Adhyāya 55: Pārtha–Rādheya Saṃvāda and Tactical Exchange
Chapter 55
अर्जुनानिलभिगन्नानि वनान्यर्जुनविद्विषाम् । चक्रुलोहितधाराभिर्धरणीं लोहितान्तराम्,अर्जुनके शत्रुरूपी वन अर्जुनरूपी वायुसे ही छिन्न-भिन्न हो लाल धाराएँ (रक्त) बहाकर पृथ्वीको भी लाल करने लगे
vaibamp01yana uv01ca |
arjun01nilabhigann01ni van01ny arjunavidvi6301m |
cakrur lohitadh01r01bhir dhara472bm lohit01ntar01m ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: Ang mga “kagubatan” na kaaway ni Arjuna, nang salantain ng paglusob ni Arjuna na tila hangin, ay napunit at nagkawatak-watak, at nagpaagos ng mapupulang batis, kaya’t pati ang lupa ay nagmistulang may mga guhit at punô ng pamumula. Ipinahihiwatig ng larawang ito na ang nakalululang lakas, kapag ibinuhos sa digmaan, ay kayang baguhin maging ang tanawin—paalaala na ang karahasan ay nag-iiwan ng bakas lampas sa kaaway sa harap, kaya nararapat ang pagpipigil at wastong layon ayon sa dharma.
वैशम्पायन उवाच
The verse uses a powerful simileArjuna as a wind that shreds an enemy forestto highlight that martial power can overwhelm everything in its path. Ethically, it implies that such force must be governed by dharma, because its effects spread beyond the immediate opponent and stain the world around it.
Vaibamp01yana describes Arjunas fierce advance: the forest, treated as if hostile to him, is battered like by a storm, broken apart, and made to run with red streams, leaving the ground appearing red-streaked.