Adhyaya 100
Purva BhagaFourth QuarterAdhyaya 10020 Verses

The Exposition of the Contents (Anukramaṇī) of the Bhaviṣya Purāṇa

Ipinaliwanag ni Brahmā ang Bhaviṣya Purāṇa bilang tagapagkaloob ng mga kaganapan at bunga, at iniuugnay ang pagtuturo mula kay Brahmā hanggang kay Svāyambhuva Manu, na nagtanong tungkol sa dharma bilang daan sa lahat ng puruṣārtha. Kalaunan, tinipon at hinati ni Vyāsa ang kalipunan ng dharma sa limang bahagi, kabilang ang mga salaysay ng Adhora-kalpa at ang pambungad na Brāhma Parvan. Nasa daloy ito ng diyalogong Sūta–Śaunaka at sinasabing taglay ang mga tanda ng Purāṇa (mula sa paglikha), ang diwa ng mga śāstra, at mga tala tungkol sa pagsulat ng manuskrito sa aklat at dahon ng palma. Inilalarawan nito ang mga saṃskāra at binibilang ang mga ritwal na kalpa ayon sa tithi/kapisanan ng dalawang linggo; ang natitira’y inilalagay sa Vaiṣṇava parvan, samantalang iba ang ayos sa tradisyong Śaiva at Saura. Ang ikalimang bahagi, Pratisarga, ay nagwawakas sa buod. Ipinahahayag ng kabanata ang antas-antas na “pagkakapantay” ng mga diyos kaugnay ng mga guṇa, at iniuutos ang pagkopya at pag-aalay ng Purāṇa sa araw ng Puṣya kasama ang guḍa-dhenu at iba pang dāna, pagsamba sa tagapagbigkas at sa aklat, pag-aayuno, at pakikinig/pagbigkas—na nangangakong wawasak sa kasalanan, magdudulot ng ligaya sa daigdig, at maghahatid sa kalayaan (mokṣa).

Shlokas

Verse 1

श्रीब्रह्मोवाच । अथ ते संप्रवक्ष्यामि पुराणं सर्वसिद्धिदम् । भविष्यं भवतः सर्वलोकाभीष्टप्रदायकम् ॥ १ ॥

Wika ni Śrī Brahmā: Ngayon ay ipaliliwanag ko sa iyo nang ganap ang Purāṇa na ito, ang tagapagkaloob ng lahat ng siddhi; ito’y magiging kapakinabangan sa iyong hinaharap, at magbibigay ng minimithing hangarin ng lahat ng mga daigdig.

Verse 2

यत्राहं सर्वदेवानामादिकर्ता समुद्गतः । सृष्ट्यर्थं तत्र संजातो मनुः स्वार्थभुवः पुरा ॥ २ ॥

Mula sa pinagmulan na yaon, kung saan ako’y lumitaw bilang unang tagapaglikha ng lahat ng mga deva, para sa gawain ng paglikha, noong unang panahon ay isinilang doon si Manu na tinawag na Svārthabhuva.

Verse 3

स मां प्रणम्य पप्रच्छ धर्मं सर्वाथसाधकम् । अहं तस्मै तदा प्रीतः प्रावोचं धर्मसंहिताम् ॥ ३ ॥

Pagkaraang magpatirapa siya sa akin, nagtanong siya tungkol sa Dharma—ang daang tumutupad sa lahat ng layunin ng buhay. Noon, ako’y nalugod sa kanya at ipinahayag ko sa kanya ang Dharma-saṃhitā, ang kalipunan ng Dharma.

Verse 4

पुराणानां यदा व्यासो व्यासं चक्रे महामतिः । तदा तां संहितां सर्वां पंचधा व्यभजन्मुनिः ॥ ४ ॥

Nang ang dakilang pantas na si Vyāsa ay nagsagawa ng pagtitipon at pagsasaayos ng mga Purāṇa, noon ay hinati ng pantas na iyon ang buong saṃhitā sa limang bahagi.

Verse 5

अधोरकल्पवृत्तांतं नानाश्चर्यकथान्वितम् । तत्रादिमं स्मृतं पर्वं ब्राह्मं यत्रास्त्युपक्रमः ॥ ५ ॥

Nilalaman nito ang salaysay ng Adhora-kalpa, kalakip ang maraming kahanga-hangang kuwento. Dito, ang unang bahagi ay inaalala bilang Brāhma Parvan, kung saan matatagpuan ang pambungad na pagsisimula.

Verse 6

सूतशौनकसंवादे पुराणप्रश्नसंक्रमः । आदित्यचरितप्रायः सर्वाख्यानसमन्वितः ॥ ६ ॥

Sa pag-uusap nina Sūta at Śaunaka, umuusad ang talakayan sa pamamagitan ng mga tanong tungkol sa Purāṇa; higit na tumatalakay ito sa mga gawa ni Āditya (ang Araw) at punô ng sari-saring salaysay.

Verse 7

सृष्ट्यादिलक्षणोपेतः शास्त्रसर्वस्वरूपकः । पुस्तलेखकलेखानां लक्षणं च ततः परम् ॥ ७ ॥

Taglay nito ang mga palatandaang naglalarawan mula sa paglikha at iba pa, at ito ang mismong diwa ng lahat ng śāstra; at pagkatapos ay inilalahad ang mga katangian ng pagsulat sa aklat at sa dahon ng palma (manuskrito).

Verse 8

संस्काराणां च सर्वेषां लक्षणं चात्र कीर्तितम् । पक्षस्यादितिथीनां च कल्पाः सप्त च कीर्तिताः ॥ ८ ॥

Dito ay inilarawan ang mga katangiang naglalarawan sa lahat ng saṃskāra (mga sakramental na ritwal); at itinakda rin ang pitong kalpa na ukol sa pakṣa (kalahating buwan) at sa mga tithi mula sa unang tithi.

Verse 9

अष्टम्याद्याः शेषकल्पा वैष्णवे पर्वणि स्मृताः । शैवे च कायतो भिन्नाः सौरे चांत्यकथान्वयः ॥ ९ ॥

Ang natitirang mga kalpa—nagsisimula sa Aṣṭamī at iba pa—ay inaalala sa loob ng bahaging Vaiṣṇava (Vaiṣṇava parvan). Sa tradisyong Śaiva, sila’y pinag-iiba ayon sa pagkakaayos; samantalang sa tradisyong Saura, sumusunod sila sa daloy ng pangwakas na salaysay.

Verse 10

प्रतिसर्गाह्वयं पश्चान्नानाख्यानसमन्वितम् । पुराणस्योपसंहारसहितं पर्व पंचमम् ॥ १० ॥

Pagkaraan nito ay dumarating ang ikalimang bahagi, na tinatawag na “Pratisarga” (ikalawang paglikha), hitik sa sari-saring salaysay at kalakip ang pangwakas na buod ng Purāṇa.

Verse 11

एषु पंचसु पूर्वस्मिन् ब्रह्मणो महिमाधिकाः । धर्मे कामे च मोक्षे तु विष्णोश्चापि शिवस्य च ॥ ११ ॥

Sa limang ito, sa unang bahagi ay nangingibabaw ang kadakilaan ni Brahmā; sa mga usapin ng dharma at kāma, at maging sa mokṣa, ipinahahayag ang kadakilaan ni Viṣṇu—at gayundin ni Śiva.

Verse 12

द्वितीयं च तृतीये च सौरे वर्गचतुष्टये । प्रतिसर्गाह्वयं त्वंत्यं प्रोक्तं सर्वकथान्वितम् ॥ १२ ॥

At sa ikalawa at ikatlong bahagi, sa loob ng sangay na Saurā na inayos sa apat na pangkat, itinuro ang huling bahagi na tinatawag na “Pratisarga” (ikalawang paglikha), kalakip ang lahat ng salaysay.

Verse 13

सभविष्यं विनिर्द्दिष्टं पर्व व्यासेन धीमता । चतुर्द्दशसहस्रं तु पुराणं परिकीर्तितम् ॥ १३ ॥

Ang Bhaviṣya Purāṇa, kasama ang mga karugtong nito, ay itinakda bilang isang parvan ng marunong na si Vyāsa; at ipinahahayag na ang Purāṇa na iyon ay binubuo ng labing-apat na libong taludtod.

Verse 14

भविष्यं सर्वदेवानां साम्यं यत्र प्रकीर्तितम् । गुणानां तारतम्येन समं ब्रह्मेति हि श्रुतिः ॥ १४ ॥

Sa aral na iyon, ipinahahayag na sa hinaharap ay babanggitin ang lahat ng mga deva bilang magkakapantay; subalit sinasabi ng Śruti na ang “pagkakapantay” ng Brahman ay sa diwang may antas-antas ayon sa mga guṇa (katangian).

Verse 15

तं लिखित्वा तु यो दद्यात्पौष्यां विद्वान्विमत्सरः । गुडधेनुयुतं हेमवस्त्रमाल्यविभूषणैः ॥ १५ ॥

Ang marunong na walang inggit, kapag ipinakopya ang kasulatang iyon at inihandog sa araw ng Puṣya (nakṣatra), kalakip ang guḍa-dhenu (bakang gawa sa jaggery) at ginto, kasuotan, mga kuwintas na bulaklak, at mga palamuti, ay nagkakamit ng dakilang kabanalan at gantimpalang dharma.

Verse 16

वाचकं पुस्तकं चापि पूजयित्वा विधानतः । गंधाद्यैर्भोज्यभक्ष्यैश्च कृत्वा नीराजनादिकम् ॥ १६ ॥

Pagkatapos sambahin nang ayon sa itinakdang paraan ang tagapagbigkas at ang banal na aklat, isagawa ang ārati at mga kaugnay na ritwal, na may handog na mga pabango at iba pa, kasama ang lutong pagkain at mga pagkaing iniaalay.

Verse 17

यो वै जितेंद्रियो भूत्वा सोपवासः समाहितः । अथ वैकहविष्याशी कीर्तयेच्छृणुयादपि ॥ १७ ॥

Sinumang nagwagi sa mga pandama, nananatiling payapa at nag-aayuno (upavāsa), at pagkatapos ay nabubuhay sa iisang handog na pangyajña (haviṣya)—ang gayong tao ay dapat umawit ng papuri at makinig din sa mga ito.

Verse 18

स मुक्तः पातकैर्घोरैः प्रयाति ब्रह्मणः पदम् । योऽप्यनुक्रमणीमेतां भविष्यस्य निरूपिताम् ॥ १८ ॥

Siya ay napapalaya mula sa nakapanghihilakbot na mga kasalanan at nakararating sa kalagayan ng Brahman; at sinumang makinig man o mag-aral ng Anukramaṇī na ito—ang balangkas ng mga isasalaysay pa—ay tumatamo rin ng gayong bunga.

Verse 19

पठेद्वा श्रृणुयाच्चैतां भुक्तिं मुक्तिं च विंदति ॥ १९ ॥

Sinumang bumigkas o makinig sa salaysay na ito ay nagkakamit kapwa ng ginhawang makamundo (bhukti) at ng kalayaan (mukti).

Verse 20

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे भविष्यपुराणानुक्रमणी निरूपणं नाम शततमोऽध्यायः ॥ १०० ॥

Sa ganito nagtatapos ang ikaisandaan na kabanata, na pinamagatang “Paglalahad ng Talaan ng Nilalaman (Anukramaṇī) ng Bhaviṣya Purāṇa,” sa Pūrva-bhāga ng kagalang-galang na Bṛhannāradīya Purāṇa, sa loob ng Dakilang Salaysay (Bṛhad-upākhyāna), sa Ikaapat na Bahagi (Caturtha-pāda).

Frequently Asked Questions

Pratisarga (secondary creation) functions as the culminating structural unit: it gathers narratives into a concluding cosmological frame and provides the closing summary (saṅkṣepa), marking completion of the Purāṇa’s instructional arc.

It prescribes lekhana (copying) and dāna on Puṣya-nakṣatra with guḍa-dhenu and other gifts, plus worship of the reciter and book; this is framed as śāstra-dāna that yields great puṇya, destroys sins, and supports both bhukti (worldly welfare) and mukti (liberation).