Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

ब्राह्मणेषु च तुष्टेषु संतुष्टा: पाण्डुनन्दना: । ब्रह्मा विष्णुस्तथा रुद्र: शक्रो देवगणास्तथा,ब्राह्मणोंके संतुष्ट होनेपर पाण्डव, ब्रह्मा, विष्णु, रुद्र, इन्द्र, देवगण, भूतगण, मुनिगण, देवियाँ तथा पितृगण--ये सभी संतुष्ट होते हैं। अपनी शक्तिके अनुसार अन्न-वस्त्र और आभूषण देकर वाचककी पूजा करनी चाहिये

vaiśampāyana uvāca | brāhmaṇeṣu ca tuṣṭeṣu santuṣṭāḥ pāṇḍunandanāḥ | brahmā viṣṇus tathā rudraḥ śakro devagaṇās tathā |

Sinabi ni Vaiśampāyana: Kapag nalulugod ang mga Brāhmaṇa, nalulugod din ang mga anak ni Pāṇḍu; gayundin sina Brahmā, Viṣṇu, Rudra, Śakra (Indra), at ang mga pangkat ng mga diyos. Ipinahihiwatig ng talatang ito ang aral ng dharma: ang paggalang at pagpapasaya sa mga marunong na Brāhmaṇa—lalo na sa pamamagitan ng angkop na mga handog at magalang na pagsamba—ay nagdudulot ng pagkakaisa at mabuting palad, sapagkat itinuturing itong pagpapalugod sa kaayusang banal mismo.

ब्राह्मणेषुamong/in the Brahmins
ब्राह्मणेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Locative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
तुष्टेषुwhen (they are) pleased/satisfied
तुष्टेषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootतुष्ट
FormMasculine, Locative, Plural
संतुष्टाःare satisfied/pleased
संतुष्टाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसंतुष्ट
FormMasculine, Nominative, Plural
पाण्डुनन्दनाःthe sons of Pāṇḍu (the Pāṇḍavas)
पाण्डुनन्दनाः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डु-नन्दन
FormMasculine, Nominative, Plural
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
Karta
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (ब्रह्मा)
FormMasculine, Nominative, Singular
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Karta
TypeNoun
Rootविष्णु
FormMasculine, Nominative, Singular
तथाlikewise/also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
रुद्रःRudra (Śiva)
रुद्रः:
Karta
TypeNoun
Rootरुद्र
FormMasculine, Nominative, Singular
शक्रःŚakra (Indra)
शक्रः:
Karta
TypeNoun
Rootशक्र
FormMasculine, Nominative, Singular
देवगणाःthe hosts of gods
देवगणाः:
Karta
TypeNoun
Rootदेव-गण
FormMasculine, Nominative, Plural
तथाlikewise/also
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Brāhmaṇas
P
Pāṇḍavas (sons of Pāṇḍu)
B
Brahmā
V
Viṣṇu
R
Rudra (Śiva)
Ś
Śakra (Indra)
D
Deva-gaṇas (hosts of gods)

Educational Q&A

The verse teaches that pleasing and honoring Brāhmaṇas—through respectful conduct and suitable gifts—supports dharma and is regarded as pleasing the gods themselves, thereby bringing auspiciousness to one’s life.

Vaiśampāyana states a general dharmic principle: the satisfaction of Brāhmaṇas is linked to the satisfaction of the Pāṇḍavas and major deities (Brahmā, Viṣṇu, Rudra, Indra) and the divine hosts, emphasizing the religious-social importance of honoring learned recipients.