Adhyaya 50 — Mind-Born Progeny, Svayambhuva Manu’s Lineage, and Brahmā’s Ordinance to Duḥsaha (Alakṣmī’s Retinue)
उदक्योपहतं भुक्तमुदक्या दृष्टमेव च ।
यच्चोपघातवत् किञ्चिद् भक्ष्यं पेयमथापि वा ॥
udakyopahataṃ bhuktam udakyā dṛṣṭam eva ca | yaccopaghātavat kiñcid bhakṣyaṃ peyam athāpi vā ||
“Pagkaing nadungisan ng isang udakyā (babaeng nasa kalagayang ritwal na di-malinis kaugnay ng regla), at pagkaing nakita lamang ng udakyā; at anumang bagay, makakain man o maiinom, na may kaugnayan sa ‘pinsala/kakulangan’—iyon din ay itinakda para sa iyo.”
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "dharmya", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
The passage reflects traditional purity-regulations: it portrays ‘defect/taint’ as nourishment for Duḥsaha, reinforcing the ideal of careful household boundaries around food and ritual states. In ethical terms, it warns that disregard for codes of restraint and cleanliness strengthens degrading tendencies.
Primarily ācāra-dharma material presented through allegory; not genealogical or manvantara chronology.
On an inner reading, ‘tainted by contact/attention’ suggests that what the mind habitually attends to (dṛṣṭa) can also ‘taint’ it. Guarding perception is part of guarding purity.