
Nagsalita si Brahmā sa kanyang “anak” (ang agarang tagapakinig sa balangkas ng Naradīya) at ipinakilala ang ikasampung Purāṇa sa hanay ng anukramaṇikā: ang Brahmavaivarta Purāṇa, bilang gabay sa kahulugan ng Veda at sa landas ng Veda. Ibinibigay ng kabanata ang mga pagkakakilanlang parang talaan: kaugnay ito ng Rathantara-kalpa, pinaikli sa tradisyong Śata-koṭi Purāṇa, at inayos ni Vyāsa sa apat na khaṇḍa na may kabuuang 18,000 śloka—Brahmā-khaṇḍa, Prakṛti-khaṇḍa, Vighneśa-khaṇḍa, at Kṛṣṇa-khaṇḍa—sa loob ng diyalogong Sūta–mga rishi. Pagkaraan ay inilalahad ang daloy ng kuwento: paglikha; pagtatalo nina Nārada at Brahmā; pag-abot sa daigdig ni Śiva at kaalamang nagmumula kay Śiva; banal na paglalakbay ni Sāvarṇi; at paglipat sa mga aṃśa/kalā ni Prakṛti at sa mga sangkap ng ritwal. Sa bahaging Vighneśa, binabanggit ang pagtatanong tungkol sa kapanganakan ni Gaṇeśa, mga panata (vrata), at mga tunggalian kabilang si Jamadagnya. Sa bahaging Kṛṣṇa, sinasagisag ang kapanganakan ni Kṛṣṇa, mga līlā sa Gokula, ang Rāsa kasama ang mga gopī at si Rādhā, mga pangyayari sa Mathurā, mga saṃskāra, pag-aaral kay Sāṃdīpani, pagpatay sa mga kaaway, at pagbabalik sa Dvārakā. Nagtatapos sa phalaśruti: ang pagbasa, pakikinig, pagsulat, pag-aalay, at kahit pakikinig lamang sa anukramaṇikā ay nagdudulot ng mokṣa sa biyaya ni Kṛṣṇa.
Verse 1
श्रीब्रह्मोवाच । श्रृणु वत्स प्रवक्ष्यामि पुराणं दशमं तव । ब्रह्मवैवर्तकं नाम वेदमार्गानुदर्शकम् ॥ १ ॥
Wika ni Śrī Brahmā: “Makinig ka, mahal kong anak; isasalaysay ko sa iyo ang ikasampung Purāṇa—na tinatawag na Brahma-vaivartaka—na nagtuturo at nagpapalinaw sa landas ng Veda.”
Verse 2
सावर्णिर्यत्र भगवान्साक्षाद्देवर्षये स्थितः । नारदाय पुराणार्थं प्राह सर्वमलौकिकम् ॥ २ ॥
Doon, si Sāvarṇi—ang mismong Bhagavān—ay tumindig nang hayagan sa harap ng banal na ṛṣi, at inihayag kay Nārada ang ganap na diwa ng Purāṇa, kamangha-mangha at lampas sa karaniwan.
Verse 3
धर्मार्थकाममोक्षाणां सारः प्रीतिर्हरौ हरे । तयोरभेदसिद्ध्यर्थं ब्रह्मवैवर्तमुत्तमम् ॥ ३ ॥
Ang diwa ng dharma, artha, kāma, at mokṣa ay pag-ibig at debosyon kay Hari (Viṣṇu). At upang patunayan ang di-pagkakaiba ng dalawang ito—ang apat na layon ng buhay at ang bhakti kay Hari—itinuturo ang dakilang Brahma-vaivarta (Purāṇa).
Verse 4
रथंतरस्य कल्पस्य वृत्तांतं यन्मयोदितम् । शतकोटिपुराणे तत्संक्षिप्य प्राह वेदवित् ॥ ४ ॥
Ang salaysay tungkol sa Rathantara Kalpa na aking ipinahayag—yaon ay isinalaysay ng nakaaalam ng Veda (veda-vit) sa pinaikling anyo sa loob ng Śata-koṭi Purāṇa.
Verse 5
व्यासश्चतुर्द्धा संव्यस्य ब्रह्मवैवर्तसंज्ञिते । अष्टादशसहस्रं तत्पुराणं परिकीर्तितम् ॥ ५ ॥
Matapos ayusin sa apat na bahagi, ipinahayag ni Vyāsa ang Purāṇa na tinatawag na Brahmavaivarta; ipinahahayag na ito’y binubuo ng labingwalong libong taludtod.
Verse 6
ब्रह्मप्रकृतिविघ्नेशकृष्णखंडसमन्वितम् । तत्र सूतर्षिसंवादे पुराणोपक्रमस्ततः ॥ ६ ॥
Taglay nito ang mga bahagi tungkol kay Brahmā, Prakṛti, Vighneśa (Gaṇeśa), at ang Kṛṣṇa-khaṇḍa; at doon, sa pag-uusap ni Sūta at ng mga rishi, nagsisimula ang Purāṇa ayon sa nararapat.
Verse 7
सृष्टिप्रकरणं त्वाद्यं ततो नारदवेधसोः । विवादः सुमहान्यत्र द्वयोरासीत्पराभवः ॥ ७ ॥
Una ay ang bahagi tungkol sa paglikha; pagkatapos, sa akdang ito, nagkaroon ng napakalaking pagtatalo nina Nārada at Vedhas (Brahmā), na kung saan ang isa sa dalawa ay napasailalim sa pagkatalo.
Verse 8
शिवलोकगतिः पश्चाज्ज्ञानलाभः शिवात्मने । शिववाक्येन तत्पश्चान्मरीचेर्नारदस्य तु ॥ ८ ॥
Pagkaraan nito ay ang pag-abot sa daigdig ni Śiva, at saka ang pagkamit ng kaalaman para sa taong ang kaloob-looban ay nakatuon kay Śiva. Pagkatapos, sa tagubilin ni Śiva, nagpapatuloy ang salaysay tungkol kay Nārada, na mula kay Marīci.
Verse 9
गमनं चैव सावर्णेर्ज्ञानार्थँ सिद्धसेविते । आश्रमे सुमहापुण्ये त्रैलोक्याश्चर्यकारिणी ॥ ९ ॥
At isinasalaysay rin ang paglalakbay ni Sāvarṇi, na ginawa alang-alang sa kaalamang espirituwal, patungo sa isang āśrama na dinadalaw ng mga Siddha—isang napakabanal na ermitanyo na kahanga-hanga sa tatlong daigdig.
Verse 10
एतद्धि ब्रह्मखंडं हि श्रुतं पापविनाशनम् । ततः सावर्णिसंवादो नारदस्य समीरितः ॥ १० ॥
Tunay ngang ang Brahma-khaṇḍa na ito ay napakinggan, at tagapuksa ng kasalanan. Pagkaraan nito, inilalahad ang pakikipag-usap kay Sāvarṇi, ayon sa ipinahayag ni Nārada.
Verse 11
कृष्णमाहात्म्यसंयुक्तो नानाख्यानकथोत्तरम् । प्रकृतेरंशभूतानां कलानां चापि वर्णितम् ॥ ११ ॥
Ito’y puspos ng pagpupuri sa kaluwalhatian ni Kṛṣṇa, at nagwawakas sa maraming salaysay at pangyayari. Inilalarawan din nito ang mga bahagi (aṃśa) ng Prakṛti at ang mga paghahati (kalā) nito.
Verse 12
माहात्म्यं पूजनाद्यं च विस्तरेण यथास्थितम् । एतत्प्रकृतिखंडं हि श्रुतं भूतिविधायकम् ॥ १२ ॥
Ang kadakilaan at ang mga ritwal na nagsisimula sa pagsamba ay inilahad nang malawakan, ayon sa tunay na kaayusan nito. Tunay, ang “Prakṛti-khaṇḍa” na ito, kapag napakinggan, ay nagkakaloob ng kasaganaan at kagalingan.
Verse 13
गणेशजन्मसंप्रश्नः सपुण्यकमहाव्रतम् । पार्वत्याः कार्तिकेयेन सह विघ्नेशसंभवम् ॥ १३ ॥
Nararito ang pagtatanong tungkol sa kapanganakan ni Gaṇeśa, kalakip ang isang dakilang panata na hitik sa kabanalan; at isinasalaysay ang paglitaw ni Vighneśa para kay Pārvatī, kasama si Kārtikeya.
Verse 14
चरितं कार्तवीर्यस्य जामदग्र्यस्य चाद्भुतम् । विवादः सुमहानासीज्जामदग्र्यगणेशयोः ॥ १४ ॥
Kamangha-mangha ang salaysay tungkol kay Kārtavīrya at sa inapo ni Jamadagni (Jāmadagnya). Isang napakalaking tunggalian ang sumiklab sa pagitan ng Jāmadagnya at ni Gaṇeśa.
Verse 15
एतद्विघ्नेशखंडं हि सर्वविघ्नविनाशनम् । श्रीकृष्णजन्मसंप्रश्नो जन्माख्यानं ततोऽद्भुतम् ॥ १५ ॥
Ang bahaging ito tungkol kay Vighneśa ay tunay na pumupuksa sa lahat ng hadlang. Pagkaraan nito ay ang pagtatanong tungkol sa pagsilang ni Śrī Kṛṣṇa, at pagkatapos ay ang kamangha-manghang salaysay ng Kanyang kapanganakan.
Verse 16
गोकुले गमनं गश्चात्पूतनादिवदाद्भूताः । बाल्यकौमारजा लीला विविधास्तत्र वर्णिताः ॥ १६ ॥
Doon ay isinasalaysay ang pagpunta sa Gokula, at pagkaraan nito ang mga kababalaghang pangyayari na nagsisimula kay Pūtanā at iba pa. Isinasaad din doon ang sari-saring banal na līlā ng pagkabata at kabinataan.
Verse 17
रासक्रीडा च गोपीभिः शारदी समुदाहृता । रहस्ये राधया क्रीडा वर्णिता बहुविस्तरा ॥ १७ ॥
Ipinahahayag din ang sayaw na Rāsa sa taglagas kasama ang mga Gopī. At sa lihim na salaysay, ang mapaglarong līlā kasama si Rādhā ay inilalarawan nang malawakan.
Verse 18
सहाक्रूरेण तत्पश्चान्मथुरागमनं हरेः । कंसादीनां वधे वृत्ते कृष्णस्य द्विजसंस्कृतिः ॥ १८ ॥
Pagkaraan nito, kasama si Akrūra, nagtungo si Hari sa Mathurā. Nang maganap ang pagpatay kay Kaṃsa at sa kanyang mga kapanalig, si Kṛṣṇa ay sumailalim sa mga saṃskāra ng isang dvija, kabilang ang upanayana at mga kaugnay na ritwal.
Verse 19
काश्यसांदीपनेः पश्चाद्विद्योपादानमद्भुतम् । यवनस्य वधः पश्चाद्द्वारकागमनं हरेः ॥ १९ ॥
Pagkatapos ng (pangyayari tungkol kay) Kāśya Sāṃdīpani, naroon ang kamangha-manghang salaysay ng pagtanggap ng kaalaman. Pagkaraan nito ay ang pagpatay sa Yavana, at saka ang pagbabalik ni Hari sa Dvārakā.
Verse 20
नरकादिवधस्तत्र कृष्णेन विहितोऽद्भुतः । कृष्णखंडमिदं विप्र नृणां संसारखंडनम् ॥ २० ॥
Doon, isinagawa ni Kṛṣṇa ang kamangha-manghang paglipol kay Naraka at sa iba pa. O Brahmana, ang bahaging ito ang Kṛṣṇa-khaṇḍa, na naglalayong putulin ang gapos ng saṃsāra ng mga tao.
Verse 21
पठितं च श्रुतं ध्यातं पूजितं चाभिवंदितम् । इत्येतद्ब्रह्मवैवर्तपुराणं चात्यलौकिकम् ॥ २१ ॥
Kaya nga, ang Brahmavaivarta Purāṇa ay dapat basahin, pakinggan, pagnilayan sa dhyāna, sambahin, at igalang sa pagpupugay; tunay na ito’y isang Purāṇa na lubhang lampas sa daigdig (transendente).
Verse 22
व्यासोक्तं चादि संभूतं पठञ्छृण्वन्विमुच्यते । विज्ञानाज्ञानशमनाद्धोरात्संसारसागरात् ॥ २२ ॥
Ang sinumang bumibigkas at nakikinig sa aral na ito—na sinabi ni Vyāsa at nagmula pa sa pinakasimula—ay napapalaya; sapagkat pinapawi nito ang kapangyarihan ng kaalaman at ng kamangmangan, at inililigtas mula sa kakila-kilabot na dagat ng saṃsāra.
Verse 23
लिखित्वेदं च यो दद्यान्माध्यां धेनुसमन्वितम् । ब्रह्मलोकमवाप्नोति स मुक्तोऽज्ञानबंधनात् ॥ २३ ॥
Ang sinumang magpasiya na maisulat ang tekstong ito at saka ito’y ipagkaloob, kalakip ang isang bakang nagpapagatas, ay makakamit ang Brahmaloka; siya’y malalaya sa gapos ng kamangmangan.
Verse 24
यश्चानुक्रमणीं चापि पठेद्वा श्रृणुयादपि । सोऽपि कृष्णप्रसादेन लभते वांछितं फलम् ॥ २४ ॥
Ang sinumang bumibigkas ng Anukramaṇikā (talaan/buod) na ito, o kahit makinig lamang dito, siya man—sa biyaya ni Kṛṣṇa—ay makakamit ang ninanais na bunga.
Verse 25
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने ब्रह्मवैवर्तपुराणानुक्रमणीनिरूपणं नामैकोत्तरशततमोऽध्यायाः ॥ १०१ ॥
Kaya nga, sa Śrī Bṛhannāradīya Purāṇa, sa Pūrva-bhāga (Unang Bahagi), sa loob ng Dakilang Salaysay (Bṛhad-upākhyāna), nagwakas ang ika-101 kabanata na pinamagatang “Paglalahad ng Anukramaṇī (talaan ng nilalaman) ng Brahmavaivarta Purāṇa.”
Because it prioritizes catalog metadata—kalpa affiliation, verse-count, internal division, and episode sequence—along with a phalaśruti, functioning as an index/abstract for the Brahmavaivarta rather than unfolding its full stories.
Brahmā-khaṇḍa, Prakṛti-khaṇḍa, Vighneśa (Gaṇeśa)-khaṇḍa, and Kṛṣṇa-khaṇḍa.
It asserts that reciting, hearing, or even listening to the anukramaṇikā grants the desired result by Kṛṣṇa’s grace, and that engagement with the Brahmavaivarta teaching can liberate one from saṃsāra by pacifying both knowledge and ignorance.