Previous Verse
Next Verse

Shloka 39

Indrajit’s Binding, Restoration by Viśalyā, and Counsel Restraining Rāvaṇa (Āraṇyaka Parva 273)

सहस्रमिव तिग्मांशुसंघातममितद्युतिम्‌ । कुन्देन्दुहारगोक्षीरमृणालकुमुदप्रभम्‌

sahasram iva tigmāṁśu-saṅghātam amita-dyutim | kundendu-hāra-go-kṣīra-mṛṇāla-kumuda-prabham ||

Wika ni Bhīmasena: “(Nasdan ko Siya) na nagliliyab sa di-masukat na ningning, na wari’y isang tipon ng sanlibong araw na matatalim ang sinag; subalit sa ganda at kadalisayan, Siya’y kumikislap sa banayad na kaputian ng sampagita, ng buwan, ng kuwintas na perlas, ng gatas ng baka, ng hibla ng lotus, at ng puting liryo sa tubig.”

सहस्रम्a thousand
सहस्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootसहस्र
FormNeuter, Accusative, Singular
इवlike, as if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
तिग्मांशु-संघातम्a mass/cluster of sharp-rayed (sun)beams
तिग्मांशु-संघातम्:
Karma
TypeNoun
Rootतिग्मांशु-संघात
FormMasculine, Accusative, Singular
अमित-द्युतिम्of immeasurable splendor
अमित-द्युतिम्:
TypeAdjective
Rootअमित-द्युति
FormMasculine, Accusative, Singular
कुन्द-इन्दु-हार-गोक्षीर-मृणाल-कुमुद-प्रभम्having the radiance of kunda-flowers, the moon, a pearl-necklace, cow-milk, lotus-fibres, and white lotuses
कुन्द-इन्दु-हार-गोक्षीर-मृणाल-कुमुद-प्रभम्:
TypeAdjective
Rootकुन्द-इन्दु-हार-गोक्षीर-मृणाल-कुमुद-प्रभ
FormMasculine, Accusative, Singular

भीमसेन उवाच

B
Bhīmasena
S
Sun (tigmāṁśu)
M
Moon (indu)
J
jasmine (kunda)
G
garland/necklace (hāra)
C
cow’s milk (go-kṣīra)
L
lotus-fibre (mṛṇāla)
W
white water-lily (kumuda)

Educational Q&A

The verse uses contrasting similes—overwhelming solar brilliance and gentle lunar-white purity—to convey that true greatness can unite power with auspiciousness and inner purity; radiance is not merely force but also a sign of elevated, beneficent presence.

Bhīma is describing a figure he has seen, emphasizing an extraordinary appearance: immeasurable splendour like a thousand suns, yet visually pleasing and pure like white, auspicious substances (jasmine, moon, milk, lotus-fibre, white lily), indicating awe and reverence in his report.