Shloka 14
Vyāsa’s Consolation to Yudhiṣṭhira: Tapas, Kāla, and the Difficulty of Dāna (दान-तपस्-विवेकः)
एकस्यैव वयं तात कुर्याम वचन भुवि । यस्य शासनमाज्ञाय चरामो विगतज्वरा:,“तात! हम भूमण्डलमें केवल एक व्यक्तिकी ही आज्ञाका पालन करते हैं। भारत! जिनके शासनको शिरोधार्य करके हम निश्चिन्त हो सर्वत्र विचरते हैं। हमारे उन्हीं एकमात्र स्वामीने जैसी आज्ञा दी है वैसा बर्ताव हम कर रहे हैं। अतः इन देवेश्वरके सिवा दूसरा कोई ऐसा व्यक्ति नहीं है जो हमलोगोंपर शासन कर सके”
ekasyaiva vayaṃ tāta kuryāma vacanaṃ bhuvi | yasya śāsanam ājñāya carāmo vigatajvarāḥ ||
Sinabi ni Vaiśampāyana: “Mahal na anak, sa ibabaw ng lupa ay iisa lamang ang sinusunod naming utos. Yamang tinanggap namin ang kanyang pamamahala bilang aming kapangyarihan, nakalilibot kami sa lahat ng dako nang walang pangamba. Ginagawa namin nang ganap ang iniutos ng aming iisang panginoon; kaya, bukod sa Panginoon ng mga diyos na ito, wala nang iba pang tunay na makapag-uutos sa amin.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes single-pointed allegiance to rightful authority: the speakers claim they follow only one supreme commander, implying that legitimate command is grounded in recognized sovereignty (here, divine lordship), and that such alignment removes inner turmoil (vigatajvara).
Vaiśampāyana reports a declaration by certain speakers that they act strictly under the order of one master; having accepted his governance, they wander without fear or anxiety, and deny the authority of any other ruler over them besides the Lord of the gods.