Shloka 1
Brahmaṇānāṃ Yācanā—Tīrtha-yātrā-prastāvaḥ
The Brahmanas’ Petition and the Proposal of Pilgrimage
अऑडज आर | आओ अप - ये सहदेव सुप्रसिद्ध राजा सूंजयके पुत्र थे--'सहदेव: सूंजयपुत्र:" इति नीलकण्ठी। एकनवतितमो< ध्याय: महर्षि लोमशका आगमन और युधिष्ठिरसे अर्जुनके पाशुपत आदि दिव्यास्त्रोंकी प्राप्तिका वर्णन तथा इन्द्रका संदेश सुनाना वैशम्पायन उवाच एवं सम्भाषमाणे तु धौम्ये कौरवनन्दन । लोमश: स महातेजा ऋषिस्तत्राजगाम ह,वैशम्पायनजी कहते हैं--कौरवनन्दन! जब धौम्य ऋषि इस प्रकार कह रहे थे, उसी समय महातेजस्वी महर्षि लोमश वहाँ आये। जैसे स्वर्गमें इन्द्रके आनेपर समस्त देवता उठकर खड़े हो जाते हैं, उसी प्रकार ज्येष्ठ पाण्डव राजा युधिष्ठिर, उनके समुदायके अन्य लोग तथा वे ब्राह्मण भी उन महाभाग लोमशको आया देख उनके स्वागतके लिये उठकर खड़े हो गये
vaiśampāyana uvāca | evaṁ sambhāṣamāṇe tu dhaumye kauravanandana | lomaśaḥ sa mahātejā ṛṣis tatrājagāma ha ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: O ligaya ng angkan ng Kuru, habang nagsasalita nang gayon ang pantas na si Dhaumya, dumating doon ang dakila at maningning na Ṛṣi Lomaśa. Ang kanyang pagdating ay tinanggap nang may lubos na paggalang: kung paanong tumatayo ang mga diyos kapag dumarating si Indra sa langit, gayon din tumindig si Yudhiṣṭhira—ang panganay sa mga Pāṇḍava—kasama ang kanyang mga kasama at ang mga brāhmaṇa na naroon, upang parangalan at salubungin ang marangal na Lomaśa.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharma expressed as respectful reception of spiritual elders: when a sage arrives, even kings and assemblies rise to honor him, acknowledging that moral and spiritual counsel outranks status and comfort.
As Dhaumya is speaking, the sage Lomaśa arrives at the Pāṇḍavas’ location in the forest; Yudhiṣṭhira, his companions, and the brāhmaṇas stand up to welcome him, likened to the gods rising when Indra appears in heaven.