Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

आरण्यकपर्वणि अध्यायः २१६ — इन्द्र-स्कन्द-संमुखता वज्रप्रहारश्च

Indra approaches Skanda; vajra strike and the arising of Viśākha

राजा ययातिर्दाहित्रै: पतितस्तारितो यथा । सद्धिः पुरुषशार्दूल तथाहं भवता द्विज:,राजा ययाति स्वर्गसे गिर गये थे; परंतु उनके उत्तम स्वभाववाले दौतह्ित्रों (पुत्रीके पुत्रों)- ने पुनः उनका उद्धार कर दिया--वे पूर्ववत्‌ स्वर्गलोकमें प्रतिष्ठित हो गये। पुरुषसिंह! इसी प्रकार आपने भी आज मुझ ब्राह्मणको नरकमें गिरनेसे बचाया है

rājā yayātir dauhitraiḥ patitas tārīto yathā | saddhiḥ puruṣaśārdūla tathāhaṃ bhavatā dvijaḥ ||

Gaya ni Haring Yayāti na nahulog mula sa langit, ngunit iniligtas ng kanyang mga apo—mga anak na lalaki ng kanyang anak na babae—na may mabuting asal, at muling naitatag sa daigdig ng langit; gayon din, O tigre sa mga tao, ikaw—O dalawang-ulit na isinilang—ang nagligtas sa akin ngayon upang hindi mahulog sa impiyerno.

राजाking
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
ययातिःYayati
ययातिः:
Karta
TypeNoun
Rootययाति
FormMasculine, Nominative, Singular
दौहित्रैःby grandsons (daughter's sons)
दौहित्रैः:
Karana
TypeNoun
Rootदौहित्र
FormMasculine, Instrumental, Plural
पतितःfallen
पतितः:
Karta
TypeAdjective
Rootपतित
FormMasculine, Nominative, Singular
तारितःrescued, delivered
तारितः:
Karta
TypeAdjective
Rootतारित
FormMasculine, Nominative, Singular
यथाas, just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
सत्भिःby the good (people)
सत्भिः:
Karana
TypeNoun
Rootसत्
FormMasculine, Instrumental, Plural
पुरुषशार्दूलO tiger among men
पुरुषशार्दूल:
TypeNoun
Rootपुरुषशार्दूल
FormMasculine, Vocative, Singular
तथाso, likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअहम्
Form—, Nominative, Singular
भवताby you
भवता:
Karana
TypePronoun
Rootभवत्
FormMasculine, Instrumental, Singular
द्विजःa brahmin (twice-born)
द्विजः:
Karta
TypeNoun
Rootद्विज
FormMasculine, Nominative, Singular

ब्राह्मण उवाच

Y
Yayāti
D
dauhitra (grandsons, daughter’s sons)
S
svarga (heaven)
N
naraka (hell)

Educational Q&A

Righteous assistance by virtuous people can avert moral and spiritual downfall; timely dharmic action functions as ‘deliverance,’ restoring one from a fallen state (symbolized by hell or loss of heaven) to a higher condition.

A Brahmin speaker praises the addressed hero as a ‘tiger among men,’ comparing the hero’s saving act to the famous episode where King Yayāti, fallen from heaven, was redeemed by his grandsons and reinstated in heaven; likewise, the speaker says he has been saved from falling into hell.