Shloka 83
Arjuna’s Himalayan Departure and the Commencement of Severe Tapas
Janamejaya’s Inquiry; Sages Approach Śiva
महादेव! अत्यन्त साहसवश मैंने जो आपके साथ यह युद्ध किया है, इसमें मेरा अपराध नहीं है। यह अनजानमें मुझसे बन गया है। शंकर! मैं अब आपकी शरणमें आया हूँ। आप मेरी उस धृष्टताको क्षमा करें ।। वैशम्पायन उवाच तमुवाच महातेजा: प्रहस्य वृषभध्वज: । प्रगृह्म रुचिरं बाहुं क्षान्तमित्येव फाल्गुनम्,वैशम्पायनजीने कहा--जनमेजय! तब महातेजस्वी भगवान् वृषभध्वजने अर्जुनका सुन्दर हाथ पकड़कर उनसे हँसते हुए कहा--“मैंने तुम्हारा अपराध पहलेसे ही क्षमा कर दिया”
vaiśampāyana uvāca | tam uvāca mahātejāḥ prahasya vṛṣabhadhvajaḥ | pragṛhya ruciraṃ bāhuṃ kṣāntam ity eva phālgunam ||
Wika ni Arjuna: “Mahādeva! Sa labis na kapusukan, nakipagdigma ako sa iyo; hindi iyon kasalanang sinadya—nangyari iyon sa kamangmangan. O Śaṅkara, ngayo’y dumulog ako sa iyong kanlungan; patawarin mo ang aking pagkapangahas.” Sabi ni Vaiśampāyana: “O Janamejaya, noon ay ngumiti ang makapangyarihan at maningning na Panginoon—si Śiva na may watawat na may sagisag na toro—at hinawakan ang magandang bisig ni Arjuna, saka sinabi kay Phālguna: ‘Pinatawad na kita.’”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Rash action and ignorance can lead to wrongdoing, but genuine surrender, humility, and repentance invite forgiveness; divine grace restores moral balance without denying the seriousness of the act.
After Arjuna seeks refuge and asks pardon for his audacious combat, Śiva (Vṛṣabhadhvaja) smiles, takes Arjuna’s arm, and explicitly declares him forgiven, resolving the tension of the encounter.