Shloka 7

Adhyaya 34 — Madālāsā’s Instruction on Sadācāra (Householder Conduct, Purity, and Daily Rites)

Sanskrit

यज्ञदानतपांसीह पुरुषस्य च भूतये । भवन्ति यः सदाचारं समुल्लङ्घ्य प्रवर्तते ॥

Transliteration

yajñadānatapāṃsīha puruṣasya ca bhūtaye | bhavanti yaḥ sadācāraṃ samullaṅghya pravartate ||

Translation

Ang paghahandog (yajña), pagkakawanggawa (dāna), at pag-aayuno o pagninilay na may pagtitiis (tapas) sa mundong ito ay nagiging daan sa pag-unlad lamang kapag ginagawa nang hindi lumalabag sa sadācāra, ang marangal na asal; ngunit ang lumalakad na nilalampasan ang sadācāra ay winawasak ang pakinabang ng mga ito.

Word by Word

• यज्ञदानतपांसि: sacrifice, charity, and austerity
• यज्ञदानतपांसि: कर्ता/विषय (Subject/topic)
• Type: Noun
• Root: यज्ञ-दान-तपस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/प्रथमा), बहुवचन; द्वन्द्वः—यज्ञः च दानं च तपः च

• इह: here
• इह: अधिकरण (Adverbial locus/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: इह (अव्यय)
• Form: देश-अव्यय (adverb: here/in this world)

• पुरुषस्य: of a man
• पुरुषस्य: सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: पुरुष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/षष्ठी), एकवचन

• च: and
• च: समुच्चय (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• भूतये: for prosperity/welfare
• भूतये: सम्प्रदान (Recipient/goal/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: भूति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (Dative/चतुर्थी), एकवचन

• भवन्ति: become/are (conducive)
• भवन्ति: क्रिया (Verb/आख्यात)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लट् (Present/वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• यः: who
• यः: कर्ता (Kartā/Agent)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative/प्रथमा), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)

• सदाचारम्: good conduct
• सदाचारम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: सदाचार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/द्वितीया), एकवचन

• समुल्लङ्घ्य: having transgressed
• समुल्लङ्घ्य: पूर्वकालक्रिया (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्+उत्+लङ्घ् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभाव; ‘having transgressed’

• प्रवर्तते: engages in/acts
• प्रवर्तते: क्रिया (Verb/आख्यात)
• Type: Verb
• Root: प्र+वृत् (धातु)
• Form: लट् (Present/वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

Speakers

• Madālasa → Alarka

Verse Rasa

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "dharma", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Key Themes

• Dharma
• Sadācāra
• Yajña-dāna-tapas
• Integrity of practice

FAQs

What is the philosophical or ethical takeaway?

Ritual and ascetic acts are not self-justifying; they require ethical integrity. Without sadācāra, religious ‘works’ lose their power to produce genuine bhūti (flourishing).

How does this fit the Pancalakṣaṇa (5 characteristics)?

Ethical/dharma instruction; not pancalakṣaṇa.

What is the esoteric significance?

The triad yajña–dāna–tapas corresponds to offering, sharing, and self-restraint; sadācāra is the unifying ‘seal’ that prevents these energies from becoming egoic display.