Shloka 45
Vyāsa’s Counsel to Yudhiṣṭhira: Pratismṛti-vidyā, Arjuna’s Aśtra-Quest, and the Move to Kāmyaka
कस्त्वं तातेह सम्प्राप्तो धनुष्मान् कवची शरी । निबद्धासितलत्राण: क्षत्रधर्ममनुव्रत:,“तात! तुम कौन हो? जो धनुष-बाण, कवच, तलवार तथा दस्तानेसे सुसज्जित हो क्षत्रियधर्मका अनुगमन करते हुए यहाँ आये हो। यहाँ अस्त्र-शस्त्रकी आवश्यकता नहीं है। यह तो क्रोध और हर्षको जीते हुए तपस्यामें तत्पर शान्त ब्राह्मणोंका स्थान है
kaḥ tvaṃ tāteha samprāpto dhanuṣmān kavacī śarī | nibaddhāsitalatrāṇaḥ kṣatradharmam anuvrataḥ ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: “Iho, sino ka na naparito—may tangan na busog, nakasuot ng baluti, may dalang mga palaso, at may tabak at kagamitang panangga na nakatali—na wari’y tapat sa dharma ng mandirigmang kṣatriya? Sa pook na ito’y walang pangangailangan sa sandata. Ito ang tahanan ng mapayapang mga brāhmaṇa, masikhay sa tapas, na nagwagi sa galit at sa labis na pagkalugod.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse contrasts kṣatriya readiness for violence with the ascetic ideal of restraint: in a hermitage devoted to tapas, the highest ‘weapon’ is self-mastery—conquering anger and exhilaration—so martial display is out of place.
Vaiśampāyana describes someone arriving at a peaceful ascetic setting fully armed like a warrior. The speaker questions his identity and implicitly admonishes him that this is a place for calm Brahmins engaged in austerity, not a battlefield requiring weapons.