Adhyaya 115
Purva BhagaFourth QuarterAdhyaya 11555 Verses

The Exposition of the Ṣaṣṭhī-vrata Observed Through the Twelve Months

Itinuturo ni Sanātana kay Nārada ang mga panatang Ṣaṣṭhī (ika-anim na araw sa kalendaryong lunar) bilang ritwal na sinusunod buwan-buwan. Mula sa Caitra Śukla Ṣaṣṭhī (Kumāra-vrata) hanggang sa buong taon, itinatakda ang mga diyos na sasambahin at ang bunga: pagsamba kay Ṣaṇmukha/Skanda upang matupad ang ninanais at magkaanak na mabuti; sa Jyeṣṭha, pagsamba sa Araw para sa kaligayahan ng ina; sa Āṣāḍha, Skanda-vrata para sa pagpapatuloy ng angkan; sa Śrāvaṇa, pagsamba kay Śarajanmā na may labing-anim na handog. Malaking bahagi ang naglalarawan ng Bhādrapada Kṛṣṇa Ṣaṣṭhī Lalitā-vrata para sa kababaihan: paliligo sa umaga, puting kasuotan, pagpunta sa buhanginan sa tagpuan ng mga ilog, sisidlang kawayan at paghubog ng bukol, talaan ng mga bulaklak, bilang na 108 at 28, mga panalangin sa mga tīrtha, masaganang naivedya, pagsindi ng ilawan at insenso, at pagbabantay magdamag na mahigpit na bawal matulog; pagkatapos ay pag-aalay ng kaloob, pagpapakain sa mga brāhmaṇa at mga dalaga, at paggalang sa mga babaeng may asawa. Sa Āśvina Śukla Ṣaṣṭhī, pagsamba kay Kātyāyanī upang magkamit ng asawa at supling; sa iba pang buwan, binabanggit ang mga Ṣaṣṭhī na may pangalan (gaya ng Candanā, Varuṇā) at pagsamba sa Araw/Viṣṇu/Varuṇa/Paśupati, na nagtatapos sa pangakong makarating sa daigdig ni Śiva.

Shlokas

Verse 1

सनातन उवाच । श्रृणु विप्र प्रवक्ष्यामि षष्ठ्याश्चैव व्रतानि ते । यानि सम्यग्विधायात्र लभेत्सर्वान्मनोरथान् ॥ १ ॥

Wika ni Sanātana: “Makinig ka, O brāhmaṇa; ipahahayag ko sa iyo ang mga panatang-ascetiko ng Ṣaṣṭhī (ika-anim na araw ng buwan). Kapag naisagawa nang wasto rito, matatamo ng tao ang lahat ng minimithing layon.”

Verse 2

चैत्रमासे शुक्लषष्ठ्यां कुमारव्रतमुत्तमम् । तत्रेष्ट्वा षण्मुखं देवं नानापूजा विधानतः ॥ २ ॥

Sa buwan ng Caitra, sa ika-anim na araw ng maliwanag na kalahati, isinasagawa ang dakilang panata na tinatawag na Kumāra-vrata. Sa araw na iyon, sambahin ang Panginoong may anim na mukha (Ṣaṇmukha) sa iba’t ibang handog, ayon sa itinakdang paraan ng pagsamba.

Verse 3

पुत्रं सर्वगुणोपेतं प्राप्नुयाच्चिरजीविनम् । वैशाखशुक्लषष्ठ्यां च पूजयित्वा च कार्तिकम् ॥ ३ ॥

Sa pagsamba (sa Panginoon) sa ika-anim na araw ng maliwanag na kalahati ng buwan ng Vaiśākha, at sa marapat na paggalang sa buwan ng Kārttika, nakakamit ang isang anak na lalaki na puspos ng lahat ng kabutihan at may mahabang buhay.

Verse 4

लभते मातृजं सौख्यं नात्र कार्या विचारणा । ज्येष्ठमासे शुक्लषष्ठ्यां विधिनेष्ट्वा दिवाकरम् ॥ ४ ॥

Nakakamit ang ligayang nagmumula sa ina—hindi na kailangan ng pag-aalinlangan. Sa buwan ng Jyeṣṭha, sa ika-anim na araw ng maliwanag na kalahati, kapag sinamba nang ayon sa batas ang Araw (Divākara), natatamo ang bungang ito.

Verse 5

लभते वांछितान्कामांस्तत्प्रसादान्न संशयः । आषाढशुक्लषष्ठ्यां वै स्कंदव्रतमनुत्तमम् ॥ ५ ॥

Sa biyaya ng Panginoon, tiyak na matatamo ang minimithing layon—walang pag-aalinlangan. Tunay nga, sa ika-anim na araw ng maliwanag na kalahati ng buwan ng Āṣāḍha, isinasagawa ang walang kapantay na Skanda-vrata.

Verse 6

उपोष्य पूजयित्वैनं शिवोमाप्रियमात्मजम् । लभतेऽभीप्सितान्कामान्पुत्रपौत्रादिसंततीः ॥ ६ ॥

Pagkatapos mag-ayuno at sambahin ang minamahal na anak nina Śiva at Umā, matatamo ng tao ang ninanais na layon—kabilang ang supling: mga anak, mga apo, at iba pang salinlahi.

Verse 7

श्रावणे शुक्लषष्ठ्यां तु शरजन्मानमर्चयेत् । उपचारैः षोडशभिर्भक्त्या परमयान्वितः ॥ ७ ॥

Sa buwan ng Śrāvaṇa, sa ika-anim na araw (Ṣaṣṭhī) ng maliwanag na kalahati ng buwan, sambahin si Śarajanmā—ang isinilang mula sa mga tambo—sa pamamagitan ng labing-anim na handog, kalakip ang sukdulang debosyon.

Verse 8

लभतेऽभीप्सितानर्थान्षण्मुखस्य प्रसादतः । भाद्रमासे कृष्णषष्ट्यां ललिताव्रतमुच्यते ॥ ८ ॥

Sa biyaya ni Ṣaṇmukha, natatamo ang ninanais na bunga. Ang pagtalimaing ito ay tinatawag na Lalitā-vrata, na isinasagawa sa Kṛṣṇa-ṣaṣṭhī (ika-anim ng madilim na kalahati) sa buwan ng Bhādrapada.

Verse 9

प्रातः स्नात्वा विधानेन नारी शुक्लाम्बरावृता । शुक्लमाल्ययधरा वापि नद्याः संगमवालुकाम् ॥ ९ ॥

Sa umaga, matapos maligo ayon sa itinakdang ritwal, ang isang babae—nakasuot ng puting kasuotan at may puting kuwintas ng bulaklak—ay dapat tumungo sa mabuhanging pampang sa tagpuan ng mga ilog.

Verse 10

गृहीत्वा वंशपात्रे तु धृत्वा पिंडाकृतिं च ताम् । पञ्चधा ललितां तत्र ध्यायेद्वनविलासिनीम् ॥ १० ॥

Kumuha ng sisidlang kawayan at ilagay sa loob nito ang handog na hugis-bilog; at doon, magnilay sa Mahal na Ginang na si Lalitā, ang naglilibang sa gubat, na marikit sa limang anyo.

Verse 11

पङ्कजं करवीरं च नेपालीं मालतीं तथा । नीलोत्पलं केतकीं च संगृह्य तगरं तथा ॥ ११ ॥

Pagkatipon ng lotus, karavīra (oleander), nepālī na mabangong bulaklak at mālatī, gayundin ng asul na lotus at ketakī, nararapat ding tipunin ang tagara (mabangong jasmin) para sa banal na handog.

Verse 12

एकैकाष्टशतं ग्राह्यमष्टाविंशतिरेव च । अक्षताः कलिका गृह्य ताभिर्देवीं प्रपूजयेत् ॥ १२ ॥

Dapat kumuha ng tig-iisang daan at walo (108), at dagdag pang dalawampu’t walo (28); kumuha ng akṣata (buong butil ng bigas) at mga usbong ng bulaklak, at sa mga iyon ay sambahin nang wasto ang Diyosa.

Verse 13

प्रार्थयेदग्रतः स्थित्वा देवीं तां गिरिशप्रियाम् । गंगाद्वारे कुशावर्त्ते विल्वके नीलपर्वते ॥ १३ ॥

Nakatayo sa harap Niya, manalangin sa Diyosang minamahal ni Girīśa (Śiva)—sa Gaṅgādvāra, sa Kuśāvarta, sa Bilvaka, at sa bundok na Nīlaparvata.

Verse 14

स्नात्वा कनखले देवि हरिं लब्धवती पतिम् । ललिते सुभगं देवि सुखसौभाग्यदायिनि ॥ १४ ॥

O Diyosa, matapos maligo sa Kanakhala, natamo niya si Hari bilang asawa. O Lalitā, O mapalad at mapagpala, O Diyosang nagbibigay ng ligaya at mabuting kapalaran!

Verse 15

अनंतं देहि सौभाग्ये मह्यं तुभ्यं नमोऽनमनः । मंत्रेणानेन कुसुमैश्वंपकस्य सुशोभनैः ॥ १५ ॥

O Ananta, ang Walang-Hanggan na Panginoon, ipagkaloob Mo sa akin ang walang-kapantay na pagpapala at mabuting kapalaran. Sa Iyo ako yumuyuko nang paulit-ulit. Sa mantrang ito, sambahin Ka sa maririkit at maningning na bulaklak na campaka.

Verse 16

अभ्यर्च्य विधिवत्तस्या नैवेद्यं पुरतो न्यसेत् । त्रपुषैरपि कूष्माण्डैर्नालिकेरैः सुदाडिमैः ॥ १६ ॥

Pagkatapos sambahin Siya ayon sa wastong tuntunin, ilagay ang naivedya (handog na pagkain) sa harap ng Diyos; kahit pipino, kalabasa, niyog, at magagandang granada man ang ihahandog.

Verse 17

बीजपूरैः सुतुंडीरैः कारवेल्लैः सचिर्भटैः । फलैस्तत्कालसंभूतैः कृत्वा शोभां तदग्रतः ॥ १७ ॥

Sa mga bungang sitron (bījapūra), magagandang granada, ampalaya at pipino, kasama ang mga prutas na hinog sa mismong panahong iyon, inayos sa harap upang maging maringal ang anyo.

Verse 18

विरूढधान्यांकुरकैः सुदीपावलिभिस्तथा । सार्द्धै सर्गणकैधूपः सौहालककरंजकैः ॥ १८ ॥

Gamit ang mga usbong ng butil na tumubo, at mga hanay ng maliwanag na lampara; at sa insensong inihanda kasama ng mababangong sangkap gaya ng dagta (sauhālaka) at karañja—ganyan isinasagawa ang ritwal.

Verse 19

गुडपुष्पैः कर्णवेष्टैर्मोदकैरुपमोदकैः । बहुप्रकारैर्नैवेद्यैर्यथा विभवसारतः ॥ १९ ॥

Sa mga handog na bulaklak na pinatamis ng jaggery (guḍa), sa kakaning hugis-tainga (karṇaveṣṭa), sa modaka at upamodaka, at sa sari-saring naivedya—sumamba ayon sa sariling kaya at yaman.

Verse 20

एवमभ्यर्च्य विधिवद्रात्रौ जागरणोत्सवम् । गीतवाद्यनटैर्नृत्यैः प्रोक्षणीयैरनेकधा ॥ २० ॥

Sa gayon, matapos sumamba nang wasto, sa gabi ay ipagdiwang ang pistang pagpupuyat (jāgaraṇa) na may pag-awit, tugtugin, mga tagapagpalabas, mga sayaw, at iba’t ibang pagwiwisik na pampabanal.

Verse 21

सखीभिः सहिता साध्वी तां रात्रिं प्रसभं नयेत् । न च संमीलयेन्नेत्रे नारीयामचतुष्टयम् ॥ २१ ॥

Kasama ang kaniyang mga kasamang babae, ang mabuting maybahay ay dapat magpalipas ng gabing iyon sa masidhing pagbabantay; at sa apat na pagbabantay ng gabi, huwag niyang ipikit ang mga mata (manatiling gising).

Verse 22

दुर्भगा दुष्कृता वंध्या नेत्रसंमीलनाद्भवेत् । एवं जागरणं कृत्वा सप्तम्यां सरितं नयेत् ॥ २२ ॥

Kung sa pagbabantay ay ipinikit ang mga mata (nakakatulog), sinasabing siya’y magiging malas, may kasalanan, at baog. Kaya, matapos magpuyat nang ganito sa buong magdamag, sa ikapitong araw (saptamī) ay tumungo sa ilog.

Verse 23

गन्धपुष्पैस्तथाभ्यर्च्य गीतवाद्यपुरःसरैः । तच्च दद्याद्द्विजेन्द्राय नैवेद्यादि द्विजोत्तम ॥ २३ ॥

Matapos sambahin nang wasto sa mga pabango at mga bulaklak, na pinangungunahan ng pag-awit at tugtugin, saka ialay ang handog na iyon—kasama ang naivedya (pagkaing alay) at iba pa—sa pinuno ng mga dvija, O pinakadakilang Brahmana.

Verse 24

स्नात्वा गृहं समागत्य हुत्वा वैश्वानरं ततः । देवान्पितॄन्मनुष्यांश्च पूजयित्वा सुवासिनीः ॥ २४ ॥

Pagkaligo at pagbalik sa tahanan, maghandog muna ng oblation kay Vaiśvānara (ang banal na apoy sa bahay). Pagkaraan, sambahin ang mga deva, ang mga pitṛ (mga ninuno), at ang mga tao; at parangalan ang mga su-vāsinī—mga maybahay na mapalad at mapagpala.

Verse 25

कन्यकाश्चैव संभोज्य ब्राह्मणान्दश पंच च । भक्ष्यभोज्यैर्बहुविधैर्दत्वा दानानि भूरिशः ॥ २५ ॥

Dapat ding pakain ang mga dalagang bata, at pakainin ang labinlimang brāhmaṇa; at sa sari-saring pagkain—mga meryenda at mga lutong ulam—magbigay ng masaganang kaloob sa kawanggawa.

Verse 26

ललिता मेऽस्तु सुप्रीता इत्युक्त्वा तान्विसर्जयेत् । यः कश्चिदाचरेदेतद्व्रतं सौभाग्यदं परम् ॥ २६ ॥

Sa pagsasabing, “Nawa’y lubos na malugod sa akin si Lalitā,” saka sila dapat pauwiin. Sinumang magsagawa ng panatang ito—kahit sino—ay tatanggap ng pinakadakilang kaloob ng mabuting kapalaran.

Verse 27

नरो वा यदि वा नारी तस्य पुण्यफलं श्रृणु । यद्व्रतैश्च तपोभिश्च दानैर्वा नियमैरपि ॥ २७ ॥

Lalaki man o babae—pakinggan ang bungang-mabuti na napapasa kaniya: yaong kaparehong bisa ng kabanalan na nakukuha sa mga panata, pag-aayuno at pagtiis, pagkakawanggawa, at mahigpit na pagtalima sa mga tuntunin.

Verse 28

तदेतेनेह लभ्येत किं बहूक्तेन नारद । मृतेरनंतरं प्राप्य शिवलोकं सनातनम् ॥ २८ ॥

Sa pamamagitan nito lamang ay nakakamtan na rito—ano pa ang kailangang sabihin, O Nārada? Pagkaraan mismo ng kamatayan, mararating ang walang-hanggang daigdig ni Śiva.

Verse 29

मोदते ललितादेव्या शैवे वै सखिवच्चिरम् । नभस्ये मासि या शुक्ला षष्ठी सा चंदनाह्वया ॥ २९ ॥

Ang maliwanag na ikaanim na araw ng buwan (Śukla-Ṣaṣṭhī) sa buwan ng Nabhasya ay tinatawag na “Candanā.” Sa pagtalima rito, magagalak nang matagal sa kaharian ni Śiva, kasama si Lalitā Devī na parang matalik na kaibigan.

Verse 30

तस्यां देवीं समभ्यर्च्य लभते तत्सलोकताम् । रोहिणी पातभौमैस्तु संयुता कपिला भवेत् ॥ ३० ॥

Sa araw na iyon, kapag sinamba nang wasto ang Devī, matatamo ang paninirahan sa mismong daigdig niya. At kapag ang Rohiṇī ay nakaugnay sa ilang kalagayang panlupa (kaugnay ng Mars), ang (baka o handog sa ritwal) ay nagiging “Kapilā”—ang mapusyaw na kayumangging mapalad.

Verse 31

तस्यां रविं समभ्यर्च्य व्रती नियमतत्परः । लभते वांछितान्कामान्भास्करस्य प्रसादतः ॥ ३१ ॥

Sa mapalad na sandaling iyon, ang taong tumutupad ng panata at masigasig sa disiplina, na sumasamba kay Ravi (Araw) nang buong debosyon, ay magkakamit ng ninanais na mga layon, sa biyaya ni Bhāskara, ang Diyos ng Araw.

Verse 32

अन्नदानं जपो होमं पितृदेवर्षितर्पणम् । सर्वमेवाक्षयं ज्ञेयं कृतं देवर्षिसत्तम ॥ ३२ ॥

Ang pag-aalay ng pagkain, ang pagbigkas ng mantra (japa), ang paghahandog sa apoy (homa), at ang tarpana para sa mga ninuno, sa mga deva, at sa mga rishi—lahat ng ito’y dapat maunawaang di-nauubos ang bisa, O pinakadakila sa mga banal na tagakita, kapag naisagawa nang wasto.

Verse 33

कपिलां धेनुमभ्यर्च्य वस्त्रमाल्यानुलेपनैः । प्रदद्याद्वेदविदुषे द्वादशात्मप्रतुष्टये ॥ ३३ ॥

Pagkaraang sambahin ang kapilā na bakang nagbibigay-gatas, na pinalamutian ng kasuotan, mga kuwintas ng bulaklak, at mga pabango, dapat itong ihandog bilang kaloob sa isang nakaaalam ng Veda, upang mapasaya ang Labindalawang-Anyo ng Sarili—ang Diyos na nananahan sa loob sa labindalawang anyo.

Verse 34

अथेषुशुक्लषष्ठ्यां तु पूज्या कात्यायनी द्विज । गंधाद्यैर्मंङ्गलद्रव्यैर्नैवेद्यैर्विविधैस्तथा ॥ ३४ ॥

Pagkatapos, sa ika-anim na araw (Ṣaṣṭhī) ng maliwanag na kalahati ng buwang Āśvina, O dalawang-ulit na isinilang, dapat sambahin si Diyosa Kātyāyanī sa pamamagitan ng mga pabango at iba pang mapalad na sangkap, at gayundin ng sari-saring naivedya (handog na pagkain).

Verse 35

ततः क्षमाप्य देवेशीं प्रणिपत्य विसर्जयेत् । पूज्यात्र सैकती मूर्तिर्यद्वा द्विजसती मुदा ॥ ३५ ॥

Pagkatapos, humingi ng kapatawaran sa Diyosa—ang Kataas-taasang Ginang—yumukod at magpatirapa, at saka magpaalam nang may paggalang upang tapusin ang pagsamba. Sa ritong ito, sinasamba ang isang anyong yari sa buhangin; o kaya, nang may galak, maaaring parangalan ang isang banal na babaeng brāhmaṇa bilang kapalit.

Verse 36

वस्त्रालंकरणैर्भव्यैः कात्यायिन्याः प्रतुष्टये । कन्या वरं प्राप्नुयाच्च वांचितं पुत्रमंगना ॥ ३६ ॥

Sa pag-aalay ng mararangyang kasuotan at mga palamuting mahal upang kalugdan ni Diyosa Kātyāyinī, ang dalaga ay magkakamit ng asawa, at ang babaeng may asawa ay magkakamit ng anak na lalaki ayon sa ninanais.

Verse 37

कात्यायिनीप्रसादाद्वै नात्र कार्या विचारणा । कार्तिके शुक्लषष्ठ्यां तु षण्मुखेन महात्मना ॥ ३७ ॥

Tunay, sa biyaya ni Kātyāyinī ay wala nang dapat pag-alinlangan o pag-isipan pa rito. Sapagkat sa maliwanag na ikaanim na araw (Śukla Ṣaṣṭhī) ng buwang Kārttika, ito’y natupad sa pamamagitan ng dakilang-loob na Ṣaṇmukha.

Verse 38

देवसेना महाभागा लब्धा सर्वुसुरार्पिता । अतस्तस्यां सुरश्रेष्ठां देवसेनां च षण्मुखम् ॥ ३८ ॥

Kaya nga si Devasenā—ang lubhang mapalad—ay nakamtan, na inihandog ng lahat ng mga deva. At dahil dito, mula sa kanya ay isinilang ang pinakadakila sa mga diyos: si Ṣaṇmukha (Skanda).

Verse 39

संपूज्य निखिलैरेव उपचारैर्मनोहरैः । प्राप्नुयादतुलां सिद्धिं मनोभीष्टां द्विजोत्तम ॥ ३९ ॥

Kapag sinamba nang wasto (ang diyos) sa pamamagitan ng lahat ng kaaya-ayang handog at paglilingkod, O pinakamainam sa mga dvija, makakamtan ang di-matatawarang siddhi—ang katuparan ng ninanais ng puso.

Verse 40

अत्रैव वह्निपूजोक्तां तां च सम्पक्समाचरेत् । विविधद्रव्यहोमैश्च वह्निपूजापुरः सरम् ॥ ४० ॥

Dito rin mismo, isagawa nang wasto ang paraang itinakda bilang pagsamba kay Agni; at sa pamamagitan ng homa na may iba’t ibang handog, ganapin ang buong pagkakasunod ng pagsamba sa apoy mula simula hanggang wakas.

Verse 41

मार्गशीर्षे शक्लषष्ठ्यां निहतस्तारकासुरः । स्कंदेन सत्कृतिः प्राप्ता ब्रहमाद्यैः परिकल्पिता ॥ ४१ ॥

Sa maliwanag na ikaanim na araw (Śukla-Ṣaṣṭhī) ng buwan ng Mārgaśīrṣa, pinaslang ni Skanda ang demonyong Tārakāsura; at tinanggap ni Skanda ang nararapat na parangal, ayon sa itinakda ni Brahmā at ng iba pang mga diyos.

Verse 42

ततोऽस्यां पूजयेत्स्कंदं गंधपुष्पाक्षतैः फलैः । वस्त्रैराभूषणश्चापि नैवेद्यैर्विविधैस्तथा ॥ ४२ ॥

Pagkatapos, sa pagtalimang iyon, sambahin si Skanda sa pamamagitan ng pabango, mga bulaklak, akṣata (buong butil na bigas), at mga prutas; gayundin sa mga kasuotan, mga palamuti, at sari-saring naivedya (handog na pagkain).

Verse 43

रविवारेण संयुक्ता तथा शतभिषान्विता । यदि चेत्सा समुद्दिष्टा चंपाह्वा मुनिसत्तम ॥ ४३ ॥

O pinakamainam sa mga pantas, kung siya’y inilalarawang kaugnay ng Linggo at may ugnay din sa Śatabhiṣā, siya’y ipinahihiwatig na tinatawag na ‘Campā’.

Verse 44

तस्यां विश्वेश्वरो देवो द्रष्टव्यः पापनाशनः । पूजनीयो वेदनीयः स्मर्तव्यः सौख्यमिच्छता ॥ ४४ ॥

Doon, dapat masdan ang Panginoong Viśveśvara—ang Tagapuksa ng kasalanan. Siya’y dapat sambahin, tunay na makilala, at alalahanin ng nagnanais ng kaginhawahan at ligaya.

Verse 45

स्नानदानादिकं चात्र सर्वमक्षय्यमुच्यते । पौषमासे शुक्लषष्ठ्यां देवो दिनपतिर्द्विज ॥ ४५ ॥

Dito, ang lahat ng gawain gaya ng banal na pagligo, pagbibigay-dāna, at iba pa ay ipinahahayag na may di-nauubos na bunga ng kabutihan. O dalawang-ulit na isinilang, sa maliwanag na ikaanim na araw (Śukla-Ṣaṣṭhī) ng buwan ng Pauṣa, ang diyos ng araw na iyon ay ang Panginoon ng Araw—ang Araw (Sūrya).

Verse 46

विष्णुरूपी जगत्त्राता प्रदुर्भूताः सनातनः ॥ ४६ ॥

Nagpakita ang Walang-Hanggan—Siya na nag-anyong Viṣṇu, ang Tagapangalaga ng sanlibutan.

Verse 47

स तस्मात्पूजनीयोऽस्यां द्रव्यैर्गंधपुरस्कृतैः । नैवेद्यैर्वस्त्त्रभूषाद्यैः सर्वसौख्यमभीप्सुभिः ॥ ४७ ॥

Kaya nga, sa pagtalimang ito, Siya’y dapat sambahin sa mga handog na pinangungunahan ng mababangong sangkap—kasama ang naivedya (handog na pagkain), mga kasuotan, mga palamuti, at iba pa—ng mga nagnanais ng ganap na kaginhawahan at kaligayahan.

Verse 48

माघमासे सिता षष्ठी वरुणाह्वा स्मृता तु सा । तस्यां वरुणमभ्यर्च्येद्विष्णुरूपं सनातनम् ॥ ४८ ॥

Sa buwan ng Māgha, ang ikaanim na araw ng maliwanag na kalahati ay inaalala bilang ‘Varuṇā’. Sa araw na iyon, dapat sambahin si Varuṇa—ang walang-hanggang anyo ni Viṣṇu.

Verse 49

रक्तैर्गंधांशुकैः पुष्पैर्नैवेद्यैर्धूपदीपकैः । एवमभ्यर्च्य विधिवद्यद्यच्चाभिलषेन्नरः ॥ ४९ ॥

Sa pamamagitan ng mga handog na pula, mababangong kasuotan, mga bulaklak, naivedya, insenso at mga ilawan—kapag sumamba nang ayon sa wastong paraan—anumang ninanais ng tao, iyon ay kanyang nakakamtan.

Verse 50

तत्तच्च फलतो लब्ध्वा मोदते तत्प्रसादतः । फाल्गुने शुक्लषष्ठ्यां तु देवं पशुपतिं द्विज ॥ ५० ॥

Matapos makamtan ang bawat bunga ayon sa pagtalimang iyon, nagagalak ang tao dahil sa biyaya nito. Sa ikaanim na araw ng maliwanag na kalahati ng Phālguna, O dalawang-ulit na isinilang, (sambahin) ang diyos na si Paśupati.

Verse 51

मृन्मयं विधिना कृत्त्वा पूजयेदुपचारकैः । संस्नाप्य शतरुद्रेण पृथक्पंचामृतैर्जलैः ॥ ५१ ॥

Matapos hubugin nang wasto ang larawan (o sagisag) mula sa luwad ayon sa itinakdang ritwal, sambahin ito sa karaniwang mga handog. Pagkaraan, habang binibigkas ang Śatarudrīya, paliguan ito nang hiwa-hiwalay ng pañcāmṛta (limang nektar) at ng tubig.

Verse 52

गन्धैरालिप्य सुश्वेतैरक्षतैः श्वेतपुष्पकैः । बिल्वपत्रैश्च धत्तूरकुसुमैश्च फलैस्तथा ॥ ५२ ॥

Pagkatapos pahiran ng mababangong sangkap, maghandog ng napakaputing akṣata (buong butil ng bigas) at mga puting bulaklak. Ihandog din ang mga dahon ng bilva, mga bulaklak ng datura, at gayundin ang mga prutas.

Verse 53

सम्पूज्य नानानैवेद्यैर्नीराज्य विधिवत्ततः । क्षमाप्य प्रणिपत्यैनं कैलासाय विसर्जयेत् ॥ ५३ ॥

Matapos sambahin nang wasto sa iba’t ibang naivedya (handog na pagkain) at isagawa ang nīrājya/ārati ayon sa tuntunin, humingi ng kapatawaran, magpatirapa, at saka pormal na ihatid Siya pabalik sa Kailāsa.

Verse 54

एवं कृत शिवार्चस्तु नरो नार्यथवा मुने । इह भुक्त्वा वरान्भोगानन्ते शिवगतिं लभेत् ॥ ५४ ॥

O pantas, lalaki man o babae, ang sinumang magsagawa ng pagsamba kay Śiva sa ganitong paraan ay tatamasahin ang mararangal na ligaya sa mundong ito, at sa huli ay makakamit ang Śiva-gati, ang kataas-taasang hantungan ni Śiva.

Verse 55

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे द्वादशमासस्थितषष्ठीव्रतनिरूपणं नाम पञ्चदशाधिकशततमोऽध्यायः ॥ ११५ ॥

Sa ganito nagtatapos ang ika-115 kabanata—na pinamagatang “Paglalahad ng Ṣaṣṭhī-vrata na isinasagawa sa loob ng labindalawang buwan”—sa naunang bahagi ng Śrī Bṛhannāradīya Purāṇa, sa Dakilang Salaysay, sa Ikaapat na Pada.

Frequently Asked Questions

It is the chapter’s most detailed vrata-kalpa template: it specifies eligibility/role (a woman), ritual setting (river confluence sandbank), material culture (bamboo vessel, sand/clay form, flower taxonomy, lamps, incense, seasonal fruits), numerical prescriptions (108 and 28 items), and a strict jāgaraṇa rule (no sleeping). It also ties household piety to social dharma via feeding and gifting, and culminates in phala-śruti extending to Śiva-loka.

It treats monthly Ṣaṣṭhī observances as a calendrical framework where different devatā-forms are worshipped according to time and rite: Skanda/Ṣaṇmukha dominates, while Lalitā and Kātyāyanī appear for specific aims, and Sun/Varuṇa/Viṣṇu/Paśupati are invoked in designated months. The unity is provided by dharma (proper procedure) and the shared soteriological horizon (merit and Śiva’s realm).

Upavāsa (fasting), pūjā with standard upacāras (fragrance, flowers, akṣata, lamps, incense, naivedya), optional homa/Agni sequence in some contexts, dāna (including cow-gift in an auspicious configuration), and formal conclusion steps (kṣamā-yācñā/forgiveness, namaskāra, visarjana/dismissal).