Shloka 19

Kubera’s Arrival and the Disclosure of Agastya’s Curse

Vaiśaṃpāyana–Janamejaya Narrative

Devanagari script

राष्ट्रस्यारक्ष्यमाणस्य कुतो भूति: कुतः सुखम्‌ | न च राजावमन्तव्यो रक्षसा जात्वनागसि,“हमारे द्वारा रक्षित न होनेपर राष्ट्रको कैसे समृद्धि प्राप्त होगी और कैसे उसे सुख मिलेगा? राक्षसको भी उचित है कि वह बिना अपराधके कभी किसी राजाका अपमान न करे

Transliteration

rāṣṭrasyārakṣyamāṇasya kuto bhūtiḥ kutaḥ sukham | na ca rājāvamantavyo rakṣasā jātvanāgasi ||

Translation

Sinabi ni Vaiśampāyana: “Kung ang kaharian ay hindi napangangalagaan, paano ito magkakamit ng kasaganaan, at paano ito magkakaroon ng ligaya? Kaya’t kahit ang isang rākṣasa ay hindi dapat manlait sa isang haring walang sala.”

Word by Word

राष्ट्रस्यof the kingdom/state

अरक्ष्यमाणस्यnot being protected

कुतःwhence/how (can there be)

भूतिःprosperity

कुतःwhence/how (can there be)

सुखम्happiness

नnot

चand

राजाthe king

अवमन्तव्यःto be disrespected/insulted (ought to be)

रक्षसाby a rakshasa/demon

जातुever/at any time

अनागसिwhen (he is) guiltless/without offense

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

Vaiśampāyana

rājā (king)

rākṣasa

rāṣṭra (kingdom)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Sandhi Notes