Udīcī-diśi Tīrtha-kīrtana
Northern Sacred Places Enumeration
एकत:ः सरित: सर्वा गड़ाद्या: सलिलोच्चया: । पयोष्णी चैकत: पुण्या तीर्थेभ्यो हि मता मम,एक ओर अगाध जलराशिसे भरी हुई गंगा आदि सम्पूर्ण नदियाँ हों और दूसरी ओर केवल पुण्यसलिला पयोष्णी नदी हो तो वही अन्य सब नदियोंकी अपेक्षा श्रेष्ठ है; ऐसा मेरा विचार है
ekataḥ saritaḥ sarvā gaṅgādyāḥ salilocchayāḥ | payoṣṇī caikataḥ puṇyā tīrthebhyo hi matā mama ||
Wika ni Dhaumya: “Kung sa isang panig ay naroon ang lahat ng ilog—gaya ng Gaṅgā—na namamaga sa lalim at kasaganaan ng tubig, at sa kabila nama’y tanging ang banal na ilog na Payoṣṇī lamang, kung gayon, sa aking paghatol, ang Payoṣṇī lamang ang higit na dakila kaysa sa lahat bilang isang tīrtha, pook ng kabanalan at gantimpalang espirituwal. Hindi dami at panlabas na karangyaan ang nagtatakda ng kadakilaan; kundi ang kabanalan at kapangyarihan ng tīrtha.”
धौम्य उवाच
Spiritual excellence is not measured by size or abundance (many great rivers with deep waters) but by sanctity and tīrtha-power; a single truly holy place can surpass many outwardly grand ones.
Dhaumya, speaking in the Vana Parva context of sacred places and pilgrimage, asserts the special superiority of the Payoṣṇī river as a tīrtha, even when compared against all major rivers like the Gaṅgā.