Shloka 21
कर्कोटक-उपदेशः
Karkoṭaka’s Counsel and Nala’s Concealment
सहसाभ्यागतां भैमीमभ्याशपरिवर्तिनीम् । जग्राहाजगरो ग्राहो महाकाय: क्षुधान्वित:,वह कुररी पक्षीकी भाँति जोर-जोरसे करुण क्रन्दन कर रही थी और अत्यन्त शोक करती हुई बार-बार विलाप कर रही थी। वहाँसे थोड़ी ही दूरपर एक विशालकाय भूखा अजगर बैठा था। उसने बार-बार चक्कर लगाती सहसा निकट आयी हुई भीमकुमारी दमयन्तीको (पैरोंकी ओरसे) निगलना आरम्भ कर दिया
sahasābhyāgatāṃ bhaimīm abhyāśaparivartinīm | jagrāhājagaro grāho mahākāyaḥ kṣudhānvitaḥ ||
Nang biglang mapalapit si Bhīmī (Damayantī), paikot-ikot na gumagalaw sa malapít na paligid, isang dambuhalang sawa—na parang buwayang mapang-agaw—ang dumakma sa kaniya, udyok ng gutom. Ipinakikita ng tagpong ito kung gaano kabilis masapol ng panganib ang marupok, at kung paanong ang pagdurusa’y maaaring sumapit nang walang babala; kaya kailangan ang pagbabantay, tapang, at napapanahong pag-iingat para sa matuwid.
ब॒हृदश्चव उवाच
Educational Q&A
Calamity can arise abruptly even for the virtuous; the passage highlights the need for alertness and compassionate protection, and it frames suffering as a test of steadiness and righteous response rather than a license for despair.
Damayantī, wandering close by and moving about, comes suddenly within reach of a gigantic hungry python, which seizes her—described with the imagery of a grāha (a powerful ‘grasper’ like a crocodile).