Shloka 27
इन्द्रद्युम्नोपाख्यानम्
Indradyumna Upākhyāna: On Kīrti, Smṛti, and Restoration
Devanagari script
निम्ने कृषिं करिष्यन्ति योक्ष्यन्ति धुरि धेनुका: । एकहायनवत्सांशक्ष॒ योजयिष्यन्ति मानवा:,मनुष्य नीची भूमिमें (अर्थात् गायोंके जल पीने और चरनेकी जगहमें) खेती करेंगे। दूध देनेवाली गायोंको भी बोझ ढोनेके काममें लगा देंगे और सालभरके बछड़ोंको भी हलमें जोतेंगे
Translation
Ang mga tao’y magsasaka sa mabababang pook (yaong mga lugar na pinaiinuman at pinapastulan ng mga baka). Pati ang mga bakang nagbibigay-gatas ay ipapasan sa pamatok upang magbuhat ng karga, at maging ang mga guya na isang taon pa lamang ay ipapailalim sa araro.
Word by Word
निम्नेin low-lying (ground)
निम्ने:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootनिम्न
FormNeuter, Locative, Singular
कृषिम्cultivation; farming
कृषिम्:
Karma
TypeNoun
Rootकृषि
FormFeminine, Accusative, Singular
करिष्यन्तिthey will do; they will undertake
करिष्यन्ति:
Karta
TypeVerb
Rootकृ
FormSimple Future (Luṭ), Third, Plural
योक्ष्यन्तिthey will yoke; they will harness
योक्ष्यन्ति:
Karta
TypeVerb
Rootयुज्
FormSimple Future (Luṭ), Third, Plural
धुरिon the yoke; in the yoke (i.e., for draught-work)
धुरि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootधुर्
FormFeminine, Locative, Singular
धेनुकाःmilch-cows
धेनुकाः:
Karma
TypeNoun
Rootधेनुका
FormFeminine, Nominative, Plural
एकहायनवत्सान्one-year-old calves
एकहायनवत्सान्:
Karma
TypeNoun
Rootएकहायनवत्स
FormMasculine, Accusative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
योजयिष्यन्तिthey will cause to be yoked; they will yoke
योजयिष्यन्ति:
Karta
TypeVerb
Rootयुज्
FormCausative Simple Future (ṇic + Luṭ), Third, Plural
मानवाःmen; humans
मानवाः:
Karta
TypeNoun
Rootमानव
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
मार्कण्डेय उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes