Shloka 33
अध्याय ३० — क्रोधदोषाः क्षमाप्रशंसा च
Defects of Anger and the Praise of Forbearance
अन्यथा परिदृष्टानि मुनिभिस्तत्त्वदर्शिभि: । अन्यथा परिवर्तन्ते वेगा इव नभस्वत:,तत्त्वदर्शी मुनियोंने वस्तुओंके स्वरूप कुछ और प्रकारसे देखे हैं; किंतु अज्ञानियोंके सामने किसी और ही रूपमें भासित होते हैं। जैसे आकाशचारी सूर्यकी किरणें मरुभूमिमें पड़कर जलके रूपमें प्रतीत होने लगती हैं
anyathā paridṛṣṭāni munibhis tattvadarśibhiḥ | anyathā parivartante vegā iva nabhasvataḥ ||
Wika ni Yudhiṣṭhira: “Ang mga katotohanan ay nakikita sa isang paraan ng mga muning nakakakita ng tunay na diwa; ngunit sa harap ng mangmang, lumilitaw ang mga ito sa ibang anyo. Gaya ng sinag ng araw na dumaraan sa langit—kapag tumama sa disyerto, wari’y nagiging tubig.”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse contrasts true knowledge with ignorance: the same reality is apprehended correctly by truth-seeing sages, but appears distorted to the unknowing—like a mirage where sunlight on sand seems to be water. Ethical discernment (dharma-buddhi) depends on right perception, not mere appearance.
In the Vana Parva dialogue, Yudhiṣṭhira reflects on how understanding differs between the wise and the ignorant. He uses a vivid natural analogy (mirage) to explain why people misjudge reality and thereby become confused about what is truly the case.