Shloka 8
अगस्त्य-वातापि-उपाख्यानम्
Agastya and Vātāpi: Ilvala’s stratagem; Lopāmudrā’s emergence
दर्पान्मान: समभवन्मानात् क्रोधो व्यजायत । क्रोधादह्वीस्ततो5लज्जा वृत्तं तेषां ततोडनशत्,दर्पसे मान हुआ और मानसे क्रोध उत्पन्न हुआ। क्रोधसे निर्लज्जता आयी और निर्लज्जताने उनके सदाचारको नष्ट कर दिया
darpān mānaḥ samabhavan mānāt krodho vyajāyata | krodhād ahrīs tato 'lajjā vṛttaṃ teṣāṃ tato 'naśat ||
Mula sa kayabangan ay sumibol ang pagmamataas sa sarili; mula sa pagmamataas ay isinilang ang galit. Mula sa galit ay dumating ang kawalang-hiya; at ang kawalang-hiyang iyon ang sumira sa kanilang mabuting asal.
लोगश उवाच
Educational Q&A
The verse teaches a causal chain of ethical decline: arrogance breeds conceit, conceit breeds anger, anger erodes shame/modesty, and shamelessness finally destroys right conduct (sadācāra). Guarding the mind at the earliest stage—pride—prevents later moral collapse.
Lomaśa is explaining how a group’s downfall begins internally: their pride and self-importance generate anger, which then removes the restraint of shame, leading them to abandon proper behavior. The focus is not on an external battle but on the inner causes of ruin.