Tīrtha-yātrā: Phalaśruti and Sacred Geography from Lohitya to Prayāga
Pulastya’s Instruction
तत्र स्नात्वार्चयित्वा च दैवतानि थ। न दुर्गतिमवाप्रोति वाजपेयं च,राजन्! ये सब तीर्थ रुद्रकोटिमें, कूपमें और कुण्डोंमें हैं। भरतशिरोमणे! वहीं इलास्पदतीर्थ है, जिसमें स्नान और देवता-पितरोंका पूजन करनेसे मनुष्य कभी दुर्गतिमें नहीं पड़ता और वाजपेययज्ञका फल पाता है
tatra snātvārcayitvā ca daivatāni tathā | na durgatim avāpnoti vājapeyaṁ ca, rājan | ye sarva-tīrthā rudrakoṭyāṁ kūpeṣu ca kuṇḍeṣu ca santi | bharata-śiromaṇe! tatraivailāspada-tīrthaṁ, yasmin snāna-devatā-pitṛ-pūjanena manuṣyo na kadācit durgatiṁ gacchati, vājapeya-yajñasya ca phalaṁ prāpnoti ||
Wika ni Ghūlastya: “O hari, matapos maligo roon at sumamba sa mga diyos, ang tao’y hindi mahuhulog sa kapahamakan at matatamo ang kabutihang-kasinghalaga ng handog na Vājapeya. Naroon ang lahat ng tīrtha—sa Rudrakoṭī, sa balon, at sa mga lawa. O korona ng angkan ng Bharata, naroon din ang banal na pook na Ilāspada; sa pagligo roon at sa pagsamba sa mga diyos at sa mga ninuno (pitṛ), ang tao’y hindi kailanman hahantong sa masamang wakas at makakamit ang bunga ng Vājapeya.”
घुलस्त्य उवाच
The verse teaches that disciplined pilgrimage—bathing (snāna) and worship (arcana), including offerings to ancestors—purifies one’s destiny and yields great religious merit, symbolically equated with the fruit of the Vājapeya sacrifice.
A speaker named Ghūlastya is describing the greatness of specific sacred sites (Rudrakoṭi and Ilāspada-tīrtha) to a king, explaining that bathing and performing worship there protects one from durgati (an evil end) and grants exalted sacrificial merit.