जयद्रथविमोचन–पलायनवृत्तान्तः
Recovery of Draupadī and Jayadratha’s flight
एवं विजित्य राजेन्द्र कर्ण: शस्त्रभूतां वर: । सपर्वतवनाकाशां ससमुद्रां सनिष्कुटाम्,महाराज! इस प्रकार शस्त्रधारियोंमें श्रेष्ठ सूतपुत्र कर्णने पर्वत, वन, खुले स्थान, समुद्र, उद्यान, ऊँचे-नीचे देश, पुर और नगर, द्वीप और जलयुक्त प्रदेशोंसे युक्त सारी पृथ्वीको जीतकर थोड़े ही समयमें समस्त राजाओंको वशमें कर लिया और उनसे अटूट धनराशि लेकर वह राजा धृतराष्ट्रके समीप आया
vaiśampāyana uvāca |
evaṁ vijitya rājendra karṇaḥ śastrabhūtāṁ varaḥ |
saparvatavanākāśāṁ sasamudrāṁ saniṣkuṭām ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: “O pinakamainam sa mga hari! Pagkaraang magtagumpay nang gayon, si Karṇa—ang nangunguna sa mga may hawak ng sandata—ay nagpasuko sa buong daigdig: kasama ang mga bundok at kagubatan, ang malalawak na kapatagan at ang kalangitan, ang mga dagat at mga harding-ligaya.” (Sa daloy ng salaysay, ipinagpapatuloy na sa maikling panahon ay napasailalim niya ang maraming hari, siningil ang napakalaking buwis-tributo na tila di napuputol, at saka lumapit kay Haring Dhṛtarāṣṭra—binibigyang-diin ang etikang pampolitika ng pananakop at ang moral na tensiyon sa pagitan ng giting, ambisyon, at pasaning ipinapataw sa ibang mga pinuno.)
वैशम्पायन उवाच
The verse foregrounds the kṣatriya ideal of martial excellence and imperial conquest, while implicitly raising ethical questions about sovereignty: victory brings fame and resources, but also entails subjugation of other rulers and the moral weight of coercive power used in service of a political cause.
Vaiśampāyana describes Karṇa’s successful campaign of conquest: he is portrayed as the foremost warrior who subdues the world’s regions (mountains, forests, seas, and groves). In the surrounding context, this conquest results in many kings being brought under control and tribute being collected, after which Karṇa goes to Dhṛtarāṣṭra.