Shloka 87
Dharma-vyādha’s Analysis of Moral Decline and the Mahābhūta–Guṇa Schema (धर्मव्याधोपदेशः)
नाध्यापनाद् याजनाद् वा अन्यस्माद् वा प्रतिग्रहात् | दोषो भवति विप्राणां ज्वलिताग्निसमा द्विजा:,वे संध्योपासक ब्राह्मण प्रज्वयलित अग्निके समान तेजस्वी होते हैं। पढ़ाने, यज्ञ कराने अथवा दूसरेसे दान लेनेके कारण भी उन्हें दोष नहीं छू सकता (क्योंकि वे उनकी जीविकाके कर्म हैं)
nādhyāpanād yājanād vā anyasmād vā pratigrahāt | doṣo bhavati viprāṇāṁ jvalitāgnisamā dvijāḥ ||
Sinabi ni Yudhiṣṭhira: “Para sa mga brāhmaṇa, walang dungis na moral na nagmumula sa pagtuturo, sa pamumuno sa mga paghahandog na yajña, o sa pagtanggap ng mga kaloob sa iba pang wastong paraan. Ang mga ‘dalawang-beses-isinilang’ na tapat sa kanilang mga ritwal ay tulad ng naglalagablab na apoy—maningning at naglilinis—kaya’t ang mga tungkuling ito para sa ikabubuhay ay hindi nakapapantsa sa kanila.”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse asserts that a brāhmaṇa is not morally tainted by the traditional livelihood-duties of teaching, officiating sacrifices, and accepting appropriate gifts; when performed as dharma, these acts are purifying and legitimate.
Yudhiṣṭhira is articulating a dharma-principle about brāhmaṇas, defending the propriety of their sanctioned occupations and comparing such disciplined twice-born men to blazing fire that remains pure while purifying others.