Dhaumya’s Enumeration of Eastern Tīrthas
Prācī-diś Tīrtha-kathana
यत्र क्रतुशतैरिष्टवा देवराजो दिवं गत:,वहीं सौ यज्ञोंका अनुष्ठान करके देवराज इन्द्र स्वर्गके सिंहासनपर आसीन हुए थे। भरतनन्दन! वहाँ जानेमात्रसे यात्री अग्निष्टोमयज्ञका फल पा लेता है। तत्पश्चात् सर्वदेवहदमें स्नान करनेसे सहस्र गोदानका फल मिलता है
yatra kratuśatair iṣṭvā devarājo divaṃ gataḥ | vahīṃ śata-yajñānām anuṣṭhānaṃ kṛtvā devarāja indraḥ svarga-siṃhāsane āsīnaḥ | bharatanandana! tatra gamana-mātreṇa yātrī agniṣṭoma-yajñasya phalaṃ prāpnoti | tataḥ paraṃ sarvadeva-hrade snānena sahasra-go-dānasya phalaṃ labhate |
Wika ni Pulastya: “Ito ang pook na pinagdausan ng hari ng mga diyos, si Indra, na matapos magsagawa ng sandaang sakripisyo ay nakaakyat sa langit. Tunay, dito rin, pagkaganap ng sandaang ritong iyon, siya’y lumuklok sa trono ng langit. O ligaya ng angkan ng Bharata, sa pagpunta pa lamang sa pook na ito, ang manlalakbay ay nagkakamit ng bunga ng Agniṣṭoma; at pagkaraan, sa pagligo sa lawa na tinatawag na Sarvadeva, matatamo ang bunga na tulad ng pag-aalay ng isang libong baka.”
पुलस्त्य उवाच
The passage teaches that sacred places (tīrthas) are ethically potent: sincere pilgrimage and ritual bathing can confer the same merit as costly Vedic rites and large donations, making dharmic benefit accessible beyond wealth—while still honoring the ideal of sacrifice and generosity.
The sage Pulastya describes a holy site associated with Indra’s completion of a hundred sacrifices and his enthronement in heaven. He then states the specific spiritual rewards: merely visiting grants the fruit of an Agniṣṭoma sacrifice, and bathing in the Sarvadeva lake grants the fruit of donating a thousand cows.