Adhyaya 86: Dhumralocana’s Mission and His Ashing by the Goddess; Shumbha Sends Chanda and Munda

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणेऽथ सावर्णिके मन्वन्तरे देविमाहात्म्ये पञ्चाशोत्तमोध्यायः । षडशीतितमोऽध्यायः- ८६ । ऋषिरुवाच इत्याकर्ण्य वचो देव्याः स दूतोऽमर्षपूरितः । समाचष्ट समागम्य दैत्यराजाय विस्तरात् ॥

(Paglipat.) Sinabi ng Ṛṣi: “Nang marinig ang mga salita ng Diyosa, ang sugo na yaon, na punô ng poot, ay umalis at isinumbong nang detalyado sa hari ng mga daitya.”

Verse 2

तस्य दूतस्य तद्वाक्यमाकर्ण्यासुरराट् ततः । सक्रोधः प्राह दैत्यानामधिपं धूम्रलोचनम् ॥

Pagkarinig sa mga salita ng sugo, ang haring asura ay nag-alab sa galit at nagsalita kay Dhūmralocana, isang pinuno sa mga daitya.

Verse 3

हे धूम्रलोचनाशु त्वं स्वसैन्यपरिवारितः । तामानय बलाद् दुष्टां केशाकर्षणविह्वलाम् ॥

“O Dhūmralocana, magmadali ka—na napaliligiran ng sarili mong hukbo—dalhin sa puwersa ang masamang babaeng iyon, na pinahihirapan dahil hinihila at kinakaladkad sa buhok.”

Verse 4

तत्परित्राणदः कश्चिद्यदि वोत्तिष्ठतेऽपरः । स हन्तव्योऽमरो वापि यक्षो गन्धर्व एव वा ॥

Kung may sinumang iba pang tumindig upang ipagtanggol siya, siya’y dapat patayin—maging siya man ay isang diyos, Yakṣa, o Gandharva.

Verse 5

ऋषिरुवाच तेनाज्ञप्तस्ततः शीघ्रं स दैत्यो धूम्रलोचनः । वृतः पष्ट्या सहस्राणामसुराणां द्रुतं ययौ ॥

Sinabi ng Ṛṣi: Sa utos niya, ang Dānava na si Dhūmralocana ay agad na umalis, mabilis na sumulong, napaliligiran ng libu-libong pangkat ng mga Asura.

Verse 7

स दृष्ट्वा तां ततो देवीं तुहिनाचलसंस्थिताम् । जगादोच्चैः प्रयाहिति मूलं शुम्भनिशुम्भयोः ॥ न चेत्प्रीत्याद्य भवती मद्भर्तारमुपैष्यति । ततो बलान्नयाम्येष केशाकर्षणविह्वलाम् ॥

Nang makita niya ang Diyosa na nakatindig sa Himālaya, sumigaw siya nang malakas: “Humayo sa harap nina Śumbha at Niśumbha. Kung hindi ka kusang pupunta ngayon sa aking panginoon, kukunin kita sa dahas, kakaladkarin, at pahihirapan sa paghila ng iyong buhok.”

Verse 8

श्रीदेव्युवाच दैत्येश्वरेण प्रहितो बलवान् बलसंवृतः । बलान्नयासि मामेवं ततः किं ते करोम्यहम् ॥

Wika ng Mapalad na Diyosa: “Ikaw ay isinugo ng panginoon ng mga Daitya; ikaw ay malakas at napaliligiran ng lakas. Kung kukunin mo ako nang ganyan sa dahas—ano naman ang gagawin ko sa iyo?”

Verse 9

ऋषिरुवाच इत्युक्तः सोऽभ्यधावत्तामसुरो धूम्रलोचनः । हुंकारेणैव तं भस्म सा चकाराम्बिका ततः ॥

Sinabi ng Ṛṣi: Nang masabihan nang gayon, ang Asura na si Dhūmralocana ay sumugod sa kanya; at si Ambikā, sa isang hūṃkāra lamang, ay ginawa siyang abo.

Verse 10

अथ क्रुद्धं महासैन्यमसुराणां तथाम्बिका । ववर्ष सायकैस्तीक्ष्णैस्तथा शक्तिपरश्वधैः ॥

Pagkaraan, ibinuhos ni Ambikā sa nagngangalit na malaking hukbo ng mga Asura ang ulang ng matutulis na palaso, at gumamit din ng mga sibat at palakol-pandigma.

Verse 11

ततो धुतसटः कोपात्कृत्वा नादं सुभैरवम् । पपातासुरसेनायां सिंहः देव्याः स्ववाहनः ॥

Pagkaraan, ang leon—sariling sasakyan ni Devī—ay yumanig ang kiling sa galit at nagpalabas ng lubhang nakapanghihilakbot na ungol, saka lumundag sa hukbo ng mga Asura.

Verse 12

कांश्चित् करप्रहारेण दैत्यानास्येन चापरान् । आक्रम्य चाधरेणान्यान् स जग्हान महासुरान् ॥

May ilang Daitya ang ibinagsak niya sa hampas ng mga kuko; ang iba ay sa kanyang bibig; at ang iba pa’y pinatay niya sa pagyurak at sa pagkagat ng kanyang ibabang panga.

Verse 13

केषाञ्चित् पाटयामास नखैः कोष्ठानि केशरी । तथा तलप्रिहारेण शिरांसि कृतवान् पृथक् ॥

Pinunit ng leon ang dibdib ng ilan sa pamamagitan ng kanyang mga kuko; at sa mga hampas ng kanyang mga paa, inihiwalay niya ang ulo ng iba pa.

Verse 14

विच्छिन्नबाहुशिरसः सृतास्तेन तथापरे । पपौ च रुधिरं कोष्ठादन्येषां धुतकेसरः ॥

Ang iba, na naputol ang mga bisig at ulo, ay tumakas palayo sa kanya; at ang leon na yumanig ang kiling ay uminom ng dugo mula sa dibdib ng iba pa.

Verse 15

क्षणेन तद्बलं सर्वं क्षयं नीतं महात्मना । तेन केसरिणा देव्याः वाहनेंनातिकोपिना ॥

Sa isang kisapmata, ang buong hukbo ay nalipol ng leon na may dakilang diwa—ang sasakyang-bundok ng Diyosa—na nag-aalab sa matinding poot.

Verse 16

श्रुत्वा तमसुरं देव्याः निहतं धूम्रलोचनम् । बलं च क्षयितं कृत्स्नं देवीकेसरिणा ततः ॥

Nang marinig na ang asurang si Dhūmralocana ay napatay ng Diyosa, at ang buong hukbo ay nalipol ng leon ng Diyosa, noon—

Verse 17

चुकोप दैत्याधिपतिः शुम्भः प्रस्फुरिताधरः । आज्ञापयामास च तौ चण्डमुण्डौ महासुरौ ॥

Ang panginoon ng mga daitya, si Śumbha, nagngitngit—nanginginig ang mga labi—at saka inutusan ang dalawang dakilang asura, sina Caṇḍa at Muṇḍa.

Verse 18

हे चण्ड हे मुण्ड बलैर्बहुभिः परिवारितौ । तत्र गच्छत गत्वा च सा समानीयतां लघु ॥

“O Caṇḍa! O Muṇḍa! Pumaroon kayo roon na napalilibutan ng maraming kawal; at pagdating, dalhin siya rito nang madali.”

Verse 19

केशेष्वाकृष्य बद्ध्वा वा यदि वः संशयो युधि । तदाशेषायुधैः सर्वैरसुरैर्विनिहन्यताम् ॥

“Kung may alinlangan kayo sa labanan, kaladkarin siya sa buhok at gapusin; saka hayaang patayin siya ng lahat ng asura sa pamamagitan ng bawat sandata.”

Verse 20

तस्यां हतायां दुष्टायां सिंहें च विनिपातिते । शीघ्रमागम्यतां बद्ध्वा गृहीत्वा तामथाम्बिकाम् ॥

“Kapag napatay na ang masamang babae at napabagsak ang leon, bumalik kayo agad—gapusin at dakpin ang Ambikā na iyon.”