Shloka 4
Devanagari script
कुन्तिभोजं पुरा राजन ब्राह्मण: पर्युपस्थित: । तिग्मतेजा महाप्रांशु: श्मश्रुदण्डजटाधर:,राजन! प्राचीनकालकी बात है, राजा कुन्तिभोजके दरबारमें अत्यन्त ऊँचे कदके एक प्रचण्ड तेजस्वी ब्राह्मण उपस्थित हुए। उन्होंने दाढ़ी, मूँछ, दण्ड और जटा धारण कर रखी थी
Translation
Sinabi ni Vaiśampāyana: “O Hari, noong unang panahon, sa palasyo ni Haring Kuntibhoja, may isang Brahmanang dumating. Siya’y matangkad, nag-aalab ang ningning, malaki ang pangangatawan; may balbas at bigote, may hawak na daṇḍa (tungkod), at may buhok na jata (gusot na buhol ng ascetic).”
Word by Word
कुन्तिभोजम्Kuntibhoja (as object: to/near Kuntibhoja)
कुन्तिभोजम्:
Karma
TypeNoun
Rootकुन्तिभोज
FormMasculine, Accusative, Singular
पुराformerly, once
पुरा:
TypeIndeclinable
Rootपुरा
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
ब्राह्मणःa Brahmin
ब्राह्मणः:
Karta
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, Nominative, Singular
पर्युपस्थितःhad come near / had presented himself
पर्युपस्थितः:
TypeVerb
Rootपरि-उप-स्था
Formक्त (past passive participle, used actively here), Masculine, Nominative, Singular
तिग्मतेजाःof sharp/brilliant energy
तिग्मतेजाः:
TypeAdjective
Rootतिग्मतेजस्
FormMasculine, Nominative, Singular
महाप्रांशुःvery tall, lofty
महाप्रांशुः:
TypeAdjective
Rootमहाप्रांशु
FormMasculine, Nominative, Singular
श्मश्रुदण्डजटाधरःbearing beard, staff, and matted locks
श्मश्रुदण्डजटाधरः:
TypeAdjective
Rootश्मश्रु-दण्ड-जटा-धर
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes