Shloka 6
अगस्त्यस्य वित्तयाचनं तथा इल्वलोपभिक्षणनिर्णयः
Agastya’s request for wealth and the decision to seek resources from Ilvala
तस्मै स ब्राह्मणो नादात् पुत्रं वासवसम्मितम् । चुक्रोध सो5सुरस्तस्य ब्राह्मणस्य ततो भूशम्,एक दिन दितिनन्दन इल्वलने एक तपस्वी ब्राह्मणसे कहा--“भगवन्! आप मुझे ऐसा पुत्र दें, जो इन्द्रके समान पराक्रमी हो।' उन ब्राह्मणदेवताने इल्चलको इन्द्रके समान पुत्र नहीं दिया। इससे वह असुर उन ब्राह्मणदेवतापर बहुत कुपित हो उठा। राजन्! तभीसे इल्वल दैत्य क्रोधमें भरकर ब्राह्मणोंकी हत्या करने लगा। वह मायावी अपने भाई वातापिको मायासे बकरा बना देता था। वातापि भी इच्छानुसार रूप धारण करनेमें समर्थ था! अतः वह क्षणभरमें भेड़ा और बकरा बन जाता था। फिर इल्वल उस भेड़ या बकरेको पकाकर उसका मांस राँधता और किसी ब्राह्मणको खिला देता था। इसके बाद वह ब्राह्मणको मारनेकी इच्छा करता था
tasmai sa brāhmaṇo nādāt putraṃ vāsava-sammitam | cukrodha so 'surastasmai brāhmaṇasya tato bhṛśam ||
Hindi ipinagkaloob ng Brahmin sa kanya ang isang anak na kapantay ni Vāsava (Indra) sa lakas. Dahil sa pagtangging iyon, nag-alab ang poot ng asura laban sa Brahmin. Mula noon, si Ilvala, na nagliliyab sa galit, ay pumatay ng mga Brahmin sa pamamagitan ng panlilinlang: sa kanyang mahika’y ginagawang tupa o kambing ang kapatid niyang si Vātāpi, niluluto ang laman, at ipinapakain sa isang Brahmin na walang kamalay-malay—pagkaraan ay ninanais niyang ikamatay ng kumain.
लोगश उवाच
Educational Q&A
Denied desire and injured pride, when joined with power, can turn into destructive adharma. The verse frames the brāhmaṇa’s refusal as a boundary of righteousness, while the asura’s retaliatory violence—especially against brāhmaṇas—shows the ethical collapse that follows from anger and deceit.
A brāhmaṇa refuses to grant an asura a son equal to Indra. The asura (identified in the surrounding passage as Ilvala) becomes furious and begins killing brāhmaṇas through a magical ruse involving his brother Vātāpi, whom he turns into a goat/ram, cooks, and feeds to brāhmaṇas to harm them.