Shloka 39
इन्द्रस्य पाण्डवैः समागमः
Indra’s Meeting with the Pāṇḍavas
शतशक्षापि गन्धर्वास्तथैवाप्सरसां गणा: । परिवार्योपतिष्ठन्त यथा देवा: शतक्रतुम्,विमानपर बैठे हुए कुबेरके पास कील-जैसी कानवाले तीव्र वेगशशाली विशालकाय सहसौरों यक्ष-राक्षस भी बैठे थे। जैसे देवता इन्द्रको घेरकर खड़े होते हैं, उसी प्रकार सैकड़ों गन्धर्व और अप्सराओंके गण कुबेरको सब ओरसे घेरकर खड़े थे
śataśaś cāpi gandharvāstathaivāpsarasāṁ gaṇāḥ | parivāryopatiṣṭhanta yathā devāḥ śatakratum ||
Wika ni Vaiśampāyana: Daang-daang Gandharva, at gayundin ang mga pangkat ng Apsaras, ay tumayong nakapaligid kay Kubera sa paglilingkod—gaya ng pagpaligid ng mga diyos kay Śatakratu (Indra). Ipinakikita ng tagpong ito ang kamahalan ng makatarungang paghahari: nagtitipon ang mga nilalang na makalangit sa paligid ng panginoong kinikilala nila, nag-aalay ng paglilingkod at parangal sa isang korte na maayos at nagkakaisa.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ideal of ordered reverence: beings of a realm naturally gather around and serve the rightful lord, suggesting that authority grounded in cosmic order (and recognized merit) draws willing attendance rather than coercion.
Vaiśampāyana describes a splendid celestial assembly where Gandharvas and Apsarases stand around Kubera in attendance, likening the scene to the gods surrounding Indra.