Adhyaya 268

Verse 1

वैशम्पायनजी कहते हैं--भारत! पूर्वोक्त प्रकारसे रथपर बैठे हुए उन सब राजाओंके पास जाकर कोटिकास्थने द्रौपदीके साथ उसकी जो-जो बातें हुई थीं

Sinabi ni Vaiśampāyana: “O Bharata! Si Koṭikāsya ay lumapit sa mga haring nakaupo sa mga karwahe gaya ng nauna nang sinabi, at isinalaysay ang lahat ng naging usapan nila ni Draupadī.” Sa gayon, sa Śrī Mahābhārata, sa Vana Parva, sa bahaging Draupadī-haraṇa, natapos ang ika-267 kabanata hinggil sa pag-uusap nina Jayadratha at Draupadī. Muli pang wika ni Vaiśampāyana: Nanginig ang tinig niya sa galit at nag-aalab na damdamin, namula ang mga mata, ang mga kilay ay salit-salitang bumababa at tumataas, at nanginginig ang mukha—muling nagsalita ang anak ni Drupada sa haring yaon ng lupain ng matatapang na mandirigma.

Verse 2

कोटिकास्यवच: श्रुत्वा शैब्यं सौवीरको<ब्रवीत्‌ । यदा वाचं व्याहरन्त्यामस्यां मे रमते मनः

Nang marinig ang mga salita ni Koṭikāsya, sinabi ng hari ng Sauvīra kay Śaibya: “Tuwing nagsasalita siya nang ganyan, nalulugod ang aking loob sa kanyang mga salita.”

Verse 3

सीमन्तिनीनां मुख्यायां विनिवृत्त: कथं भवान्‌ । एतां दृष्ट्वा स्त्रियो मेडन्या यथा शाखामृगस्त्रिय:

Sinabi ni Vaiśampāyana: “Paano ka nakatalikod at nakabalik mula sa pinakadakila sa mga babae? Pagkakita sa kaniya, ang mga babae ng lupain ng Meḍa ay nagigising ang damdamin at nahihila sa pagsunod sa kaniya—gaya ng mga babaeng usa na namumuhay sa mga punò.”

Verse 4

प्रतिभान्ति महाबाहो सत्यमेतद्‌ ब्रवीमि ते । दर्शनादेव हि मनस्तया मे5पहतं भूशम्‌

Sinabi ni Vaiśampāyana: “O makapangyarihang bisig, malinaw sa akin ang mga bagay na ito; sinasabi ko sa iyo ang katotohanan. Tunay, mula pa sa sandaling nasilayan ko siya, ang aking isip ay lubos na tinamaan at nalunod sa kaniyang alindog.”

Verse 5

तां समाचक्ष्व कल्याणीं यदि स्याच्छैब्य मानुषी । कोटिकास्यकी बात सुनकर सौवीरनरेश जयद्रथने उससे कहा--“शैब्य! सुन्दरियोंमें सर्वश्रेष्ठ वह युवती जब तुमसे बातचीत कर रही थी

Sinabi ni Koṭika: “Siya nga si Draupadī—si Kṛṣṇā, ang bantog na prinsesa. Pagkatapos mong makatagpo sa kaniya, O hari ng Sauvīra, magpatuloy ka na sa iyong daan, nakaharap tungo sa Sauvīra.”

Verse 6

पज्चानां पाण्डुपुत्राणां महिषी सम्मता भृशम्‌ | सर्वेषां चैव पार्थानां प्रिया बहुमता सती

Siya’y lubhang iginagalang bilang pangunahing reyna ng limang anak ni Pāṇḍu; at sa lahat ng Pārtha, siya’y minamahal, lubos na pinararangalan, at iginagalang bilang babaeng may dangal at kabanalan.

Verse 7

वैशग्पायन उवाच एवमुक्त: प्रत्युवाच पश्यामि द्रौपदीमिति

Sinabi ni Vaiśaṃpāyana: Nang siya’y masabihan nang gayon, sumagot siya, “Nakikita ko si Draupadī.”

Verse 8

स प्रविश्याश्रम॑ पुण्यं सिंहगोष्ठ वको यथा

Pagpasok niya sa banal na ashram—gaya ng isang lobo na palihim na sumisingit sa yungib ng leon—kinausap niya si Draupadī sa huwad na paggalang: “O babaeng may magandang balakang, ikaw ba’y nasa mabuting kalagayan? Ang iyong mga asawa ba’y ligtas at walang karamdaman? At bukod sa kanila, ang lahat bang nais mong makitang ligtas at umuunlad ay malulusog din?”

Verse 9

आत्मना सप्तम: कृष्णामिदं वचनमत्रवीत्‌ । कुशल ते वरारोहे भर्तारस्ते5प्यनामया:

Sinabi ni Vaiśaṃpāyana: Pagkaraan, ang ikapito (na nagsalita sa sariling pangalan) ay nagsabi kay Kṛṣṇā ng ganito: “O babaeng may magandang balakang, ikaw ba’y nasa mabuting kalagayan? At ang iyong mga asawa rin ba’y ligtas at walang karamdaman?”

Verse 10

द्रौपहुुवाच अपि ते कुशलं राजन्‌ राष्ट्र कोशे बले तथा

Sinabi ni Draupadī: “O Hari, ikaw ba mismo’y nasa mabuting kalagayan? At sa iyong kaharian—ang iyong kabang-yaman at lakas-militar—maayos ba ang lahat?”

Verse 11

कच्चिदेक: शिबीनाब्यान्‌ सौवीरान्‌ सह सिन्धुभि: । अनुतिष्ठसि धर्मेण ये चान्ये विजितास्त्वया

Sinabi ni Vaiśaṃpāyana: “Ikaw ba, na matatag at iisa ang layon, ay namamahala ayon sa dharma sa mga Śibi, sa mga Sauvīra kasama ng mga Sindhu, at sa lahat pang ibang lupain na iyong nasakop?”

Verse 12

कौरव्य: कुशली राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिर: । अहं च भ्रातरश्नास्य यांश्वान्यान्‌ परिपृच्छसि

Sinabi ni Vaiśaṃpāyana: “O supling ng mga Kuru, ang Haring Yudhiṣṭhira, anak ni Kuntī, ay nasa mabuting kalagayan. Ako man, at ang kanyang mga kapatid, at ang lahat pang iba na iyong itinatanong, ay ligtas.”

Verse 13

जयद्रथ उवाच एहि मे रथमारोह सुखमाप्न॒हि केवलम्‌

Sinabi ni Jayadratha: “Halika—sumakay ka sa aking karwahe. Sa paggawa nito, makakamtan mo ang ginhawa lamang, nang walang hirap.”

Verse 14

गतश्रीकांक्ष्युतान्‌ राज्यात्‌ कृपणान्‌ गतचेतस: । अरण्यवासिन: पार्थान्‌ नानुरोदधुं त्वमहसि

Sinabi ni Jayadratha: “Hindi mo nararapat na makiusap sa mga Pārtha—mga lalaking nalugmok mula sa dating karangyaan, naitaboy sa kaharian, naging abang at nanghihina ang loob, at ngayo’y naninirahan sa gubat.”

Verse 15

नैव प्राज्ञा गतश्रीकं भर्तारमुपयुञ्जते । युञ्जानमनुयुञ्जीत न श्रिय: संक्षये वसेत्‌

Sinabi ni Jayadratha: “Ang marunong na babae ay hindi kumakapit sa asawang nilisan na ng kapalaran. Sa halip, dapat siyang makiisa sa taong masikap na nagsisikap; huwag siyang manatili sa pook na humihina ang kasaganaan.”

Verse 16

जयद्रथने कहा--आओ चलो

Sinabi ni Jayadratha: “Halika—sumakay ka sa aking karwahe at lasapin ang ligayang walang putol. Wala nang yaman ang mga Pāṇḍava; inagaw ang kanilang kaharian, at sila’y naging abang at nanghihina ang loob. Hindi nababagay sa iyo na sumunod sa mga anak ni Kuntī na naninirahan sa gubat. Ang marurunong na babae—aniya—ay hindi naglilingkod sa asawang salat: dapat manatili sa panginoon hangga’t kasama pa niya si Lakṣmī (ang Kapalaran); kapag nawasak ang kanyang kasaganaan, huwag nang manatili roon kailanman. Ang mga prinsipe ni Pāṇḍu, dagdag pa niya, ay matagal nang nawalan ng ningning ng paghahari at kapangyarihan—hindi mo kailangang magtiis ng hirap dahil sa debosyon sa kanila.”

Verse 17

भार्या मे भव सुश्रोणि त्यजैनान्‌ सुखमाप्न॒हि । अखिलान्‌ सिन्धुसौवीरानाप्ठुहि त्वं मया सह

Sinabi ni Jayadratha: “Maging asawa kita, O babaeng may marikit na balakang. Iwan mo ang mga Pāṇḍava at kamtin ang kaligayahan. Kapiling ko, O kagandahan, makakamtan mo ang buong mga lupain ng Sindhu at Sauvīra at tatamasa ng katayuang reyna.”

Verse 18

वैशम्पायन उवाच इत्युक्ता सिन्धुराजेन वाक्‍्यं हृदयकम्पनम्‌ | कृष्णा तस्मादपाक्रामद्‌ देशात्‌ सभ्रुकुटीमुखी

Sinabi ni Vaiśampāyana: Nang marinig niya mula sa hari ng Sindhu ang mga salitang nagpapayanig ng puso, si Kṛṣṇā (Draupadī) ay umurong mula sa pook na iyon. Tumigas ang kanyang mukha sa galit, at nagsalubong ang kanyang mga kilay—hudyat ng pagkapoot sa pang-iinsulto at sa panganib sa dharma na nakatago sa pananalita nito.

Verse 19

अवमत्यास्य तद्‌ वाक्यमाक्षिप्य च सुमध्यमा । मैवमित्यब्रवीत्‌ कृष्णा लज्जस्वेति च सैन्धव

Hinamak niya ang gayong pananalita at mariing itinaboy. Si Kṛṣṇā, ang marikit na may payat na baywang, ay sumaway nang mabigat at nagsabi: “Huwag ganyan! Huwag mo nang muling bibigkasin ang ganitong salita. O haring Saindhava, dapat kang mahiya!”

Verse 20

सा काड्क्षमाणा भर्तृणामुपयातमनिन्दिता । विलोभयामास पर वाक्यैर्वाक्यानि युड्जती

Si Draupadī, ang walang dungis at tapat na asawa, ay nagnanais na dumating agad ang kanyang mga asawa. Kaya nakipagtalo siya sa lalaki—salitang sinasagot ng salita—gumamit ng mapanghikayat na pananalita upang mapanatili itong abala at mapigil sa pag-usad, hanggang sa dumating ang kanyang mga tagapagtanggol.

Verse 63

तया समेत्य सौवीर सौवीराभिमुखो व्रज । कोटिक बोला--सौवीरनरेश! यह यशस्विनी राजकुमारी ट्रुपदपुत्री कृष्णा ही है

“O hari ng Sauvīra, matapos mo siyang makaharap, humayo kang nakaharap sa Sauvīra—tahakin ang daan pabalik sa iyong lupain.” Ipinahihiwatig nito ang wastong asal: dapat igalang ang isang marangal at banal na babae—lalo na yaong iginagalang ng mga matuwid—bago ipagpatuloy ang paglalakbay.

Verse 76

पति: सौवीरसिन्धूनां दुष्टभावो जयद्रथ: । वैशम्पायनजी कहते हैं--राजन्‌! कोटिकास्यके ऐसा कहनेपर सौवीर और सिन्धु आदि देशोंके स्वामी जयद्रथने मनमें दुर्भावना लेकर उसे उत्तर दिया--'अच्छा

Sinabi ni Vaiśampāyana: Nang masabi iyon ni Kotikāsya, si Jayadratha—panginoon ng mga Sauvīra at mga Sindhu—ay nagkimkim ng masamang hangarin sa puso at sumagot nang may maruming pasya: “Mabuti; makikipagkita rin ako kay Draupadī.”

Verse 93

येषां कुशलकामासि ते5पि कच्चिदनामया: । उसने अपने छ: भाइयोंके साथ स्वयं सातवाँ बनकर द्रौपदीके पवित्र आश्रममें प्रवेश किया

Sinabi ni Vaiśampāyana: “Yaong mga pinagmamalasakitan mo—sila ba’y ligtas at walang karamdaman?” (Sa daloy ng salaysay, pumasok ang nanghihimasok sa banal na ashram ni Draupadī kasama ang anim niyang kapatid—ginawang ikapito ang sarili—na parang asong-gubat na sumisingit sa yungib ng leon; at saka niya hinarap si Draupadī nang may huwad na paggalang, nagtatanong tungkol sa kanyang kalagayan, sa kalusugan ng kanyang mga asawa, at sa kaligtasan ng lahat ng iba pang nais niyang makita na nasa mabuting kalagayan.)

Verse 123

पाद्य॑ प्रतिगृहाणेदमासनं च नृपात्मज । मेरे पति कुरुकुलरत्न कुन्तीकुमार राजा युधिष्ठिर सकुशल हैं। मैं

Sinabi ni Vaiśampāyana: “Prinsipe, tanggapin mo ang tubig na ito para sa paghuhugas ng iyong mga paa, at tanggapin mo ang upuang ito. Ang aking asawa—si Yudhiṣṭhira, ang haring isinilang kay Kuntī, hiyas ng angkan ng Kuru—ay ligtas at maayos. Ako man, ang apat niyang kapatid, at ang lahat ng iba pang itinatanong mo, ay pawang nasa mabuting kalusugan. Kunin mo ang tubig na ito para sa paghuhugas ng paa, at maupo ka sa upuang ito.”

Verse 267

(द्रौपदु॒वाच नैवं वद महाबाहो न्याय्य॑ं त्वं न च बुध्यसे ।।

Wika ni Jayadratha: “Kṛṣṇā (Draupadī), hindi mo nauunawaan ang dharma ng mga hari. Sapagkat sinasabi ng mga pantas na sa daigdig na ito, ang mga babae at ang mga hiyas ay ‘pangkaraniwan’—mga bagay na bukás sa pag-aangkin.”