Shloka 63
Tīrtha-yātrā: Phalaśruti and Sacred Geography from Lohitya to Prayāga
Pulastya’s Instruction
प्राणायामैर्निर्हरिन्ति स्वलोमानि द्विजोत्तमा: | पूतात्मानश्न राजेन्द्र प्रयान्ति परमां गतिम्,महाराज! वहाँ श्वाविल्लोमापह नामक तीर्थ है। नरव्याप्र! उसमें तीर्थपरायण हुए विद्वान ब्राह्मण स्नान करके बड़े प्रसन्न होते हैं। भरतसत्तम! श्वाविल्लोमापनयनतीर्थमें प्राणायाम (योगकी क्रिया) करनेसे श्रेष्ठ द्विज अपने रोएँ झाड़ देते हैं तथा राजेन्द्र! वे शुद्धचित्त होकर परमगतिको प्राप्त होते हैं
prāṇāyāmair nirharanti svalomāni dvijottamāḥ | pūtātmānaś ca rājendra prayānti paramāṃ gatim, mahārāja |
Wika ni Ghūlastya: “O hari ng mga hari, sa disiplina ng prāṇāyāma, ang mga pinakadakila sa ‘dalawang ulit na isinilang’ ay inaalis ang sarili nilang mga balahibo (bilang tanda ng paglilinis). Kapag dalisay na ang sarili at isip, o hari, sila’y tumutungo sa kataas-taasang kalagayan.”
घुलस्त्य उवाच
Educational Q&A
The verse links yogic discipline (prāṇāyāma) with inner purification: when the mind and self become pure, one becomes fit to attain the highest spiritual goal (paramā gati).
A speaker (Ghūlastya) describes the spiritual efficacy of ascetic-yogic practice associated with sacred observance: eminent brāhmaṇas perform prāṇāyāma, become purified, and thereby reach the supreme state.