Shloka 24
Damayantī’s Lament, Serpent-Seizure, Rescue by the Hunter, and the Curse
आमन्त्र्य भीम॑ राजानमार्त: शोचन् नल॑ नृपम् । अटमानस्ततो<योध्यां जगाम नगरीं तदा,वहाँ पहुँचकर उसने घोड़ोंको, उस श्रेष्ठ रथ-को तथा उस बालिका इन्द्रसेनाको एवं राजकुमार इन्द्रसेनको वहीं रख दिया तथा राजा भीमसे विदा ले आर्तभावसे राजा नलकी दुर्दशाके लिये शोक करता हुआ घूमता-घामता अयोध्या नगरीमें चला गया
āmantyra bhīmaṁ rājānam ārtaḥ śocan nalaṁ nṛpam | aṭamānas tato ’yodhyāṁ jagāma nagarīṁ tadā ||
Pagkatapos magpaalam kay Haring Bhīma, ang taong nababagabag ay tumangis sa kaawa-awang kalagayan ni Haring Nala. Pagkaraan, habang pagala-gala sa dalamhati, nagtungo siya sa lungsod ng Ayodhyā. Ipinakikita ng tagpong ito ang bigat ng katapatan at habag: kahit kailangang lumisan, hindi iniiwan ang pag-aalala para sa isang matuwid na napasadsad sa kasawian.
बृहृदश्चव उवाच
Educational Q&A
The verse highlights compassionate fidelity: even when circumstances force departure, one should not become indifferent to another’s suffering—especially a virtuous ruler brought low by fate. Grief here functions as moral sensitivity, not weakness.
Bṛhadaśva describes taking leave of King Bhīma and, while grieving for King Nala’s misfortune, wandering onward and going to Ayodhyā. It marks a transition in the Nala narrative toward events connected with Ayodhyā.