Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

Avanti–Narmadā–Puṣkara Tīrtha-Kathana (धौम्यकथितं तीर्थवर्णनम्)

तस्यां गिरिवर: पुण्यो गयो राजर्षिसत्कृत: । शिवं ब्रह्मसरो यत्र सेवितं त्रिदशर्षिभि:,'प्राची दिशामें ही पुण्य पर्वतश्रेष्ठ गय है जो राजर्षि गयके द्वारा सम्मानित हुआ है। वहाँ कल्याणमय ब्रह्मसरोवर है जिसका देवर्षिगण सेवन करते हैं

tasyāṃ girivaraḥ puṇyo gayo rājarṣi-satkṛtaḥ | śivaṃ brahmasaro yatra sevitaṃ tridaśarṣibhiḥ ||

Wika ni Vaiśampāyana: “Sa silangang lupain ay naroon ang banal na pinakadakilang bundok na tinatawag na Gayā, na pinararangalan ng mga rajarishi. Naroon din ang mapalad na lawa ni Brahmā, na dinadalaw at iginagalang ng mga rishing makalangit.”

तस्याम्in that (direction/place)
तस्याम्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Locative, Singular
गिरिवरःthe best of mountains
गिरिवरः:
Karta
TypeNoun
Rootगिरिवर
FormMasculine, Nominative, Singular
पुण्यःholy, sacred
पुण्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootपुण्य
FormMasculine, Nominative, Singular
गयःGaya (place)
गयः:
Karta
TypeProperNoun
Rootगय
FormMasculine, Nominative, Singular
राजर्षि-सत्कृतःhonoured by royal sages
राजर्षि-सत्कृतः:
Karta
TypeAdjective
Rootराजर्षि-सत्कृत
FormMasculine, Nominative, Singular
शिवम्auspicious, welfare-giving
शिवम्:
Karta
TypeAdjective
Rootशिव
FormNeuter, Nominative, Singular
ब्रह्मसरोBrahma-lake (Brahmasaras)
ब्रह्मसरो:
Karta
TypeNoun
Rootब्रह्मसरो
FormNeuter, Nominative, Singular
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयत्र
सेवितम्is frequented/served
सेवितम्:
Karma
TypeVerb
Rootसेव्
FormNeuter, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
त्रिदश-ऋषिभिःby the divine sages
त्रिदश-ऋषिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootत्रिदश-ऋषि
FormMasculine, Instrumental, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
G
Gaya
B
Brahmasaras (Brahma-lake)
T
Tridaśarṣis (divine seers)
R
Rājarṣis (royal sages)

Educational Q&A

The verse elevates tīrtha-landscapes as ethical and spiritual touchstones: a ruler or noble person gains true honor by revering sacred places and aligning life with purity, auspiciousness, and the company (or ideals) of sages.

Vaiśampāyana describes a holy eastern locale: the sacred eminence called Gaya, esteemed by royal sages, and an auspicious lake named Brahmasaras, visited by divine seers—setting the scene within a pilgrimage-oriented passage of the Vana Parva.