Shloka 8
Dvārakā’s Distress and the Saubha Engagement (द्वारकाव्यग्रता तथा सौभयुद्धम्)
स तु बाणवरोत्पीडाद् विस््रवत्यसृगुल्बणम् | अभिवृष्टे यथा मेघे गिरिगैरिकधातुमान्,पाण्डवश्रेष्ठ! उसकी छातीमें, मस्तकपर, शरीरके अन्य अवयवोंमें तथा दोनों भुजाओंमें थोड़ा-सा भी ऐसा स्थान नहीं दिखायी देता था, जिसमें बाण न चुभे हुए हों। जैसे मेघके वर्षा करनेपर गेरू आदि धातुओंसे युक्त पर्वत लाल पानीकी धारा बहाने लगता है, वैसे ही वह बाणोंसे छिदे हुए अपने अंगोंसे भयंकर रक्तकी धारा बहा रहा था
sa tu bāṇavarotpīḍād visravaty asṛg ulbaṇam | abhivṛṣṭe yathā meghe girigairikadhātumān ||
Wika ni Vāyu: “Ngunit sa pahirap ng bigat at siksik ng mga palaso, nagsimula siyang magbuhos ng nakapanghihilakbot na agos ng dugo. Gaya kapag bumubuhos ang ulan mula sa ulap, ang bundok na hitik sa pulang okra at mga mineral na pangkulay ay nagpapadaloy ng mapulang rumaragasa, gayon din siya—ang mga sangkap ay tinuhog ng mga palaso—na nagpakawala ng mga daloy ng dugong nakakatindig-balahibo.”
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the stark cost of violence: even heroic conflict results in intense bodily suffering. Ethically, it functions as a sobering reminder that valor and victory are inseparable from pain and the grave consequences of warfare.
Vāyu describes a combatant (previously introduced in the passage) whose body, pierced and oppressed by many arrows, is bleeding profusely. The scene is intensified through a simile: like a mineral-rich mountain releasing red torrents when drenched by rainclouds, the wounded figure pours out streams of blood.