Ajñātavāsa-saṅkalpaḥ — Yudhiṣṭhira’s Resolve and Dhaumya’s Exempla on Concealment
न कामये भर्तृविनाकृता सुखं न कामये भर्त॒विनाकृता दिवम् । न कामये भर्तविनाकृता श्रियं न भर्तहीना व्यवसामि जीवितुम्,पतिके बिना यदि कोई सुख मिलता है तो वह मुझे नहीं चाहिये। पतिदेवके बिना मैं स्वर्गलोकमें भी जानेकी इच्छा नहीं रखती। पतिके बिना मुझे धन-सम्पत्तिकी भी इच्छा नहीं है। अधिक क्या कहूँ, मैं पतिके बिना जीवित रहना भी नहीं चाहती
na kāmaye bhartṛ-vinākṛtaṃ sukhaṃ na kāmaye bhartṛ-vinākṛtaṃ divam | na kāmaye bhartṛ-vinākṛtāṃ śriyaṃ na bhartṛ-hīnā vyavasāmi jīvitum ||
Wika niya: “Hindi ko ninanais ang ligaya kung makakamtan ito nang wala ang aking asawa. Hindi ko ninanais kahit ang langit kung mararating ito nang wala ang aking asawa. Hindi ko ninanais ang kasaganaan kung tatamasahin ito nang wala ang aking asawa. Tunay nga, kung wala ang aking asawa, hindi ko rin ipapasya ang magpatuloy pang mabuhay.”
यम उवाच
The verse upholds pativratā-dharma: ethical steadfastness and single-minded loyalty in marriage, valuing righteous relational duty over personal pleasure, wealth, or even heavenly reward.
In a dialogue where Yama is the speaker, the statement emphasizes an uncompromising stance: the speaker rejects all desirable goals—comfort, heaven, and prosperity—if separated from the husband, presenting devotion as the decisive motive guiding action.