Shloka 12
Sāvitrī–Satyavān Vivāha: Kanyāpradāna and Āśrama-Śīla (सावित्री-सत्यवान्विवाहः)
रत्नशूज्री मृगो भूत्वा रत्नचित्रतनूरुह: । ध्रुवं सीता समालक्ष्य त्वां रामं चोदयिष्यति,तब दशाननने उससे कहा--“'तुम एक ऐसे मनोहर मृगका रूप धारण करो जिसके सींग रत्नमय प्रतीत हों और शरीरके रोएँ भी रत्नोंके ही समान चित्र-विचित्र दिखायी दें। फिर रामके आश्रमपर जाओ और सीताको लुभाओ। सीता तुम्हें देख लेनेपर निश्चय ही रामसे यह अनुरोध करेगी कि “आप इस मृगको पकड़ लाइये'
ratnaśṛṅgī mṛgo bhūtvā ratnacitratanūruhaḥ | dhruvaṃ sītā samālakṣya tvāṃ rāmaṃ ca codayiṣyati ||
Sinabi ni Mārkaṇḍeya: “Mag-anyong usa na may sungay na wari’y hiyas, at ang katawan—maging ang bawat balahibo—ay kahanga-hangang makulay na tila mga batong mamahalin. Pumaroon sa ermitanyo ni Rāma at akitin si Sītā; pag nakita ka niya, tiyak na uudyukan niya si Rāma na habulin ka, na para bang sinasabi, ‘Pakiusap, hulihin ang usang iyon.’” Itinatampok ng taludtod ang sinadyang estratehiya ng panlilinlang: pagsasamantala sa pagnanasa at pag-uusisa upang itulak ang matuwid na tao sa kilos na hahantong sa kapahamakan.
मार्कण्डेय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores how adharma often operates through calculated illusion—using attractive appearances to manipulate the mind. Ethically, it warns that unchecked fascination can be exploited to divert even the virtuous from prudent judgment, leading to suffering.
A plan is being described: someone is instructed to assume the form of a dazzling, jewel-horned deer and approach Rāma’s hermitage so that Sītā, captivated by the sight, will urge Rāma to chase and capture it—setting up the next turn of events.