Shloka 11
मარკण्डेयागमनम् तथा सत्यव्रत-उपदेशः
Arrival of Mārkaṇḍeya and Counsel on Truth-Vows
नाब्राह्मणस्तात चिरं बुभूषे- दिच्छन्निमं लोकममुं च जेतुम् । विनीतधर्मार्थमपेतमोहं लब्ध्वा द्विज॑ नुदति नृप: सपत्नान्,“तात! इहलोक और परलोकपर विजय पानेकी इच्छा रखनेवाला राजा किसी ब्राह्मणको साथ लिये बिना अधिक कालतक न रहे। जिसे धर्म और अर्थकी शिक्षा मिली हो तथा जिसका मोह दूर हो गया हो, ऐसे ब्राह्मगको पाकर राजा अपने शत्रुओंका नाश कर देता है
Vaiśampāyana uvāca: nābrāhmaṇas tāta ciraṁ bubhūṣed icchan imaṁ lokam amuṁ ca jetum | vinīta-dharmārtham apeta-mohaṁ labdhvā dvijaṁ nudati nṛpaḥ sapatnān ||
Wika ni Vaiśampāyana: “Anak, ang haring nagnanais magwagi sa daigdig na ito at sa kabilang daigdig ay hindi dapat magtagal nang walang isang brahmana sa kanyang tabi. Kapag nakamit niya ang isang ‘dalawang-ulit na isinilang’ na tagapayo—sanay sa dharma at artha at malaya sa pagkalito—magagawa ng hari na itaboy at lipulin ang kanyang mga karibal.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
A ruler’s success must be twofold—worldly stability and otherworldly merit—and this requires guidance from a disciplined, delusion-free brāhmaṇa learned in dharma and artha; ethical counsel is presented as a strategic necessity, not merely a ritual accessory.
Vaiśampāyana states a general maxim about kingship: a king intent on victory in both realms should keep a qualified brāhmaṇa counselor; with such a learned dvija, the king can effectively subdue and eliminate rivals.