Home›Markandeya Purana›Adhy. 85›Shloka 10
←Previous Verse
Next Verse→

Shloka 10

Adhyaya 85 — The Gods’ Hymn to the Goddess and the Emergence of Kaushiki; Shumbha Sends His Envoy

Sanskrit

नैरृत्यै भूभृतां लक्ष्म्यै शर्वाण्यै ते नमो नमः ।

दुर्गायै दुर्गपारायै सारायै सर्वकारिण्यै ।

ख्यात्यै तथैव कृष्णायै धूम्रायै सततं नमः ॥

Transliteration

nairṛtyai bhūbhṛtāṃ lakṣmyai śarvāṇyai te namo namaḥ / durgāyai durgapārāyai sārāyai sarvakāriṇyai / khyātyai tathaiva kṛṣṇāyai dhūmrāyai satataṃ namaḥ

Translation

Pagpupugay nang paulit-ulit sa Iyo bilang Nairṛtī; sa Lakṣmī ng mga bundok; kay Śarvāṇī. Pagpupugay kay Durgā, sa Nagpapatawid lampas sa mga kahirapan, sa Diwa, sa Gumagawa ng lahat. Walang patid na pagpupugay kay Khyāti, at gayundin kay Kṛṣṇā at kay Dhūmrā.

Word by Word
नैरृत्यैto Nairṛtī (goddess of the southwest/decay)
नैरृत्यै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootनैरृती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; Dative singular feminine
भूभृताम्of kings (earth-bearers)
भूभृताम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootभूभृत् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; Genitive plural masculine
लक्ष्म्यैto Lakṣmī
लक्ष्म्यै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootलक्ष्मी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; Dative singular feminine
शर्वाण्यैto Śarvāṇī (consort of Śarva/Śiva)
शर्वाण्यै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootशर्वाणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; Dative singular feminine
तेto you
ते:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी, एकवचन; Dative singular pronoun ‘to you’
नमःsalutation
नमः:
Sambodhana/Prayoga (सम्बोधन/उद्गार)
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; exclamatory usage
नमःsalutation
नमः:
Sambodhana/Prayoga (सम्बोधन/उद्गार)
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; repetition for emphasis
दुर्गायैto Durgā
दुर्गायै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootदुर्गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; Dative singular feminine
दुर्गपारायैto the one who is the far shore of difficulties
दुर्गपारायै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootदुर्ग (प्रातिपदिक) + पारा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (दुर्गस्य पारा/पारम्); Dative singular feminine
सारायैto the essence
सारायै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootसारा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; Dative singular feminine
सर्वकारिण्यैto the all-doing one
सर्वकारिण्यै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + कारिणी (प्रातिपदिक; from √कृ)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (सर्वं करोति इति); Dative singular feminine
ख्यात्यैto fame/renown
ख्यात्यै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootख्याति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; Dative singular feminine
तथाthus
तथा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय; adverb ‘thus/so’
एवindeed
एव:
Nipāta (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय; particle ‘indeed/just’
कृष्णायैto the dark one (Kṛṣṇā)
कृष्णायै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootकृष्णा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; Dative singular feminine
धूम्रायैto the smoky/grey one
धूम्रायै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootधूम्रा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; Dative singular feminine
सततम्always
सततम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसततम् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय; adverb ‘always’
नमःsalutation
नमः:
Sambodhana/Prayoga (सम्बोधन/उद्गार)
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; exclamatory usage
Speakers
Devas (collective hymn)
Primary Deities
Devi
Shakti Aspects
['Nairriti''Lakshmi (of mountains)''Sharvani''Durga''Durgapara''Sara''Sarvakarini''Khyati''Krishna''Dhumra']
Key Themes
Protective goddessCrossing adversityAll-agency of ShaktiMultiform epithets

FAQs

The many names teach that the same Śakti governs all domains—fortune, fearsome protection, fame, and transformation. Devotion integrates life’s opposites under a single sacred principle.

Stotra (praise) within a narrative episode; serves dharma by prescribing remembrance of names and attributes for protection and success.

‘Durgapārā’ is the inner passage beyond the ‘fortress’ of ego and fear. Dark/smoky epithets (Kṛṣṇā, Dhūmrā) point to Devi’s presence even in obscurity and liminal states, not only in radiant forms.

←Previous Verse
Next Verse→