60

स्नपनं कारयेत्तासाः जलैः पञ्चामृतैस्तथा । उपचारैः षोडशभिः पूजयित्वा विधानतः ॥ ६० ॥

Ipagawa ang snāpana (abhiṣeka) sa mga banal na anyo gamit ang tubig at ang pañcāmṛta; saka, ayon sa itinakdang tuntunin, sambahin sa pamamagitan ng labing-anim na handog (ṣoḍaśopacāra).

Verse 61

जागरस्तत्र कर्तव्यो गीतवादित्रनिः स्वनैः । ततो निशीथे संप्राप्तेऽभ्युदितेऽमृतदीधितौ ॥ ६१ ॥

Doon ay dapat magsagawa ng pagpupuyat (jāgara) sa alingawngaw ng pag-awit at tugtugin. Pagdating ng hatinggabi, at pagsikat ng buwan na ang sinag ay tila amṛta, (magpapatuloy ang ritwal).

Verse 62

दत्वार्घ्यं बंधनं द्रव्यैः श्रीखंडाद्यैर्विधानतः । चंद्रमण्डलसंस्थायै महालक्ष्यै प्रदापयेत् ॥ ६२ ॥

Pagkatapos maghandog ng arghya (pagpupugay na alay), ayon sa tuntunin ay ihandog ang bandhana (ritwal na pagtali/pag-aalay) gamit ang mga sangkap gaya ng śrīkhaṇḍa (sandalwood) at iba pa, at ialay kay Mahālakṣmī na nananahan sa bilog ng buwan (candra-maṇḍala).

Verse 63

क्षीरोदार्णवसंभूत महालक्ष्मीसहोदर । पीयूषधाम रोहिण्याः सहिताऽर्घ्यं गृहाण मे ॥ ६३ ॥

O Ikaw na isinilang mula sa Karagatang Gatas, O kapatid ni Mahālakṣmī, O tahanan ng amṛta—kasama si Rohiṇī, tanggapin Mo ang arghya (handog na ritwal) mula sa akin.

Verse 64

क्षीरोदार्णवसम्भूते कमले कमलालये । विष्णुवक्षस्थलस्थे मे सर्वकामप्रदा भव ॥ ६४ ॥

O Kamalā (Lakṣmī) na isinilang sa Karagatang Gatas, O nananahan sa lotus, na nakaluklok sa dibdib ni Viṣṇu—maging tagapagkaloob sa akin ng lahat ng minimithing layon.

Verse 65

एकनाथे जगन्नाथे जमदग्निप्रियेऽव्यये । रेणुके त्राहि मां देवि राममातः शिवं कुरु ॥ ६५ ॥

O Diyosa Reṇukā—tanging kanlungan, Jagannātha, minamahal ni Jamadagni, di-nasisira—iligtas at ingatan Mo ako. O Devi, ina ni Rāma (Paraśurāma), ipagkaloob Mo sa akin ang kabanalan at kagalingan.

Verse 66

मंत्रैरेतैर्महालक्ष्मीं प्रार्थ्य श्रोत्रिययोषितः । सम्यक्संपूज्य ताः सम्यग्गंधयावककज्जलैः ॥ ६६ ॥

Matapos manalangin kay Mahālakṣmī sa pamamagitan ng mga mantrang ito, nararapat parangalan ang mga kababaihan ng mga sambahayang Brāhmaṇa na may kaalaman, sambahin nang wasto at bihisan nang angkop ng pabango, pahid na tila safron, at kohl (pangkulay sa mata).

Verse 67

संभोज्य जुहुयादग्नौ बिल्वपद्मकपायसैः । तदलाभे घृतैर्विप्र गृहेभ्यः समिधस्तिलान् ॥ ६७ ॥

Pagkatapos pakainin ang mga inanyayahang Brāhmaṇa, maghandog sa banal na apoy ng payasa (kaning-gatas) na inihanda na may bilva at (sangkap na) lotus. Kung wala nito, O Brāhmaṇa, maghandog na lamang ng ghee, kasama ang mga panggatong na samidh at linga na mula sa sariling tahanan.

Verse 68

मृत्युंजयाय च परं सर्वरोगप्रशांतये । चंदनं तालपत्रं च पुष्पमालां तथाऽक्षतान् ॥ ६८ ॥

At ito’y dapat ihandog kay Mṛtyuṃjaya, ang Kataas-taasang Panginoon, upang ganap na mapayapa ang lahat ng karamdaman: paste ng sandalwood, dahon ng palma (bilang handog), kuwintas ng mga bulaklak, at akṣata—mga butil ng bigas na buo at di basag.

Verse 69

दुर्वां कौसुम्भसूत्रं च युगं श्रीफलमेव वा । भक्ष्याणि च नवे शूर्पे प्रतिद्रव्यं तु षोडश ॥ ६९ ॥

Dapat ding ihandog ang damong durvā, sinulid na kulay kusumbha (kulay safflower), isang yuga o pamatok, o kaya’y niyog; at mga pagkaing handog na inilalagay sa bagong bilao/panala—tig-labing-anim sa bawat bagay na iniaalay.

Verse 70

समाच्छाद्यान्यशूर्पेण व्रती दद्यात्समन्त्रकम् । क्षीरोदार्णवसंभूता लक्ष्मीश्चन्द्रसहोदरा ॥ ७० ॥

Takpan (ang handog) ng isa pang bilao, at ang tumutupad ng panata ay dapat maghandog na may kasamang itinakdang mantra: “Si Lakṣmī, na isinilang mula sa Karagatang Gatas, kapatid na babae ng Buwan.”

Verse 71

व्रतेनानेन संतुष्टा भवताद्विष्णुवल्लभा । चेतस्रः प्रतिमास्तास्तु श्रोत्रियेभ्यः समर्पयेत् ॥ ७१ ॥

Nawa’y masiyahan ang Mahal na Iniibig ni Viṣṇu (Viṣṇu-vallabhā) sa panatang ito. Pagkaraan, ang apat na imahen na iyon ay dapat ihandog sa mga śrotriya—mga Brahmanang dalubhasa sa Veda.

Verse 72

ततस्तु चतुरो विप्रान् षोडशापि सुवासिनीः । मिष्टान्नेनाशयित्वा तु विसृजेत्ताः सदक्षिणाः ॥ ७२ ॥

Pagkatapos, pakainin ang apat na Brahmana at ang labing-anim na suvāsinī—mga mapalad na babaeng may asawa—ng matatamis na pagkain; at kapag sila’y nabusog at nasiyahan, pauwiin sila nang may paggalang, kalakip ang dakṣiṇā na kaloob.

Verse 73

समाप्तिनियमः पश्चाद्भुञ्जीतेष्टैः समन्वितः । एतद्व्रतं महालक्ष्म्याः कृत्वा विप्र विधानतः ॥ ७३ ॥

Pagkatapos ganapin ang mga pangwakas na pagtalima ayon sa tuntunin, saka dapat kumain, tinatanggap ang mga pagkaing pinahihintulutan at ninanais. O brāhmaṇa, kapag naisagawa ang panatang ito kay Mahālakṣmī ayon sa itinakdang paraan, natatamo ang bunga nito.

Verse 74

भुक्त्वेष्टानैहिकान् कामांल्लक्ष्मीलोके वसेच्चिरम् । एषाऽशोकाष्टमी चोक्ता यस्यां पूर्णं रमाव्रतम् ॥ ७४ ॥

Matapos malasap ang ninanais na mga kaligayahang makamundo, mananahan siya nang matagal sa kaharian ni Lakṣmī. Ito ang tinatawag na Aśokāṣṭamī, ang “ikawalong araw na walang dalamhati,” kung kailan ganap na natatapos ang panata ni Ramā (Lakṣmī).

Verse 75

अत्राशोकस्य पूजा स्यादेकभक्तं तथा स्मृतम् । कृत्वाऽशोकव्रतं नारी ह्यशोका शोकजन्मनि ॥ ७५ ॥

Dito, dapat isagawa ang pagsamba sa Aśoka (puno/diyos), at itinatakda rin ang ekabhakta—isang beses lamang kumain. Ang babaeng tumutupad ng Aśoka-vrata ay tunay na nagiging ‘aśokā’—malaya sa dalamhati—kahit sa pagsilang na karaniwang pinagmumulan ng pighati.

Verse 76

यत्र कुत्रापि संजाता नात्र कार्या विचारणा । आश्विने शुक्लपक्षे तु प्रोक्ता विप्र महाष्टमी ॥ ७६ ॥

Saan man ito maganap, hindi na kailangan ng karagdagang pag-uusisa. O brāhmaṇa, sa maliwanag na kalahati ng buwang Āśvina, ang araw na iyon ay ipinahahayag na Dakilang Ikawalo, Mahāṣṭamī.

Verse 77

तत्र दुर्गाचनं प्रोक्तं सव्रैरप्युपचारकैः । उपवासं चैकभक्तं महाष्टम्यां विधाय तु ॥ ७७ ॥

Doon, itinatakda ang pagsamba kay Diyosa Durgā, kasama ang lahat ng karaniwang paglilingkod-ritwal at mga handog. At matapos isagawa ang pag-aayuno—ekabhakta, isang beses lamang kumain—sa Mahāṣṭamī, saka dapat ipagpatuloy ang pagsasagawa ng rito.

Verse 78

सर्वतो विभवं प्राप्य मोदते देववच्चिरम् । ऊर्ज्जे कृष्णादिकेऽष्टम्यां करकाख्यं व्रतं स्मृतम् ॥ ७८ ॥

Sa pagkamit ng kasaganaan mula sa lahat ng panig, ang tao’y nagagalak nang matagal na gaya ng mga deva. Sa buwan ng Ūrja, sa ikawalong araw (Aṣṭamī) ng madilim na kalahati, inaalala at itinatakda ang panatang tinatawag na Karaka-vrata.

Verse 79

तत्रोमासहितः शंभुः पूजनीयः प्रयत्नतः । चंद्रोदयेऽर्घदानं च विधेयं व्रतिभिः सदा ॥ ७९ ॥

Doon, si Śambhu (Śiva) na kasama si Umā ay dapat sambahin nang buong pagsisikap. At sa pagsikat ng buwan, ang mga tumutupad ng panata ay laging magsagawa ng pag-aalay ng arghya (banal na libasyon).

Verse 80

पुत्रं सर्वगुणोपेतमिच्छद्भिर्विविधं सुखम् । गोपाष्टमीति संप्रोक्ता कार्तिके धवले दले ॥ ८० ॥

Ang nagnanais ng anak na lalaki na puspos ng lahat ng kabutihan at ng sari-saring kaligayahan ay dapat tumupad ng panatang tinatawag na Gopāṣṭamī, na ipinahayag na nasa maliwanag na kalahati ng buwan ng Kārttika.

Verse 81

तत्रकुर्याद्गवां पूजां गोग्रासं गोप्रदक्षिणाम् । गवानुगमनं दानं वांछन्सर्वाश्च संपदः ॥ ८१ ॥

Sa araw na iyon, magsagawa ng pagsamba sa mga baka, maghandog sa kanila ng isang subo ng pagkain (gogrāsa), at umikot sa kanila bilang pradakṣiṇā. Ang nagnanais ng lahat ng kasaganaan ay dapat ding sumunod sa mga baka nang may paggalang at magbigay ng kawanggawa.

Verse 82

कृष्णाष्टम्यां मार्गशीर्षे मिथुनं दर्भनिर्मितम् । अनघां चानघां तत्र बहुपुत्रसमन्वितम् ॥ ८२ ॥

Sa Kṛṣṇāṣṭamī, ang ikawalong araw ng madilim na kalahati sa buwan ng Mārgaśīrṣa, dapat humubog mula sa damong darbha ng isang magkaparis. Doon ay itatag at sambahin sina Anaghā at Anagha, na pinagkakalooban ng maraming supling.

Verse 83

स्थापयित्वा शुभे देशे गोमयेनोपलेपिते । पूजयेद्गन्धपुष्पाद्यैरुपचारैः पृथग्विधैः ॥ ८३ ॥

Matapos iluklok (ang diyos/banal na bagay) sa isang mapalad na pook na pinahiran ng dumi ng baka, nararapat itong sambahin sa pamamagitan ng insenso, mga bulaklak, at iba pang handog—sa iba’t ibang uri ng hiwalay na paglilingkod-ritwal.

Verse 84

संभोज्य द्विजदांपत्यं विसृजेल्लब्धदक्षिणम् । व्रतमेतन्नरः कृत्वा नारी वा विधिपूर्वकम् ॥ ८४ ॥

Pagkatapos pakainin ang mag-asawang Brahmin (dvija), igalang silang pauwi matapos ihandog ang karaniwang dakṣiṇā. Sinumang lalaki o babae na magsagawa ng panatang ito ayon sa wastong tuntunin, itinuturing na ganap ang ritwal.

Verse 85

पुत्रं सल्लक्षणोपेतं लभते नात्र संशयः ॥ ८५ ॥

Makakamtan niya ang isang anak na lalaki na may mapalad na mga tanda at mabubuting katangian—walang alinlangan dito.

Verse 86

मार्गाशीर्षसिताष्टम्यां कालभैरवसन्निधौ । उपोष्य जागरं कृत्वा महापापैः प्रमुच्यते ॥ ८६ ॥

Sa maliwanag na ikawalong araw (Śuklāṣṭamī) ng buwang Mārgaśīrṣa, sa harapan ni Kālabhairava, ang sinumang mag-ayuno at magpuyat sa pagbabantay (jāgara) ay mapapalaya mula sa malalaking kasalanan.

Verse 87

यत्किंचिदशुभं कर्म कृतं मानुषजन्मनि । तत्सर्वं विलयं याति कालभैरवदर्शनात् ॥ ८७ ॥

Anumang di-mapalad na gawa na nagawa sa kapanganakang-tao—lahat iyon ay nalulusaw at nawawasak sa mismong pagdanas ng darśana, ang pagtanaw kay Kālabhairava.

Verse 88

अथ पौषसिताष्टम्यां श्राद्धमष्टकसंज्ञितम् । पितॄणां तृप्तिदं वर्षं कुलसन्ततिवर्द्धनम् ॥ ८८ ॥

Ngayon, sa ikawalong araw ng buwan (Aṣṭamī) sa maliwanag na kalahati ng Pauṣa, dapat isagawa ang Śrāddha na tinatawag na “Aṣṭakā”; ito’y nagbibigay-kasiyahan sa mga Pitṛ (mga ninuno) sa loob ng isang buong taon at nagpapalago at nagpapatuloy sa lahi ng angkan.

Verse 89

शुक्लाष्टम्यां तु पौषस्य शिवं सम्पूज्य भक्तितः । भुक्तिमुक्तिमवाप्नोति भक्तिमेकां समाचरन् ॥ ८९ ॥

Ngunit sa maliwanag na ikawalong araw (Aṣṭamī) ng buwan ng Pauṣa, ang sinumang sumasamba kay Śiva nang may taimtim na bhakti ay magkakamit ng kapakinabangang makamundo at ng kalayaan (mokṣa), sa pagsasagawa ng debosyong iisa ang puso.

Verse 90

कृष्णाष्टम्यां तु माघस्य भद्रकालीं समर्चयेत् । भक्तितो वैरिवृन्दघ्नीं सर्वकामप्रदायिनीम् ॥ ९० ॥

Sa Kṛṣṇāṣṭamī (ikawalong araw ng madilim na kalahati) ng buwan ng Māgha, dapat sambahin nang may debosyon si Bhadrakālī—siya na pumupuksa sa mga pulutong ng kaaway at nagbibigay ng katuparan ng lahat ng ninanais.

Verse 91

माघमासे सिताष्टम्यां भीष्मं संतर्पयद्द्विज । संततिं त्वव्यवच्छिन्नामिच्छंश्चाप्यपराजयम् ॥ ९१ ॥

O dalawang-ulit na isinilang, sa maliwanag na ikawalong araw (Aṣṭamī) ng buwan ng Māgha, dapat maghandog ng santarpana kay Bhīṣma, na nagnanais ng lahing hindi mapuputol at ng pagiging di-matatalo (hindi nadadaig).

Verse 92

फाल्गुने त्वसिताष्टम्यां भीमां देवीं समर्चयेत् । तत्र व्रतपरो विप्र सर्वकामसमृद्धये ॥ ९२ ॥

Sa buwan ng Phālguna, sa ikawalong araw ng madilim na kalahati, dapat sambahin nang may ganap na paggalang ang diyosang Bhīmā. O brāhmaṇa, sa masidhing pagsunod sa vrata roon, matatamo ang ganap na katuparan at kasaganaan ng lahat ng ninanais na layon.

Verse 93

शुक्लाष्टम्यां फाल्गुनस्य शिवं चापि शिवां द्विज । गंधाद्यैः सम्यगभ्यर्च्य सर्वसिद्धीश्वरो भवेत् ॥ ९३ ॥

O dalawang-ulit na isinilang, sa maliwanag na ikawalong tithi ng buwan ng Phālguna, kung sambahin nang wasto si Śiva at si Śivā sa pamamagitan ng mga pabango at iba pang handog, siya’y nagiging panginoon ng lahat ng siddhi (mga kaganapang espirituwal).

Verse 94

फाल्गुनापरपक्षे तु शीतलामष्टमीदिने । पूजयेत्सर्ववपक्कानैः सप्तम्यां विधिवत्कृतैः ॥ ९४ ॥

Sa madilim na kalahati ng buwan ng Phālguna, sa araw ng Śītalā-Aṣṭamī, dapat sambahin ang Diyosa Śītalā sa lahat ng uri ng lutong handog na inihanda nang wasto noong Saptamī ayon sa itinakdang ritwal.

Verse 95

शीतले त्वं जगन्माता शीतले त्वं जगत्पिता । शीतले त्वं जगद्वात्री शीतलायै नमोनमः ॥ ९५ ॥

O Śītalā, ikaw ang Ina ng sanlibutan; O Śītalā, ikaw ang Ama ng sanlibutan. O Śītalā, ikaw ang Tagapag-alaga at Tagapagtaguyod ng daigdig—muli’t muli, pagpupugay kay Śītalā.

Verse 96

वन्देऽहं शीतलां देवीं रासभस्थां दिगंबराम् । मार्जनी कलशोपेतां विस्फोटकविनाशिनीम् ॥ ९६ ॥

Ako’y yumuyuko sa Diyosang Śītalā—nakaupo sa asno, nakadamit ng kalangitan (digambara), may dalang walis at banga ng tubig (kalaśa), siyang pumupuksa sa mga pagsabog ng pantal at mga karamdamang tulad ng bulutong.

Verse 97

शीतले शीतले चेत्थं ये जपंति जले ल्थिताः । तेषां तु शीतला देवी स्याद्विस्फोटकशांतिदा ॥ ९७ ॥

Yaong mga nakatayo sa tubig at paulit-ulit na bumibigkas ng “Śītale, Śītale” sa ganitong paraan—para sa kanila, ang Diyosang Śītalā ay tunay na magiging tagapagkaloob ng ginhawa, nagpapatahimik sa mga pantal at karamdamang tulad ng bulutong.

Verse 98

इत्येवं शीतलामन्त्रैर्यः समर्चयते द्विज । तस्य वर्षं भवेच्छांतिः शीतलायाः प्रसादतः ॥ ९८ ॥

Kaya nito, O dalawang-ulit-na-ipinanganak, sinumang sumamba kay Śītalā nang wasto sa pamamagitan ng Kanyang mga mantra—sa biyaya ni Śītalā, ang kapayapaan at ginhawa ay mananatili sa kanya sa buong taon.

Verse 99

सर्वमासोभये पक्षे विधिवच्चाष्टमीदिने । शिवां वापिशिवं प्रार्च्यलभते वांछितं फलम् ॥ ९९ ॥

Sa bawat buwan, sa dalawang kalahati ng buwan, sa araw ng Aṣṭamī, kung ang isa ay sumamba nang ayon sa tuntunin sa Diyosa Śivā o sa Panginoong Śiva, matatamo niya ang bungang minimithi.

Verse 100

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे द्वादशमासस्थिताष्टमीव्रतकथनं नाम सप्तदशाधिकशततमोऽध्यायः ॥ ११७ ॥

Sa gayon nagtatapos ang ika-117 kabanata ng unang bahagi (Pūrva) ng Śrī Bṛhannāradīya Purāṇa—sa loob ng Dakilang Salaysay, sa Ikaapat na Bahagi—na pinamagatang “Paglalahad ng Panatang Aṣṭamī na isinasagawa sa Labindalawang Buwan.”