Previous Verse
Next Verse

Shloka 28

इन्द्रद्युम्नोपाख्यानम्

Indradyumna Upākhyāna: On Kīrti, Smṛti, and Restoration

पुत्र:पितृवरध॑ कृत्वा पिता पुत्रवधं तथा । निरुद्धेगो बृहद्वादी न निन्दामुपलप्स्यते,पुत्र पिताका और पिता पुत्रका वध करके भी उद्विग्न नहीं होंगे। अपनी प्रशंसाके लिये लोग बड़ी-बड़ी बातें बनायेंगे, किंतु समाजमें उनकी निन्‍्दा नहीं होगी

putraḥ pitṛ-vadhaṁ kṛtvā pitā putra-vadhaṁ tathā | nirudvego bṛhad-vādī na nindām upalapsyate ||

Wika ni Mārkaṇḍeya: “Ang anak, kahit mapatay niya ang sariling ama, at ang ama rin, kahit mapatay niya ang sariling anak, ay hindi yayanigin ng pagsisisi. Magbubunyi sila sa sarili sa pamamagitan ng malalaking pananalita, at gayunma’y hindi sila uusigin ng paglibak ng bayan.”

पुत्रःson
पुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
पितृवधम्killing of (one's) father
पितृवधम्:
Karma
TypeNoun
Rootपितृ-वध
FormMasculine, Accusative, Singular
कृत्वाhaving done
कृत्वा:
TypeVerb
Rootकृ
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral for gerund)
पिताfather
पिता:
Karta
TypeNoun
Rootपितृ
FormMasculine, Nominative, Singular
पुत्रवधम्killing of (one's) son
पुत्रवधम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुत्र-वध
FormMasculine, Accusative, Singular
तथाlikewise/so
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
निरुद्वेगःunagitated, not distressed
निरुद्वेगः:
Karta
TypeAdjective
Rootनिर्-उद्वेग
FormMasculine, Nominative, Singular
बृहद्वादीone who speaks grandly/boastfully
बृहद्वादी:
Karta
TypeAdjective
Rootबृहद्-वाचिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
निन्दाम्blame, censure
निन्दाम्:
Karma
TypeNoun
Rootनिन्दा
FormFeminine, Accusative, Singular
उपलप्स्यतेwill obtain/receive
उपलप्स्यते:
TypeVerb
Rootउप-लभ्
FormFuture (Simple Future/लृट्), Third, Singular, Atmanepada

मार्कण्डेय उवाच

M
Mārkaṇḍeya

Educational Q&A

The verse highlights ethical collapse: even the gravest familial violence can be normalized when conscience dulls and society fails to condemn wrongdoing; boastful self-justification replaces remorse and accountability.

Mārkaṇḍeya describes a disturbing social condition in which extreme acts—father and son killing each other—do not lead to inner agitation, and public opinion does not censure the perpetrators, who instead speak in self-praise.