Shloka 130
Dhaumya’s Enumeration of Eastern Tīrthas
Prācī-diś Tīrtha-kathana
ख्यातिं यास्यसि धर्मेण कार्तवीर्यार्जुनो यथा,महाराज! जैसे मनु, जैसे इक्ष्वाकु, जैसे महायशस्वी पूरु और जैसे वेननन्दन पृथु हो गये हैं वैसी ही तुम्हारी भी ख्याति है। पूर्वकालमें वृत्रासुरविनाशक देवराज इन्द्रने जैसे सब शत्रुओंका संहार करते हुए निश्चिन्त होकर तीनों लोकोंका पालन किया था, उसी प्रकार तुम भी शत्रुओंका नाश करके प्रजाका पालन करोगे। कमलनयन नरेश! तुम अपने धर्मसे जीती हुई पृथ्वीपर अधिकार प्राप्त करके स्वधर्मपालनद्वारा कार्तवीर्य अर्जुनके समान विख्यात होओगे
khyātiṁ yāsyasi dharmeṇa kārtavīryārjuno yathā | mahārāja! yathā manuḥ, yathā ikṣvākuḥ, yathā mahāyaśasvī pūruḥ, yathā venanandanaḥ pṛthuḥ ca—tathā tava api khyātiḥ bhaviṣyati | pūrvakāle vṛtrāsura-vināśakaḥ devarāja indraḥ yathā sarva-śatrūn saṁharan niścintaḥ san trīn lokān apālayat, tathā tvam api śatrūn nihatyā prajāḥ pālayiṣyasi | kamala-nayana nareśa! tvam sva-dharmeṇa jitāyāṁ pṛthivyāṁ adhikāraṁ prāpya sva-dharma-pālanena kārtavīryārjuna-samo vikhyāto bhaviṣyasi ||
Wika ni Nārada: “O dakilang hari, sa pamamagitan ng katuwiran ay makakamit mo ang katanyagan gaya ni Kārtavīrya Arjuna. Kung paanong sina Manu, Ikṣvāku, ang maringal na Pūru, at si Pṛthu—anak ni Vena—ay naging bantog, gayon din ang iyong pangalan. Noong unang panahon, si Indra, ang pumatay kay Vṛtrāsura, ay lumipol sa lahat ng kaaway at, walang pangamba, nag-ingat sa tatlong daigdig; sa gayon din, wawasakin mo ang iyong mga kalaban at iingatan ang iyong mga nasasakupan. O pinunong may matang gaya ng lotus, matapos mong makamtan ang makatarungang kapangyarihan sa daigdig sa pamamagitan ng sarili mong dharma, ikaw ay magiging tanyag—gaya ni Kārtavīrya Arjuna—sa matatag na pagtupad sa tungkulin ng isang hari.”
नारद उवाच
Educational Q&A
Fame and legitimacy for a ruler arise from dharma: conquering or suppressing enemies is justified only when it culminates in secure, anxiety-free governance and the protection of subjects (rājadharma). The verse frames renown as an ethical outcome of duty, not mere power.
Nārada addresses a king and offers prophetic encouragement. He compares the king’s future renown to exemplary rulers (Manu, Ikṣvāku, Pūru, Pṛthu) and to Indra’s model of defeating threats (Vṛtrāsura and other enemies) and then maintaining the three worlds—urging the king to destroy enemies and rule the earth by steadfast adherence to his own dharma.