Adhyaya 25: Madālāsā’s Return, Royal Succession, and the First Teaching to Vikrānta

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे मदालसाप्राप्तिर्नाम चतुर्विंशोऽध्यायः पञ्चविंशोऽध्यायः । जड उवाच आगम्य स्वपुरं सोऽथ पित्रोः सर्वमशेषतः । कथयामास तन्वङ्गी यथा प्राप्ता पुनर्मृता ॥

(Kolopon/paglipat:) Sa Śrī Mārkaṇḍeya Purāṇa, ang kabanatang tinatawag na “Pagkakamit kay Madālasā” ay nagwawakas sa ika-dalawampu’t apat; ngayo’y nagsisimula ang ika-dalawampu’t lima. Sinabi ni Jaḍa: Pagdating sa sariling lungsod, isinalaysay niya sa kanyang mga magulang ang lahat nang buo—kung paanong ang babaeng may payat na pangangatawan ay muling natamo, bagaman siya’y namatay at nagbalik.

Verse 2

ननাম सा च चरणौ श्वश्रूश्वशुरयोः शुभा । स्वजनञ्च यथापूर्वं वन्दनाश्लेषणादिभिः ॥

At siya, ang mapalad, ay yumukod sa paanan ng kanyang biyenan na ina at ama; at binati niya ang sarili niyang mga kamag-anak gaya ng dati, sa pamamagitan ng pagpupugay, pagyakap, at iba pa.

Verse 3

पूजयामास तन्वङ्गी यथान्यायं यथावयः । ततो महोत्सवो जज्ञे पौराणां तत्र वै पुरे ॥

Ang babaeng may payat na pangangatawan ay nagbigay-galang sa lahat nang nararapat—ayon sa tama at ayon sa katandaan o ranggo. Pagkaraan, sa lungsod na iyon ay sumiklab ang isang dakilang pagdiriwang sa mga mamamayan.

Verse 4

ऋतध्वजश्च सुचिरं तया रेमे सुमध्यया । निर्झरेषु च शैलानां निम्नगापुलिनेṣu च ॥

At si Ṛtadhvaja, sa mahabang panahon, ay naglibang kasama ng babaeng may payat na baywang—sa gitna ng mga talon sa kabundukan at sa mga pampang ng mga ilog.

Verse 5

काननेṣu च रम्येषु तथैवोपवनेṣu च । पुण्यक्षयं वाञ्छमाना सापि कामोपभोगतः ॥

At sa mga kaakit-akit na gubat at gayundin sa mga harding aliwan, siya man—dahil sa pagpapakalunod sa pagnanasa—ay nagnasa ng ‘pagkaubos ng kabutihang-gawa’ (puṇyakṣaya).

Verse 6

सह तेनातिकान्तेन रेमे रम्यासु भूमिषु । ततः कालेन महता शत्रुजित् स नराधिपः ॥

Kasama ng lalaking lubhang kagandahan, siya’y nagalak sa mga kaaya-ayang pook. Pagkaraan ng napakahabang panahon, ang haring Śatrujit (manlulupig ng mga kaaway)…

Verse 7

सम्यक् प्रशास्य वसुधां कालधर्ममुपेयिवान् । ततः पौराः महात्मानं पुत्रं तस्य ऋतध्वजम् ॥

Matapos niyang pamahalaan nang wasto ang daigdig, sinalubong niya ang batas ni Panahon (ibig sabihin, kamatayan). Pagkaraan, ang mga mamamayan (paurāḥ) ay [lumapit sa] anak niyang dakila ang loob, si Ṛtadhvaja…

Verse 8

अभ्यषिञ्चन्त राजानमुदाराचारचेष्टितम् । सम्यक् पालयतस्तस्य प्रजाः पुत्रानिवौरसान् ॥

Pinahiran nila bilang hari ang may marangal na asal at gawa. Nang kanyang pangalagaan sila nang wasto, ang kanyang mga nasasakupan ay [minahal niya] na parang sarili niyang mga anak na isinilang.

Verse 9

मदालसायाः सञ्जज्ञे पुत्रः प्रथमजस्ततः । तस्य चक्रे पिता नाम विक्रान्त इति धीमतः ॥

Pagkaraan, isinilang ni Madālasā ang kaniyang panganay na anak na lalaki. Ipinangalan sa kaniya ng marunong na ama ang “Vikrānta” (Matapang).

Verse 10

तुतुषुस्तेन वै भृत्या जहास च मदालसा । सा वै मदालसा पुत्रं बालमुत्तानशायिनम् । उल्लापनच्छलेनाह रुदमानमविस्वरम् ॥

Natuwa ang mga tagapaglingkod sa gayon, at ngumiti si Madālasā. Pagkaraan, nagsalita siya—na wari’y sa salitang pangsanggol—sa kaniyang sanggol na nakahiga nang patihaya at marahang umiiyak.

Verse 11

शुद्धोऽसि रे तात न तेऽस्ति नाम कृतं हि ते कल्पनयाधुनैव । पञ्चात्मकं देहमिदं तवैत्तन् नैवास्य त्वं रोदिषि कस्य हेतोः ॥

Ikaw ay dalisay, mahal na anak; wala kang tunay na pangalan—ang pangalang ito’y ngayon lamang hinubog ng guniguni para sa iyo. Ang katawan mong ito’y yari sa limang sangkap; hindi ikaw ang katawan. Bakit ka nga ba umiiyak?

Verse 12

न वा भवान् रोदिति वै स्वजन्मा शब्दोऽयमासाद्य महीशशूनुम् । विकल्प्यमानाः विविधा गुणास्ते ऽगुणाश्च भौताḥ सकलेन्द्रियेṣu ॥

Sa katotohanan, hindi ikaw ang umiiyak; ito’y isang tunog lamang na sumibol sa anak ng hari. Kapag ang mga pagkakaiba ay iniisip, iba’t ibang guṇa—at pati ang mga “di-guṇa” na mula sa mga sangkap—ay kumikilos sa pamamagitan ng lahat ng pandama.

Verse 13

भूतानि भूतैः परिदुर्बलानि वृद्धिं समायान्ति यथेह पुंसः । अन्नाम्बुपानादिभिरेव कस्य न तेऽस्ति वृद्धिर्न च तेऽस्ति हानिः ॥

Ang mga sangkap, na pinahihina ng mga sangkap din (sa kanilang ugnayang-salitan), ay lumalago—gaya sa taong ito—sa pamamagitan ng pagkain, tubig, inumin, at iba pa. Ngunit para sa iyo, kanino ito? Wala kang pagdagdag ni pagbabawas.

Verse 14

त्वं कञ्चुके शीर्यमाणे निजेऽस्मिंस्तस्मिंश्च देहे मूढतां मा व्रजेथाः । शुभाशुभैः कर्मभिर्देहमेतन्मदादिमूढैः सञ्चुकस्तेऽपिनद्धः ॥

Kapag ang “kasuutang” ito—ang sarili mong katawan—ay naluluma at napaparam, huwag kang mahulog sa pagkalito tungkol dito. Ang katawang ito ay isang tunikang tinahi at ikinabit, na itinali sa iyo ng mga nalilinlang (dahil sa pagmamataas at iba pa) sa pamamagitan ng mabuti at masamang gawa (karma).

Verse 15

तातेति किञ्चित्तनयेति किञ्चिदम्बेति किञ्चिद्दयितेति किञ्चित् । ममेति किञ्चिन्न ममेति किञ्चित्त्वं भूतसङ्घं बहुमानयेथाः ॥

May ilan na nagtatawagang “ama”, may ilan “anak”, may ilan “ina”, may ilan “minamahal”; may nagsasabing “akin”, may nagsasabing “hindi akin”. Huwag mong sambahin o pangilagan ang pulutong ng mga nilalang dahil lamang sa gayong mga tawag.

Verse 16

दुःखानि दुःखोपगमाय भोगान्सुखाय जानाति विमूढचेताः । तान्येव दुःखानि पुनः सुखानि जानात्यविद्वान्सुविमूढयेताः ॥

Ang nalilinlang na isip ay kumakapit sa mga kaluguran (bhoga)—na naglalapit ng pagdurusa—na para bang kaligayahan. Ang mangmang, lubhang nalilito, ay muli pang inaakalang kaligayahan ang mismong mga pagdurusang iyon.

Verse 17

हासोऽस्थिसन्दर्शनमक्षियुग्ममत्युज्ज्वलं तर्जनमङ्गनायाः । कुचादिपीनं पिशितं घनं तत्स्थानं रतेः किं नरकं न योषित् ॥

Ang tawa ng babae ay pagpapakita lamang ng mga buto; ang kanyang maningning na dalawang mata ay isang matalim na pang-udyok. Ang siksik na bunton ng laman, hitik sa dibdib at iba pa—kung iyon ang luklukan ng pagnanasa, hindi ba ang babae ay (maging) isang impiyerno?

Verse 18

यानं क्षितौ यानगतञ्च देहं देहेऽपि चान्यः पुरुषो निविष्टः । ममत्वबुद्धिर्न तथा यथा स्वे देहेऽतिमात्रं बत मूढतैषा ॥

Ang karwahe ay nasa lupa, at ang katawan ay nasa loob ng karwahe; at sa loob pa ng katawan ay may isa pang “tao” (ang sarili/ātman) na nakaupo. Gayunman, ang pag-aangking “akin” sa karwahe ay hindi kasinglakas ng pag-aangking “akin” sa sariling katawan—aba, ito’y labis na pagkalito.