Shloka 28

ब्राह्मणानुयात्रा—शौनकोपदेशः

Brāhmaṇas Follow into Exile and Śaunaka’s Instruction

Devanagari script

स्नेहमूलानि दुःखानि स्नेहजानि भयानि च । शोकहर्षो तथा55यास: सर्व स्नेहात्‌ प्रवर्तते,“दुःखका मूल कारण है आसक्ति। आसक्तिसे ही भय होता है। शोक, हर्ष तथा क्लेश --इन सबकी प्राप्ति भी आसक्तिके कारण ही होती है। आसक्तिसे ही विषयोंमें भाव और अनुराग होते हैं। ये दोनों ही अमंगलकारी हैं। इनमें भी पहला अर्थात्‌ विषयोंके प्रति भाव महान्‌ अनर्थकारक माना गया है

Transliteration

snehāmūlāni duḥkhāni snehajānī bhayāni ca | śokaharṣas tathāyāsaḥ sarvaṃ snehāt pravartate ||

Translation

Sinabi ni Vaiśaṃpāyana: “Ang pagdurusa ay may ugat sa pagkakapit, at ang takot ay isinilang din mula sa pagkakapit. Ang dalamhati at galak, gayundin ang pagod at pighati—lahat ng ito’y nagmumula sa pagkakapit.”

Word by Word

स्नेह-मूलानिhaving attachment as the root

दुःखानिsorrows

स्नेह-जानिborn of attachment

भयानिfears

चand

शोक-हर्षःgrief and joy

तथाlikewise

आयासःtoil, distress

सर्वम्all (this)

स्नेहात्from attachment

प्रवर्ततेarises, proceeds

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

Vaiśaṃpāyana

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes