Shloka 5
Dhaumya’s Enumeration of Eastern Tīrthas
Prācī-diś Tīrtha-kathana
Devanagari script
गज़जायास्त्वपरं पारं प्राप्प यः स्नाति मानव: । त्रिरात्रमुषितो राजन् सर्वपापै: प्रमुच्यते,राजन्! जो मानव गंगासागरसंगममें गंगाके दूसरे पार पहुँचकर स्नान करता है और तीन रात वहाँ निवास करता है, वह सब पापोंसे छूट जाता है
Translation
“O hari, ang sinumang makatawid sa kabilang pampang ng Gaṅgā sa tagpuan ng Gaṅgā at dagat, maligo roon at manatili nang tatlong gabi, ay mapapalaya sa lahat ng kasalanan.”
Word by Word
गङ्गाजलस्यof the Ganga-water
गङ्गाजलस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootगङ्गाजल
FormNeuter, Genitive, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
अपरम्the further/other
अपरम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअपर
FormNeuter, Accusative, Singular
पारम्bank/shore
पारम्:
Karma
TypeNoun
Rootपार
FormNeuter, Accusative, Singular
प्राप्यhaving reached
प्राप्य:
TypeVerb
Rootप्र-आप्
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
स्नातिbathes
स्नाति:
TypeVerb
Rootस्ना
FormLat (Present), Parasmaipada, Third, Singular
मानवःa man/person
मानवः:
Karta
TypeNoun
Rootमानव
FormMasculine, Nominative, Singular
त्रिरात्रम्for three nights (a three-night period)
त्रिरात्रम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootत्रिरात्र
FormNeuter, Accusative, Singular
उषितःhaving stayed/dwelt
उषितः:
TypeVerb
Rootवस्
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
सर्वपापैःfrom all sins
सर्वपापैः:
Apadana
TypeNoun
Rootसर्वपाप
FormNeuter, Instrumental, Plural
प्रमुच्यतेis freed/released
प्रमुच्यते:
TypeVerb
Rootप्र-मुच्
FormLat (Present), Atmanepada, Passive, Third, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
पुलस्त्य उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes